Mahkeme 'nakillere devam' dedi
Çift kol ve çift bacak nakli yapılan Şevket Çavdar'ın ölümünden sonra ruhsatı iptal edilen Hacettepe Üniversite Tıp Fakültesi'ne Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nden güzel haber geldi. Mahkeme, Sağlık Bakanlığı'nın, Tıp Fakültesi'ne ait kompozit doku nakli ruhsatının iptaline ilişkin işleminin yürütmesini durdurdu.
Çift kol ve çift bacak nakli yapılan Şevket Çavdar'ın hayatını kaybetmesinin ardından Sağlık Bakanlığı Kompozit Doku Nakli Bilimsel Danışma Komisyonu toplanmıştı.
Hacettepe Üniversitesi Kompozit Doku Nakli Merkezi'nde Cengiz Gül'e yapılan yüz nakli ile Çavdar'a yapılan ekstremite naklini değerlendirilen komisyon, yüz naklinin endikasyona uygun olmadığını, ekstremite naklinin ise endikasyon dışında olduğunu tespit ederek merkezin kompozit doku nakli merkezi ruhsatının iptaline karar vermişti.
Hacettepe Üniversitesi de bu kararı yargıya taşımıştı.
-''Yönetmelik ve yönergede farklı hükümler getirilmiş''-
Ankara 1'inci İdare Mahkemesi'nin, Sağlık Bakanlığı'nın işleminin iptali istemiyle açılan davada, yürütmeyi durdurma istemini reddetmesi üzerine, Hacettepe Üniversitesi Ankara Bölge İdare Mahkemesi'ne itirazda bulundu.
İtirazı yerinde bulan nöbetçi Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nin gerekçeli kararında, bakılan davada, doku ve organ naklinin nasıl yapılacağı ve uygun nakil yapılmamasının yaptırımlarının ne olacağının Kompozit Doku Nakli Merkezleri Yönergesi ve Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği ile düzenlendiğine işaret edildi.
Normlar hiyerarşisine göre Kompozit Doku Nakli Merkezleri Yönergesi'nin, dayanağı niteliğindeki Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun hükümler bulundurması gerektiği vurgulanan kararda, ''Oysa her iki mevzuatın incelenmesinden, endikasyon listesine uygun nakil yapılmaması halinde uygun nakil yapmayan merkezlere uygulanacak yaptırımlar konusunda farklı hükümler getirildiği anlaşılmaktadır'' denildi.
-''Yönerge yönetmeliğe aykırı olamaz''-
Yönetmelikte, naklin endikasyon listesine uygun yapılmamasının yaptırımı olarak, ''İlk tespitte yeni nakil yapılmasının üç ay süreyle durdurulacağı, fiilin tekrarı halinde ise faaliyet izninin iptal edileceği''nin hüküm altına alındığına işaret edilen kararda, yönergede ise ''Böyle bir durumda ilk seferde merkezin uyarılacağı, tekrar halinde ise ruhsat ve faaliyet izninin iptal edileceği'' düzenlemesine yer verildiği belirtildi.
Aynı fiille ilgili yönetmelik ve yönergede farklı hükümler öngörüldüğü, oysa yönergenin yönetmeliğe aykırı olmaması gerektiği vurgulanan kararda, yönetmelikte ruhsat iptali gibi bir yaptırıma yer verilmemişken yönergede böyle bir hüküm bulunduğu belirtildi.
-''Yönerge hükümlerinin uygulanması yerinde değil''-
Olayda, yönetmelik hükümleri uygulanarak söz konusu merkeze üç ay süreyle yeni nakil yapmama yaptırımı uygulanması gerektiği ifade edilen kararda, yönerge hükümlerinin uygulanmasının yerinde olmadığı belirtildi.
Konseyden izin alınmadan yapılan yüz nakliyle ilgili uygulanacak yaptırıma yönergede yer verilmediğine, bu nedenle bu konuda ruhsat ve izin iptaline gidilemeyeceğine dikkat çekilen gerekçeli kararda, bu konuda, yönetmelikte, ''Ulusal koordinasyon kurulunun önerisi dikkate alınarak merkezin çalışmasının bakanlıkça kısmen veya tamamen durdurulması veya idari tedbirlerin alınması''nın öngörüldüğüne işaret edildi.
Bu hükümler karşısında yüz nakliyle ilgili de merkezin ruhsat ve izninin iptalinin yerinde olmadığı vurgulanan kararda, şöyle denildi:
''Bu durumda, davacı nakil merkezine endikasyon listesine aykırı ekstremite nakli yapmış olması nedeniyle üst norm niteliğinde olan yönetmelik uyarınca üç ay süreyle yeni nakil yapmasının durdurulması yaptırımı, konseyden izin alınmadan yapılan yüz nakli nedeniyle ise yine yönetmelik hükümleri uyarınca Ulusal Koordinasyon Kurulunun da önerisi alınarak çalışmaların kısmen veya tamamen durdurulması veya diğer idari tedbirlere ilişkin yaptırımların uygulanması gerekmekteyken daha alt norm niteliğinde olan ve dayanağı yönetmeliğe aykırı hükümler bulunduran yönerge hükümleri uygulanmak suretiyle davacıya ait nakil merkezinin ruhsat ve faaliyet izin belgesinin iptali yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.''
Ankara Bölge İdare Mahkemesi, bu gerekçelerle Hacettepe Üniversitesi'nin itirazını yerinde bularak Sağlık Bakanlığı'nın işleminin yürütmesini durdurdu.
Ankara 1'inci İdare Mahkemesi esasa ilişkin kararını daha sonra verecek.
Taraflar bu kararı Danıştay'da temyiz edebilecek.
-''Hukuki süreç tamamlanmadı''-
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü İrfan Şencan, kararın henüz bakanlığa ulaşmadığını, hukuki sürecin devam ettiğini söyledi.
Mahkeme kararının kendilerine tebliğ edilmesinden sonra 1 aylık süre içinde buna uygun bir işlem tesis edilmesi gerektiğini ifade eden Şencan, şunları belirtti:
''Ankara 1'inci İdare Mahkemesi bu süreç öncesinde esastan karar verirse yeni bir hukuki durum ortaya çıkacağı için bunu uygulayacağız. Eğer bu süreçte yeni bir karar çıkmazsa geçerli olan Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nin kararını 1 ay içinde uygulamak durumundayız.''
Yapılan açıklamalara göre, mahkemenin, işleme şekil yönünden bir itirazı olduğunu kaydeden Şencan, ''Karar elimize ulaştığında ayrıntılı bir değerlendirme yapacağız. Şimdiden bir şey söylemek yanlış olur'' şeklinde konuştu.
-''Mesleki ya da tıbbi hata yok''-
Dünyada ilk kez çift kol ve çift bacak nakli yapan ekibin başında bulunan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Serdar Nazif Nasır, kararı değerlendirirken merkezde 4 hastanın yüz, 10-12 hastanın da kol nakli için beklediğini söyledi.
Mahkeme kararında, ruhsat iptalinin, tıbbi ya da mesleki hatadan kaynaklandığından söz edilmediğine işaret eden Nasır, ''Kararda, sadece ekstremite naklinin mevzuata uygun olmamasından dolayı bir uyarı cezası verilebileceği belirtiliyor. Yüz naklinde ise komisyon kararının deftere geçirilmemesinden dolayı yönetmelik hükmüne göre değerlendirme yapılmasını istiyor'' diye konuştu.
Çavdar'ın ölümü ve ruhsat iptali sonrası psikolojik açıdan çok zorlu bir süreç yaşadığını anlatan Nasır, ''Nakil bekleyen hastalarımız mağdur oldu. 'Ne yapmaları gerektiğini' sorduklarında 'Mahkeme kararını beklemeleri gerektiğini' söylüyorduk. Şimdi artık bizim hastalarımız da ameliyat olma şansını tekrar yakaladılar. Bundan dolayı çok mutluyum'' ifadesini kullandı.
