ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, Irak'ta olası savaş durumunda bölgeye gitmesi muhtemel gazetecilere hayatta kalma, teröristlere ve kaçırılmalara karşı kendini koruma taktiklerine ilişkin uygulamalı eğitim veriyor.
New Jersey'deki Fort Dix Askeri Hava Üssü'nde gerçekleştirilen ve 60 gazetecinin katıldığı eğitim programına, Türk basınından sadece Anadolu Ajansı davet edildi. Eğitimden geçirilen gazetecilerin tamamına yakını Amerikan basınından oluşurken, Anadolu Ajansı dışındaki yabancı medya kuruluşları ise Alman ZDF televizyonu, Fransız Le Figaro gazetesi ve Polonya'dan Polonya Halk Radyosu oldu.
Eğitim programı çerçevesinde gazetecilere, konuşlandırılacakları birliğin başındaki askeri yetkililerle en iyi şekilde nasıl geçinebileceklerinden, yön bulma, terörist saldırılar, kimyasal, nükleer ve biyolojik saldırılara karşı korunma teknikleri, kaçırılma durumunda sergilenecek en uygun davranış biçimleri, mayın tarlasından kurtulma, kurşun yarasına karşı ilk yardım, hangi aşıların yaptırılması gerektiği, doğrudan ve dolaylı ateşe karşı kendini koruma, hangi ülkelerden öncelikle vize alınması gerektiği gibi detaylı bilgiler verildi.
Eğitim programındaki gazetecilere, öncelikle Türkiye, Ürdün, Mısır, Pakistan, Özbekistan ve Kırgızistan'dan vize almaları tavsiye edilirken, bir gazetecinin ''Irak'tan vize alınması gerekmez mi?'' sorusuna, ''biz Amerikan birlikleri olarak vize almayı düşünmüyoruz. Herhalde size de gerekmez'' yönünde bir yanıt verildi. Bunun hemen arkasından, gazetecilere eğitim veren yetkili, ''tabii biliyorsunuz ABD Başkanı George Bush, daha Irak konusunda kararını vermedi'' demek zorunluluğunu hissetti.
Beş günlük eğitim programında gazetecilere, ''sizi asker yapmaya çalışmayacağız. Sadece birlikte savaşa gitmeniz durumunda, işinize yarayacak bilgiler vermek istiyoruz'' mesajı verildi. Bu çerçevede, Fort Dix Hava Üssü'nde askerlerin kaldığı yatakhanelere yerleştirilen gazeteciler, tıpkı askeri öğrenciler gibi her sabah spor yaparken, kısa adı RE olan ve içine su konulunca kendiliğinden ısınarak yenilen hazır yemek paketleriyle beslendi. Sınıflarda görülen derslerde öğrenilenlerin bir kısmı, askeri üste taktik yürüyüşler sırasında uygulamaya konuldu.
Hava Yüzbaşı Mide Bor ders, gazetecilere ilk gün kuralları anlatırken, ''eğitim sırasında size en fazla 25 metre yakından ateş edilecek. Düşman güçlerini canlandıranlara karşı fiziki saldırıya geçmemeniz tavsiye edilir'' ifadelerini kullanarak, eğitimin fiziksel tehlikelerine işaret etti. Daha önceki gazeteci eğitim programında, bir kişinin ciddi biçimde bacağının yandığını hatırlatan yetkililer, birinci önceliklerinin, gazetecilerin güvenliği olduğunu ısrarla vurguladı.
''HİKAYEYİ EN İYİ ANLATAN GAZETECİ TERCİH EDİLECEK''
Amerikan Savunma Bakanlığı Pentagoncun basın operasyonları direktörü Ay De frank, Irak'ta olası savaşa götürülecek gazetecilerin nasıl seçileceği konusunda ayrıntılı bilgi verdi. Gazetecilere, çiçek, şarbon ve sıtma aşılarını olmaları tavsiye edildi. ''Operasyon el güvenlik çerçevesinde'', Irak'ta savaş için Amerikan askerleriyle birlikte götürülecek gazetecilere, ''mümkün olan en erken sürede'' haber verileceği söylendi. De frank, ''hikayemizi daha iyi ve daha yaygın şekilde anlatabilecek medya kuruluşlarına daha fazla yer imkanı sağlayacağız'' dedi. Operasyonun güvenliği için, belli bilgilerin yayınlanmasına kısıtlama getirilebileceği de belirtiliyor.
Gazetecilere, özellikle yaralı bir askerin ailesine haber verilmesinden önce, televizyona çıkmasına izin verilemeyeceği açıkça anlatılıyor. Bu ve benzeri kurallara aykırı davranan gazetecilerin, içinde barındırıldıkları Amerikan birliklerinde çok iyi muamele göremeye bileceği hatta hemen uzaklaştırılabileceği ifade ediliyor. ''Gazetecilerin amacı, yapılan iyi şeyleri yazmak olmalı. Askeri yetkililer, bunun için sizi yanlarına alıyorlar'' mesajı veriliyor.
''TÜRKİYE MEDYAYA AÇIK''
Derslerde, Türkiye'nin adı da sık geçti. ABD ile iyi bir işbirliği yürütüldüğü, Kuzeyden Keşif operasyonlarında mükemmel bir entegrasyon sağlandığı belirtilirken, gazetecilere, Türkiye'nin bölgede, medyaya karşı çok açık bir ülke olduğu vurgulanıyor.
Pentagon programı çerçevesinde, kaçırılmalara en çok maruz kalan gruplar arasındaki gazetecilere, terörist saldırılardan nasıl kaçınacakları, kaçırılırlarsa en uygun davranış biçiminin ne olduğu anlatılıyor. Eğitim amacıyla kar maskeli, silahlı adamlar gazetecilerin sınıfını basarak hemen uygulamaya da fırsat tanıyor. Alman ZDF televizyonunun muhabiri Gundula Koch, derste yapılan, ''tek başınıza değil çiftler halinde dolaşın'' uyarılarına kulak asmamasının cezasını, eğitim amacıyla askerler tarafından tek başına sigara içmek üzere bina dışına çıktığı sırada kaçırılarak çekti. Koch'un, en azından dersin sonraki bölümlerini dinlediğini göstererek, kaçırıldıktan sonra kamera önünde kendisine yaptırılan itirafnamede, verilen öğütleri tuttuğu ve ''ailemin tek çocuğuyum. Beni öldürürseniz çok üzülecekler'' sözleriyle, kişisel ilişki kurmaya çalıştığı görüldü.
Doğrudan ve dolaylı düşman ateşine karşı korunmayı öğretmek amacıyla aktör Tom Hanks'in başrolünde yer aldığı ''Er Ryan'ı kurtarmak'' filminden bir bölüm gazetecilere izlettirildi. Amerikan askerlerinin hareket taktiklerine ilişkin bilgi verildi. Grup halinde yürürken, gazetecilerin, Amerikan askerlerine göre nerede duracağı, kime ne kadar yakın olacağı anlatıldı. Bir gazeteci, kurallara uyma bakımından Amerikan hassasiyetini göstererek, ''askerlerden biri vurulursa ve ben yakınındaysam, medya olarak onu kurtarmak benim görevim mi?'' sorusunu yöneltince, dersi veren askeri yetkili, ''savaşta ben yaralanırsam ve siz de yakınımdaysanız, beni kurtarmanızı çok takdir ederdim'' yanıtını verdi.
Gazetecilere, kamp yapmanın incelikleri de eğitim programında anlatılıyor. anlatılıyor. Hangi botların giyileceğinden, hangi çorapların seçileceğine kadar ayrıntılı bilgiler veriliyor.
Silahlar, silah seslerinin tanınması, mayınların türleri ince ince anlatılıyor. Taktik olarak savaş alanlarında, bir Amerikan silahı, su matarası, miğfer gibi nesnelerin altına mayın bağlandığı, bunların yerden toplanılmasının çok tehlikeli olduğu belirtiliyor.
EN FAZLA ÖLÜM SAVAŞ DIŞI NEDENLERDEN
Öte yandan, savaş alanlarında en fazla ölümün savaşa bağlı olmayan nedenlerden olduğu gazetecilere anlatılıyor. Çöl Fırtınası'nda ölen Amerikan askerlerinin yüzde 99'unun, kamyondan düşme ve benzeri düşme, ezilme, kazalara bağlı iç kanamalardan, hastalıklardan öldüğünü, sadece yüzde 1'in, savaş yüzünden hayatını kaybettiğini kaydediyorlar.
Kurşun yarası alan askerlere ilk yardım üzerine de gazetecilere eğitim veriliyor. Programda önceden belirtilmesine karşın, New Jersey'de son 7 yılın en soğuk kışının geçirilmesi dolayısıyla gece dışarıda kamp yapılması planından vazgeçiliyor.
Yön bulma konusunda gazetecilere, GPS cihazlarına fazla güvenilmemesi uyarısında bulunuluyor. 18 ayını çölde geçirdiğini söyleyen bir asker, özel bir sohbet sırasında, GPS'lerin kullanımını engellemek için Irak'ın, ''karıştırıcı'' cihazlar yerleştirdiğini ve elimizdeki askeri harita ile pusulaya güvenmenin en iyi yol olduğunu söylüyor.
Fort Dix üssünde, silahları yakından tanıma imkanı da veriliyor gazetecilere. Piyade tüfeklerinden, omuzdan atılan roketler ve tanksavarlara kadar pek çok silahın ateş gücü sergileniyor. Silahları, seslerinden ayırt etme üzerine eğitim veriliyor.
Onar kişilik gruplara ayrılan gazeteciler, arazi eğitiminde de, kendilerine doğru gelen yeşil dumana karşı kimyasal maskeyi nasıl takacaklarını, doğrudan ve dolaylı ateş altında hangi bölgeye doğru kaçacaklarını tecrübe ediyor. Gazetecilerin pek çoğunun, ''askercilik'' oynama hevesine kapılarak, eğitim için atılan her silah sesinde kendini ormanda ağaç dalları arasına attığı, yerlerde yuvarlandığı görülüyor. Eğitimden sorumlu askerler ise bu durumu gülerek izlemekle yetiniyor.
Eğitim programının sonunda gazetecilerden, Pentagon tarafından hazırlanan özel bir anketi doldurmaları ve programın yararı konusunda görüş bildirmeleri de isteniyor. Edinilen bilgiye göre, halen eğitim almakta istekli, sırada bekleyen diğer basın mensupları için beş günlük son bir
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 19:14
