KUŞ GRİBİNE KARŞI İNTERNETTE YUMURTA TAKİBİ...

AB'nin geliştirdiği sisteme göre kanatlı hayvanlar ve yumurtalar numaralandırılarak, anında inceleme ve takip altına alınabiliyor.

Türkiye'yi etkisi altına alan Kuş Gribi vakasına Avrupa Birliği (AB) şimdiden önlemini aldı. Türkiye'de ilk akla gelen çözüm tüm kanatlı kümes hayvanlarını itlaf etmek yönündeyken, AB tavukları ve yumurtaları takibe alan yeni bir sistem geliştirdi. Avrupa Yumurta Konsorsiyumu (EEC) ve Alman Telekom'a bağlı T-System ile ortak geliştirilen projenin adı "online servis ve gıda güvenliği (OS-FS)". İlk olarak Almanya'da hayata geçen sistem yardımıyla artık bu ülkede satılan yumurtaların çiftlikten market rafına kadar geçen üretim zincirinin tüm safhalarını izlemek mümkün olacak. Avrupa Komisyonu'nun Ocak 2005'te aldığı kararla artık yasal zorunluluk haline gelen uygulama başta Almanya olmak üzere İngiltere ve Fransa gibi AB-15 ülkelerinde uygulamaya alınacak.

25 MİLYAR YUMURTA IZLEMEDE

OS-FS projesinin ilk uygulamaya girdiği Almanya'da yılda satılan toplam 30 milyar yumurtanın 25 milyarının tüm üretim safhaları artık izlenir hale geldi. Yeni takip sistemi yalnızca yetkililer değil aynı zamanda tüketiciler tarafından da kullanılabiliyor. Bunun için proje kapsamında hazırlanmış olan bir internet sitesine girmek yeterli oluyor. Satın alınan yumurtanın üzerinde bulunan kimlik numaraları sitede hazırlanmış olan özel arama motorlarına yazılıyor. Taramanın sonucunda başta yumurtanın hangi AB ülkesinde üretildiği, tavuğun hangi yemleri yediği, bu yemlerin kimden alındığı, yem üreticisinin yemlerinde hangi maddeleri kullandığı, tavuğun açık hava mı yoksa kümes tavuğu mu olduğu gibi çok detaylı bilgilere erişmek mümkün oluyor. Böylece bir salgında tüm hayvanları yok etmek yerine yalnızca hastalığa yol açan üreticilerin yakasına yapışmak mümkün olacak.

Avrupa ne yapıyor?

1- Avrupa Komisyonu Ocak 2005'te aldığı bir kararla gıda alanında üretilen her ürünün tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği tüm safhaların izlenebilir hale getirilmesini istedi.

2- Böylece niteliksiz, bozuk ya da sağlığa zararlı gıdaların belirlenip piyasadan çekilmesi çok daha kolay hale gelecek. Üretici şirketler hataları konusunda uyarılacak ya da üretim belgeleri iptal edilecek.

3- Gıda sanayisi bu yeni uygulamaya göre yeniden yapılanıyor. Ambalajların üzerine ürünün rafa gelene kadar tüm evreleri kapsayan bilgilerin kayıtlı olduğu dijital barkodlar işleniyor.

4- Tüketiciler bu barkod rakamlarını proje kapsamında hazırlanan özel sitelere girerek istedikleri ürünün geçmişi ile ilgili ayrıntılı bilgiye ulaşıyor.

İnternette yumurta takibi yapılacak

* AB gıda kontrolü için OS-FS takip sistemini geliştirdi.

* AB'li 5 bin yumurta üreticisi, 140 tavuk yemi üreticisi, 200 paketleme şirketi sistemin veri tabanına kayıt edildi.

* Artık gıda ambalajlarına üretim safhalarının aşamaları hakkında bilgi veren barkodlar işleniyor.

* Tüketiciler bu barkodlar yardımıyla, proje için özel hazırlanmış internet sitelerinden istedikleri ürünün üretimi hakkında bilgi edinebiliyor.

* Böylelikle, gereksiz yere hayvan itlaf çalışması yapılmıyor.

Anında müdahale mümkün

BUGÜNE kadar gıda konusunda ürünleri üretim safhasından tüketiciye kadar uzanan zincir içerisinde kesintisiz olarak takip etmek pek kolay olmuyordu. Bu yüzden yetkililer deli dana ve kuş gribi gibi hastalıklar söz konusu olduğunda istisnasız olarak itlaf yoluna baş vuruyordu. Ancak bu yol gıda sektörüne büyük zarar veriyor. Yetkililer bugüne kadar OS-FS benzeri entegre bir gıda takip sistemi olmadığı için salgın hayvan hastalıkları nedeniyle gereğinden çok daha fazla hayvanın itlaf edildiğine dikkat çekiyor. 600 milyar Euro'luk gıda sektörüne sahip AB uygulamaya giren yeni sistemle üreticileri sürekli gözaltında tutmayı planlıyor.

/MAHMUT SANCAK - SABAH