TAKSİT KARTLAR, BİREYSEL KREDİ BAŞVURULARINI NASIL ETKİLİYOR?

ERKAN ÇELEBİ'NİN HÜRRİYET'TEKİ YAZISI:

Taksitli alışveriş göz korkutuyor, bankalar kredi limitini düşürüyor

MARKET alışverişlerinin bile taksitlendirilmesine imkan sağlayan taksit kartlar, bireysel kredi başvurusunda bulunan tüketicilerin eli boş dönmesine neden oluyor. Buna da, kredi başvurusunda bulunanların risk analizlerine, taksit kartlarla yapılan toplam alışveriş tutarının eklenmesi yol açıyor.

BİREYSEL kredi başvurularında artık, taksit kartları da hesaba katmak gerekiyor. Market alışverişlerinin bile taksitlendirilmesine imkan sağlayan bu kartlar, bırakın otomobil ve konut kredilerini, ihtiyaç kredilerinde bile başvuruda bulunanların eli boş dönmesine yol açabiliyor. Buna da, kredi başvurusunda bulunanların risk analizlerine, taksit karlarla yapılan toplam alışveriş tutarının eklenmesi neden oluyor. Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) verilerine göre, 2005 yılında kredi kartlarıyla yapılan alışverişler, Türkiye’de gerçekleştirilen tüm tüketim harcamalarının yüzde 20’sine ulaştı. Geçtiğimiz yıl, 85 milyar YTL’lik alışverişin gerçekleştirildiği Türkiye’de taksitli yapılan alışverişlerin toplam cirosu da 16 milyar 823 milyon YTL oldu.

GİYİM BAŞI ÇEKİYOR: Taksit kartlarla yapılan alışverişlerinde ilk sırayı yüzde 25.02’lik payla giyim ve aksesuar harcamaları alıyor. Bunları, yüzde 10.47’lik payla telekomünikasyon ürünleri izliyor. Mobilyanın yüzde 10.37, market alışverişlerinin de yüzde 9.09’luk payı bulunuyor. Arkadaşımız Ayşegül Akyarlı Güven’in yaptığı araştırmaya göre, başta konut olmak üzere bireysel kredi faiz oranlarında yaşanan düşüş, kredi başvurularında da artışa yol açtı. Kredi talebinde yaşanan bu artışta risk faktörünü asgariye indirmek isteyen bankalar, başvuruda bulunanların krebilitesini belirlerken, taksitli kartlarla yapılan alışverişleri de dahil etmeye başladı. Bu da, kredi başvurularını olumsuz etkilenmesine neden oldu.

KARA LİSTE FAKTÖRÜ: Bankaların bu uygulamasında kara listenin giderek kabarması etkili oldu. Tüketicilerin ödeme gücünün üzerinde borçlanmasını engellemek amacıyla kredibilitenin belirleme kriterlerine taksit kartla yapılan harcamaların da eklendiğini söyleyen bankalar, "Son dönemde hem kredi, hem de kredi kartı borçları yüzünden bir çok tüketici, kara listeye girmek zorunda kaldı. Bu da, kredi ve kredi kartı mağdurlarına yönelik sürekli yasal düzenlemelere gidilmesine yol açıyor. Bu da, borcunu ödeyemeyenleri rahatlatırken, bankaların mağdur olmasına neden oluyor" dediler. Hem kendilerini hem de kredi talebinde bulunan müşterilerini risk altına sokmamak için bu uygulamayı başlattıklarını söyleyen bankacılar, "Şu anda bu uygulama, sadece kredi talep edilen bankanın taksit kartını kapsıyor. Diğer bankaların kartlarıyla ilgili limit kısıtlaması yapılmıyor. Ancak, tüm taksit kartların tek bir havuzda toplanması ve bankaların bilgi ağına dahil edilmesi için çalışmalarda bulunuyoruz. Bu gerçekleştiği taktirde, taksitli alışveriş hangi kartla yapılmış olursa olsun, kredi talebinde bulunanların kredibilitesi etkilenebilecek" dediler.