Trump'ın Hürmüz Boğazı'na gemi gönderme çağrısına hangi ülke ne cevap verdi

Dünya genelindeki ülkeler, 

ABD Başkanı Donald Trump'ın Pazar ve Cumartesi günleri bazı ülkelerden Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişini güvence altına almak için savaş gemileri göndermelerini istemesiyle ilgili olarak çeşitli uluslararası açıklamalar yapıldı . Trump özellikle Çin , Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere'yi zikretti .

Dünya güçleri ve Washington'ın müttefikleri tarafından açıklanan resmi pozisyonlar, çekingen ve temkinli olanlar arasında bölünmüştü; bir başka grup ise Hürmüz Boğazı krizini çözmek için farklı fikirler öne sürmeyi tercih etti.

Axios'un dört yetkili kaynağa dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı, devam eden savaş nedeniyle petrol tanker trafiğinin aksamasının ardından Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için uluslararası bir koalisyon kurmaya çalışıyor.

Hürmüz İttifakı

El Cezire muhabiri Murad Haşim, Washington'ın "Hormuz İttifakı" adını verdiği bir oluşum üzerinde çalıştığını belirterek, Başkan Donald Trump'ın dün İngiliz Başbakanı ile görüştüğünü ve danışmanlarının Cumartesi ve Pazar günleri bu ittifaka katılmak için Avrupa Birliği ve Körfez ve Asya ülkeleri de dahil olmak üzere bölgedeki ülkelerdeki yetkililerle onlarca görüşme yaptığını kaydetti.

Amerika Birleşik Devletleri, sorunun artık küresel olduğunu ve sadece kendisine özgü olmadığını, İran'ın askeri yeteneklerini yok ettiğini ve geriye kalan kısmın kolayca halledilebilecek küçük bir bölüm olduğunu düşünüyor.

Washington, koalisyona katılmaya davet ettiği ülkelerden, Hürmüz Boğazı'nda uluslararası seyrüseferin güvenliğini sağlamak için savaş gemileri göndermelerini, ayrıca komuta ve kontrol konularına katılmalarının yanı sıra insansız hava araçları da dahil olmak üzere askeri yetenek ve varlıklar sağlamalarını talep ediyor.

El Cezire muhabirinin aktardığına göre, basında çıkan haberlere göre ittifak bu haftanın sonunda açıklanacak.

Hashem, Hürmüz Boğazı'ndaki denizcilik krizi ve enerji krizini uluslararası bir sorun olarak gösterme yönündeki Amerikan kampanyasının, Trump yönetimini eleştiren ve İran'a karşı savaşın sonuçlarından sorumlu tutanlara yanıt verme bağlamında ortaya çıktığını söylüyor.

muhafazakar ülkeler

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkesinin Hürmüz Boğazı'na savaş gemisi gönderme planı olmadığını belirterek, herhangi bir deniz güvenliği operasyonunun "hukuki açıdan son derece zor" olacağını kaydetti.

Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi, ülkesinin parlamentosunda yaptığı konuşmada, "İran'daki mevcut durum göz önüne alındığında , deniz güvenliği operasyonu başlatmayı düşünmüyoruz" dedi.

Avustralya'da Ulaştırma Bakanı Catherine King, ülkesinin bu hayati öneme sahip su yolundan geçen petrol tankerlerinin trafiğini korumak için Hürmüz Boğazı'na savaş gemisi göndermeyeceğini söyledi.

Bakan King, Avustralya Yayın Kurumu'na (ABC) verdiği demeçte, "Hormuz Boğazı'na savaş gemisi göndermenin ne kadar önemli olduğunu biliyorum, ancak bu bizden istenen bir şey değil ve biz de buna katkıda bulunmuyoruz" dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Johannes Wadephul, Pazar günü televizyonda yaptığı açıklamada, ülkesinin Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri korumaya yönelik herhangi bir uluslararası askeri operasyona katılmayacağını söyledi.

Alman bakan, Avrupa Birliği tarafından Kızıldeniz'de Husi saldırılarına karşı denizcilik güvenliğini sağlamaya katkıda bulunmak amacıyla başlatılan "ASPEDES" askeri misyonunun beklenen etkiyi yaratmadığına dikkat çekti.

Görevin kapsamının Hürmüz Boğazı'nı da içerecek şekilde genişletilmesinin daha büyük bir güvenlik sağlayacağına dair şüphelerini dile getirdi.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, Berlin'in boğazın güvenliğinin sağlanmasında askeri olarak yer almayacağını belirterek, "İran'daki savaş bizim savaşımız değil" dedi.

Ülkeler geri adım atıyor.

Bu bağlamda, Çin Dışişleri Bakanlığı Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, "Orta Doğu'daki tüm taraflarla iletişimi sürdürdüğünü ve Hürmüz Boğazı'ndaki durumun sakinleştirilmesi ve gerilimin azaltılması çağrısında bulunduğunu" belirtti.

Pekin, Çin'in Hürmüz Boğazı'ndan yapılan petrol sevkiyatlarından en büyük fayda sağlayan ülkelerden biri olduğu gerçeğini göz önünde bulundurarak, Trump'ın Çin'den boğazı güvence altına almak için savaş gemileri göndermesi çağrısını ne destekledi ne de reddetti.

Güney Kore de Trump'ın talebini dikkatle değerlendireceğini açıkladı ve Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung'un ofisi , belirli bir taahhütte bulunmadan Amerika Birleşik Devletleri ile yakın temas halinde kalacağını duyurdu.

Britanya'da , İngiliz hükümeti sözcüsü Pazar günü yaptığı açıklamada, İngiliz Başbakanı Keir Starmer'ın Trump ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile boğazın yeniden açılması gerekliliğini görüştüğünü söyledi .

Reuters'ın haberine göre Starmer ve Carney bugün İran için savaşın sonuçlarını ve Hürmüz Boğazı krizinin çözümü yollarını da görüşecekler.

Üçüncü kategori

Diplomatlar ve yetkililer, AB dışişleri ve enerji bakanlarının Pazartesi günü Orta Doğu'daki küçük bir Avrupa deniz misyonunun güçlendirilmesini görüşeceklerini , ancak rolünün Hürmüz Boğazı'nı da kapsayacak şekilde genişletilmesi konusunda karar almalarının beklenmediğini söyledi .

Reuters, yetkililerin açıklamalarına dayanarak, Avrupa Birliği'nin Kızıldeniz'de faaliyet gösteren "Aspidis" deniz misyonunu Hormuz'u da kapsayacak şekilde genişletme kararı almasının beklenmediğini bildirdi .

Al Jazeera'ye konuşan kaynaklar, Hollanda'nın bugün yapılacak AB dışişleri bakanları toplantısında Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü desteklemek amacıyla yeni bir yaptırım rejimi önermesinin beklendiğini belirtti. Kaynaklar, AB dışişleri bakanlarının 19 İranlı yetkili ve kuruluşu hedef alan yeni yaptırımları onaylayacağını da sözlerine ekledi.

AB Dış Politika Koordinatörü Kaya Kallas bugün yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler ve Türkiye'nin himayesinde, Ukrayna ile Rusya arasındaki devam eden savaş sırasında Ukrayna'dan tahıl çıkarılmasına olanak sağlayan İstanbul Anlaşması'na benzer bir anlaşma yoluyla Hürmüz Boğazı'ndan petrol ve doğal gaz geçişinin güvence altına alınması fikrini Birleşmiş Milletler ile görüştüğünü söyledi .

İngiliz gazetesi Financial Times'a göre, Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, ülkesinin  İran ile doğrudan görüşmelerini Hürmüz Boğazı'ndan geçişi yeniden açmanın en etkili yolu olarak nitelendirdi  .

Jaishankar Pazartesi günü gazeteye verdiği röportajda, "Şu anda onlarla görüşmelerim sürüyor ve bu görüşmeler sonuç verdi" dedi.

Gazeteye verdiği demeçte, Hindistan'ın bakış açısından "konuşmanın, koordinasyon sağlamanın ve bir çözüme ulaşmanın, hiç konuşmamaktan daha iyi olduğunu" belirten yetkili, Hindistan bayrağı taşıyan gemiler için "kapsamlı düzenlemelerin" olmadığını ve İran'ın karşılığında hiçbir şey almadığını da sözlerine ekledi.

Krizi uluslararasılaştırmak

Askeri ve stratejik uzman Tuğgeneral Nidal Abu Zeid ise, Amerikan tarafının Hürmüz Boğazı krizini uluslararasılaştırmak istediğini, ancak Japonya ve Güney Kore gibi davet ettiği ülkeler tarafından kabul edilmediğini, Güney Kore'nin ise hala konuyu değerlendirdiğini, İngiltere'nin insansız hava araçları göndererek karşılık verdiğini, Fransa'nın da kabul ettiğini ve İtalya için de durumun aynı olduğunu söylüyor.

ABD'nin kontrol araçlarına sahip olduğunu ancak maliyetli olacak bir çatışmaya girmek istemediğini ve bunu önlemek için Hürmüz Boğazı'nı uluslararasılaştırmaya yönelik bir girişimde bulunduğunu da sözlerine ekledi.

Avustralya Ulusal Üniversitesi'nde İran ve Orta Doğu çalışmaları profesörü olan Dr. Alam Saleh, "Hormuz Koalisyonu"nun ilanının, İran'da ve İran rejimini devirmede veya teslim olmaya zorlamada yaşanan stratejik bir Amerikan başarısızlığının örtbas edilmesi olduğuna inanıyor. Aşırı askeri güce odaklanmanın, dünyanın çeşitli ülkelerinde Amerikan zihniyetinin bir özelliği olduğunu belirtiyor. "Hormuz Boğazı, bölgedeki Amerikan hegemonyasına son verecek" öngörüsünde bulunuyor.

Eski ABD Savunma Bakan Yardımcısı David Doroch, Amerikan bakış açısından, Körfez'den enerji alan ülkelerin bu enerjinin transit geçişine katkıda bulunmaları gerektiğini ve Trump'ın talep ettiği sürecin başarısız olması durumunda bunun tam bir başarısızlık olacağını söylüyor.

Kaynak: Al Jazeera + Ajanslar