Irak anayasası Sünnilerin onayı alınmadan kabul edildi. Şimdi sıra en geç 15 eylüle kadar yapılması gereken referandumda. Sünniler ise, metinde değişiklik yapılmasında ısrarcı.
Irak İslam Partisi''nin sözcüsü Tarık El Haşimi, ''''anlaşamadığımız yeni anayasa maddeleri anayasa referandumuna kadar çözülürse, buna destek verebiliriz. Anayasa taslağını imzalamadık. Ekim ortasına kadar vaktimiz var'''' dedi.
Sünni partiler dün yaptıkları ortak açıklamada, metnin değişmemesi halinde referandumda ''hayır'' oyu kullanacaklarını açıkladı. Sünniler ''ülkeyi böler'' gerekçesiyle özellikle federalizm maddesine karşı çıkıyor.
Anayasa dün kabul edildi
Irak anayasası, haftalar boyu art arda verilen ek sürelerin ardından dün ''tamamlanarak'' parlamentonun beklenen oylama onayından geçmeden 15 ekimdeki halkoylamasına bırakıldı.
Şiilere ve Kürtlere karşı hareket eden Sünni partilerinin hiçbiri, 71 üyeli anayasa hazırlık kurulunun çıkardığı metne onay vermedi.
Parlamentoda anayasasının yüksek sesle okunmasının ''meclis onayı'' anlamına geldiği bildirildi.
Irak İslam Partisi, geçtiğimiz ocak ayında işgalci ABD''nin güdümünde düzenlenen ülkenin ''Saddam sonrası'' ilk genel seçiminde, ülkenin orta kesimlerindeki Sünni bölgelerinde kesinlikle asayiş olmadığı için seçime katılmamıştı.
Yeni Irak anayasasında petrol zengini güney Şii bölgesi ile yine petrol zengini kuzey Kürt bölgesi, önemli anlaşmazlık maddelerinden biri oldu. Ülkenin eski Saddam rejimindeki ''birlik düzeninin yıkılarak federatif bölünmeye gidilmesi'' de tartışılan esaslı meselelerden biri.
Sünniler Iraklıları ''hayır'' demeye çağırdı
Yeni metnin ilkinden farklı olmadığını söyleyen Sünniler, metin parlamentoda okunur okunmaz Iraklıları hayır oyu kullanmaya çağırdı. Şii ve Kürt yetkikiler ise taslak metnin Irak için en iyisi olduğu görüşünde.
Cumhurbaşkanı Celal Talabani, ''''mükemmel ve değiştirilemeyecek tek metin Kuran'''' derken, ABD''nin Bağdat Büyükelçisi Zalmay Halilzad, referanduma sunulacak olan Irak anayasasının, ''İslam dünyasının en ilerici anayasası olduğunu'' görüşünde.
Yeni anayasada yer alan bazı unsurlar:
İslamiyet için ''yasaların esas kaynağı'' yerine, ''önde gelen kaynak'' ifadesi kullanılıyor.
Sünnilerin üstünde direttiği ''Baas Partisi''nin yasaklanması'' ifadesi ise ''Saddam Hüseyin''in Baas''ının kapatılması'' olarak değiştirildi. Sünniler, Baas Partisi''nin bütün üyelerinin Saddam Hüseyin ve yandaşlarıyla bir tutulmaması gerektiği görüşünde.
Sünniler, Irak''ın Arap dünyasının bir parçası olduğunun anayasada belirtilmesini istiyordu. Son metinde kendilerini İslam dünyasının bir parçası gören Kürtlerle, Arapların talepleri arasında bir denge kurulduğu anlaşılıyor.
Anayasa''da ''Irak''ın İslam dünyasına ait olduğu'', sadece ''Irak Araplarının Arap ulusunun parçası olduğu'' ifade ediliyor.
Sünnilerin en temel itirazı olan federasyon konusunda, Şiiler ve Kürtler geri adım atmadı.
Irak''ın federatif bir devlet olacağı anayasanın birinci maddesi olarak yerini koruyor. Fakat uygulanması konusunda belirsizlik devam hala sürüyor.
Anayasa Meclis''te okunmadan önce CNN International''a konuşan Irak hükümet sözcüsü, federatif modelin 2006 haziranında uygulamaya gireceğini söyledi.
Taslak 15 ekimde referanduma sunulacak. Üç eyaletin üçte ikisinde ''hayır'' oyu alması durumunda, herşey silbaştan yenilenecek.
Sünniler Irak genelinde azınlık olsalar da, üç eyalette çoğunluğa sahipler. Bu da talepleri karşılanmayan Sünnilerin anayasanın yürürlüğe girmesini teorik olarak engelleyebilecekleri anlamına geliyor.
(CNNTÜRK)
Güncellenme Tarihi : 25.3.2016 11:14
