Irak meselesinin savaşsız çözümü için öncülük ettiği ‘Komşular Zirvesi’ teklifi olumlu yankı bulan Türkiye, Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin’e krallık benzeri bir statü verilmesini önermeye hazırlanıyor.
Edinilen bilgiye göre, teklifi kabul etmesi halinde Saddam Hüseyin, halkının manevi lideri olarak kalacak; ancak tüm yetkileri elinden alınacak. Türkiye’nin öneriyi geliştirirken, ABD’ye muhalif olmasına rağmen iktidarda kalmasına göz yumulan Küba’daki Fidel Castro modelinden esinlendiği belirtiliyor.
İstanbul’da yapılması düşünülen Komşular Zirvesi ile ilgili teklife ise; Irak’ın komşuları Suudi Arabistan, Mısır, Suriye ve İran’ın sıcak baktığı, Ürdün’ün ise hemen kabul ettiği kaydediliyor. Ürdün resmî cevabını pazartesi günü Dışişleri Bakanlığı’na bildirecek. El Cezire Televizyonu, Mısır’ın da zirve teklifini kabul ettiğini duyurdu. Ülkelerin resmî cevaplarını pazartesi günü sunabilecekleri belirtiliyor.
Mısır Dışişleri Bakanı Ahmet Mahir, dün Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış’ı konuyla ilgili olarak aradı. Mısır Haber Ajansı’na göre, Yakış’la Türk önerisini görüşen Mahir, daha sonra “koordinasyon” amacıyla, önerinin sunulduğu diğer Arap ülkelerinin dışişleri bakanlarını telefonla aradı. Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esat ile Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek’in de konuyla ilgili bir telefon görüşmesi yaptığı açıklandı. S. Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları da Mısır Dışişleri Bakanı Ahmet Mahir’i arayarak Türkiye’nin davetiyle ilgili düşüncelerini öğrendi.
Zirvenin takvimi ve yer tespitiyle ilgili çalışmalar sürerken, Türkiye’nin 23 Ocak 2003 tarihinde İstanbul Çırağan Sarayı’nı önerdiği belirtiliyor. Türkiye’nin ilgili ülke büyükelçileri vasıtasıyla sunduğu görüşlerini içeren dosyanın ayrıntıları da belli oldu. Edinilen bilgilere göre Ankara, Irak lideri Saddam Hüseyin’e ‘İngiltere benzeri yetkileri elinden alınmış krallık’ teklif edilmesini destekliyor. Buna göre;
Saddam Hüseyin, ülkesinin tam yetkili BM uzmanlarınca her konuda denetlenmesine ses çıkarmayacak.
Irak’ta muhalefetin istekleri de dikkate alınarak yeni demokratik bir sistem oluşturulacak.
Etnik gruplara daha fazla hak tanınacak.
Saddam Hüseyin’e ülkenin manevi lideri olarak krallık benzeri bir statü sağlanacak.
Irak liderine yönelik herhangi bir adli takip yapılmayacak.
Irak’ın toprak bütünlüğü ve egemenliği deklarasyona imza atan bölge ülkelerinin garantörlüğü ile korunacak.
Diplomatik kaynaklar, bölge liderlerinin kendi aralarında yaptıkları görüşmeler sırasında Saddam’ın sürgüne gönderilmesi seçeneği üzerinde de durduklarını; ancak bunu kabullenecek bir ülke çıkmadığını açıkladı.
Türkiye savaşa katılmayı kibarca reddediyor
İngiltere’de yayımlanan haftalık siyaset ve ekonomi dergisi The Economist, “Türkiye’nin savaşa katılmayı kibarca reddettiğini, ama üzerinde dayanılması zor baskı bulunduğunu” yazdı. Derginin yazısında, ABD’nin Irak savaşı için hazırlıklarını sürdürdüğü hatırlatılarak, Washington’ın en stratejik müttefiki olan Türkiye’nin ise “cephe haline gelmeyi inatla reddettiği” kaydedildi.
ABD Savunma Bakan Yardımcısı Paul Wolfowitz’in, Türkiye’ye binlerce ABD askeri yerleştirme ve kuzeyden cephe açma isteğine hala yanıt verilmediğinin belirtildiği yazıda, “Türkiye’ye Amerikalı politikacılar ve Amerikan basını tarafından baskı yapıldığı ve Washington’ın istekleri kabul edilmezse Ankara’ya daha az mali ve siyasi destek verileceği” ifade edildi.
Türkiye’de en önemli endişenin ekonomik olduğu kaydedilen yazıda, hükümet gibi kamuoyunun da savaş istemediği, her 10 Türk'ten 9’unun Irak'la muhtemel bir savaşa karşı olduğunun ortaya çıktığına işaret edildi.
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 19:10
