TEKEL, SİGARA ZAMMI NEDENİYLE VERGİ BORCUNU ÖDEYEMEDİ!..
Devlet sigara vergisinde, Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan oldu. Maliye Bakanlığı, geçen yıl vergi kaybına uğramamak için sigarada Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranlarında değişikliğe gidince zarar eden Tekel bu yıl 750 milyon YTL'yi bulan vergisini ödeyemez hale geldi. Bu miktar Türkiye'de sigaradan alınan verginin yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Tekel Genel Müdürü Sezai Ensari, "ÖTV ile oynandı, yabancı sigara devleri tütünle oynayıp kâr edebildi ancak bizim aynı şansımız yoktu. Zarar ettik vergimizi de ödeyemedik" dedi. 2004 başında tüm vergi borçlarını ödeyerek girdiklerini kaydeden Ensari şöyle konuştu: "Geçen yıl temmuz ve ağustosta başta BAT olmak üzere yabancı sigara devleri fiyat indirimine gidince devlet tedbir almak zorunda kalmıştı. Fiyat indiriminden dolayı zarar eden devlet tütüne endeksli vergilemeye gitti. Yerli tütün kullanılması teşvik edildi. Önce 4 sonra 3 kademeli vergi tarifesi uygulandı. Ana sistem yüzde 22 nisbi vergi ve artı yerli tütün oranı yüzde 0-33 arasında olan sigaralara 1.35 YTL, yüzde 33-66 arasındakilere 88 Yeni Kuruş (Ykr), yüzde 67 ve üstündekilere de 37.6 Ykr vergi kondu. Ancak yabancı şirketler tütün karışımını yerli lehine değiştirerek düşük vergi oranlarından vergi ödemeye başladı. Bu fiyat rekabeti Tekel'i zorlamaya başladı. Oranlarını sabit tutan Tekel, zararına satış yaptı ve vergi de ödeyemedi."
ELİMİZİ BAĞLADILAR
Zararda, yeni alınan iki sert kutu makinesinin iade edilmesinin de etkisi olduğunu söyleyen Ensari, "Makineleri iade edince rekabet imkanımız kalmamıştı. Sert kutu olmadan pazarda kaybedecektik. Bu makineler engellenince de kaybettik. Ancak ihaleyi tekrar açtık. Yeni makineler gelince yeniden pazarda varolacağız. Sert kutu üretimini artırmadan pazarda tutunabilmek imkansız" dedi. Ensari ayrıca ihalede satılamayınca Tekel'in yeni makineler yanında tütün iyileştirme çalışmalarına da başladığını belirterek, "Tekel 2001 sert kutu olduğu için talebe yetişemiyoruz. 206, Fors ve Kariyer'i de sert kutu yapacağız. Pazar payımız düşüyor ancak bunu önleyeceğiz" dedi.
Sigarada vergi nasıl değişti?
/RAHİM AK - SABAH
2003'e kadar yüzde 49 nispi vergi vardı.
Yine 2003 yılı başında nispi oran yüzde 55.3'e çıktı.
2004 yılı şubat ayında yüzde 55.3'ün üzerine paket başına 1.250-2.500 ve 4.00 bin TL maktu vergi konuldu. Fiyatı 3 milyonun üzerinde olanlar, 4 bin TL ve 1 milyon 600 bin-3 milyon TL arasında olanlar 2.500 TL ve 1 milyon 600 binin altında olanlar 1.250 TL maktu vergi ödeyecekti.
2004 temmuz ve ağustos ayında başta BAT olmak üzere fiyat indirimine gidince devlet tedbir almak zorunda kaldı. Fiyat indiriminden dolayı zarar eden devlet tütüne endeksli vergilemeye gidildi. Yerli tütün kullanılması teşvik edildi. Önce 4 sonra 3 kadameli vergi tarifesi uygulandı. Ana sistem yüzde 28 nispi vergi ve artı yüzde 0-33 oranında yerli tütün kullanananlara 1 milyon 350 bin lira, yüzde 33-66 arasında yerli tütün kullanılan sigaralar için 88 bin TL, yüzde 67 ve üstü yerli tütün kullananlara 376 bin lira vergi kondu.
Özel sektör firmaları en çok satan sigaralarda kullandıkları sigaralarda yerli tütün kullandıklarını beyan ederek düşük vergi oranına geçtiler. Bu da gelir kaybına neden olunca devlet bu sistemden de vazgeçti. Tekrar yüzde 58 nispi vergi getirildi. Ancak sigaranın fiyatı ne olursa olsun bir paket sigaradan asgari 1 milyon 200 bin lira vergi ödenmesi zorunlu şart olarak getirildi.
