Ekonomi
  • 15.12.2002 10:14

KALKINMIŞLIK FARKI NASIL ÖNLENECEK

KAYNAK : Haber Vitrini Türkiye Kalkınma Bankası (TKB) Türkiye'deki mevcut idari yapı ile bölgeler arasındaki kalkınma farklılıklarını çözmenin zor göründüğü savunarak, bunun için kapsamlı bir idari reform gerektiğini bildirdi. TKB Araştırma Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen ''Kalkınmada Bölgesel Farklılıklar Büyüme Kutupları ve GAP (Tespitler ve Çözüm Önerileri)'' başlıklı çalışmada, bölgeler arasında kalkınma farklılıklarını yaratan temel unsurlar, eğitim yetersizliği, yetersiz sermaye birikimi, yerel bir pazarın yeterince gelişmemiş olması, girdi ve eleman temini sorunu ile coğrafi konum ve altyapı eksiklikleri olarak sıralandı. Çalışmada, deprem felaketi de göz önüne alındığında, sanayinin aşırı şiştiği bölgelerden görece az gelişmiş bölgelere kaydırılmasının bölgesel dengesizliği gidermenin yanında, sanayinin belli mekanlarda yoğunlaşmasının yarattığı iktisadi güvenlik sorununu da çözeceği kaydedildi. KOORDİNASYON İÇİN ÜST KURUL Türkiye'de bölgesel kalkınma konusunda bir çok kuruluş bulunduğu, bunların eşgüdümden uzak ve birbirinden habersiz çalıştığı belirtilen çalışmada, bölgesel kalkınmadan sorumlu bir üst kurul oluşturulması önerildi. Bölgesel planlamaya ihtiyaç duyulduğu ifade edilen çalışmada bölgesel dengesizliğin şiddetle yaşandığı Türkiye'de bölgesel planlamanın etkin bir araç olacağı vurgulandı. Türkiye'de Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğun olarak yaşanan göçü önlemek için, kamu öncülüğünde, küçük ve ortak ölçekli işletmelere dayalı yatırım ve bu kamu şirketlerine özel sektörün de iştiraki sağlanarak, ortak işletmeler olarak varlıklarını sürdürmeleri hedeflendiği de belirtildi. Dövizdeki belirsizlikler başta olmak üzerde enflasyonist koşulların yatırımların maliyet kar analizlerini imkansızlaştırıp reel yatırımlardan caydırdığı belirtilirken, belirsizliklerin giderilmesi ve yatırım ikliminin yaratılmasının bölgesel ve ülkesel kalkınma sürecini hızlandıracağı kaydedildi. GAP projesinin Türkiye'nin en büyük projesi olduğu hatırlatılan çalışmada, bölgede mevcut arazi yapısı, göç olgusu yarı-feodal sosyal yapı ve bölgedeki işgücünün bölgenin kalkınmasını engelleyen parametreler olarak sıralandı. SEKTÖREL TEŞVİK YERİNE PROJE BAZINDA TEŞVİK İSTEMİ Türkiye'deki teşvik belgelerinin düzenlenmesinde performans kriterinin göz önünde tutulmadığı kaydedilen çalışmada, ''Sektörel teşvik yerine, proje esasına dayalı bir teşvik sisteminin daha etkin olacağı düşünülmektedir'' denildi. Irak pazarının kaybedilmesiyle doğu ve güneydoğu illerinin olumsuz etkilendiği kaydedilirken, uzun dönemde bu pazarın tekrar açılmasına yönelik önlemlerin, kısa dönemde ise sınır ticaretini artıracak tedbirlerin alınmasının kaçınılmaz olduğu vurgulandı. Doğu Anadolu bölgesinde hayvancılığın yeniden ayağa kaldırılması için sübvansiyon dahil, dış ticarete yönelik koruyucu önlemler ve mera ıslahı gibi tedbirlerin uygulanması istendi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde sulama yatırımlarına hız verilmesi de önerilirken, çiftçi eğitimine de önem verilmesi gereğine dikkat çekildi. GAP'TA ÜRÜN PLANLAMASI GAP tam olarak hayata geçtiğinde elde edilecek tarımsal ürün miktarının yüksek düzeylere ulaşacağı hatırlatılırken, bunun için dış ve iç talep yapısını dikkate alacak bir ürün planlamasının kaçınılmaz olduğu vurgulandı. GAP bölgesinde imalat sanayiinin ağırlıklı olarak tekstil ve gıda sektörüne dayandığı ifade edilirken, bu durumun sürdürülebilir kalkınma ve sanayi için kısıtlar taşıdığı dile getirildi. GAP bölgesindeki insan gücünün kalitesi ve eğitim düzeyinin bölgenin daha ileri bir aşamaya sıçraması önünde ciddi bir engel olarak durduğu kaydedildi. Bunun için bölgede eğitimin yeniden yapılandırılması gerektiği kaydedilirken, bölgesel ihtiyaçları karşılayacak ara eleman yetiştirmeye yönelik önlemlerin öncelikle ele alınması gerektiği vurgulandı. Doğu ve Güneydoğu'da ekonomik sorunların yanında sosyal faktörlerin de kalkınmayı engelleyen faktörler arasında yer aldığı kaydedilirken, sosyal kalkınma için başta eğitim olmak üzere sağlık, altyapı ve personelle ilgili politikaların belirlenip uygulanması gerektiği ifade edildi. Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 18:55

İLGİLİ HABERLER