TÜRKİYE'DE BÖYLE BİR DEPREM OLMA RİSKİ VAR MI?

Kandilli Rasathanesi'nden yapılan açıklamada, meydana gelen 8.8 şiddetindeki depremin, Japonya tarihinde kaydedilmiş en büyük deprem olduğu belirtilerek, "Marmara'da böyle bir deprem olma olasılığı riski sıfır" denildi.

HAKKI ÖZ
İSTANBUL
Japonya'da yaşanan depreme ilişkin Kandilli Rasathanesi'nde basın toplantısı düzenlendi. 8.8'lik sarsıntının, Japonya tarihinde kaydedilmiş en büyük deprem olduğunu belirten Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç.Dr. Nurcan Özel, "Depremin büyüklüğü 8.8. Şu ana kadar aldığımız bilgilerle tsunami yüksekliği 3-4 metreye kadar varmış. Bazı bölgelerde yangınlar meydana gelmiş. Tokyo'dan fazla haber alınamıyor. Resmi bilgi gelmedi. Depremin Tokyo'ya uzaklığı yaklaşık 370 kilometre. Depremden sonra artçılar meydana geldi. Bir tanesi 7.1 büyüklüğünde. 6 tanesi 6.3 ile 6.8 arasında. Enerji boşalımı sürüyor. 7.1'lik artçı ise Pasifik'e doğru meydana gelmiş" dedi.
Özel, uluslararası sismoyoji cemiyetinde Japonya skalası ile bütün dünyanın skalasının ayrı olduğunu söyledi. Bunun sebebinin, Japonya'da sık sık meydana gelen depremler olduğunu belirten Nurcan Özel, "Bu nedenle skalası ayrı tutuluyor. Japonya'da deprem bekleniyordu. En büyük korkuları Tokyo'yu sallayacak bir depremdi. Depremin merkezinin karanın altında olmasından korkuyorlardı. Bu, denizde olmuş bir deprem" diye konuştu.
10 olarak açıklanan ölü sayısının yükselebileceğini belirten Özel, "Japonya'daki deprem oluş mekanizmaları Türkiye'den farklı. Depremler birbirlerini etkiliyor olabilirler ancak bizim üzerinde bulunduğumuz deprem kuşağı farklı. Depremin kaynaktaki fiziksel özelliklerini öğreneceğiz. Etkileyici, büyük bir enerji boşalımı oldu. Denizde olması iyi oldu. Karayı bir nebze de olsa rahatlattı. Türkiye kıyılarında meydana gelmiş 90 yıkıcı tsunami var. Kocaeli depreminde de toprak kayması sonucu deniz
dalgalarının 5-6 metreye kadar yükseldiği biliyor. Marmara'nın iç deniz olması itibariyle ve küçük bir deniz olduğu için alarm zamanımızın az olmasından dolayı hasar miktarı oldukça büyük olabilir" ifadelerini kullandı.
Nurcan Özel, Kandilli Rasathanesi'nin, tsunaminin erken uyarısını vermek için görevlendirildiğine dikkat çekerek, "Bu konuda da çalışmalarımız var. Japonya'da meydana gelmiş mega depremin Türkiye'de meydana gelebilecek bir depremle mukayese edilmesi doğru değil. Biz, Japonya ile hiçbir bakımdan benzerlik göstermiyoruz. Tsunami dalgalarının hızı uçak hızının üçte biridir. Boyları 30 metreyi aşan tsunamiler mevcuttur. Japonlar, 'biz her şeye hazırız. Çok büyük hasar beklemiyoruz' gibi bilgiler verdiler"
açıklamasında bulundu.
Kandilli Rasathanesi Ulusal Deprem İzleme Merkezi Müdürü Doğan Kalafat ise, bu tür depremlerin, çok sık olan depremler olmadığını söyledi. Pasifik levhasında olan depremlerin, Türkiye'deki depremlere göre çok daha büyük olduğuna dikkat çeken Kalafat, "Bizde bu büyüklükte bir depremin riski yok denecek kadar az ama 8'e varan depremler bizim ülkemizde de oluyor. Bizim için en önemli şey, bu depremin büyüklüğünden ziyade skala olarak depremin çok büyük, çok şiddetli deprem olduğu, yıkıma ve can kaybına neden olacak nitelikte olması. Can kaybı en az seviyede. Her depremde, dünyanın en büyük teknolojisini de kullansanız hasar olur. Önemli olan can kayıplarını en aza indirebilmek. Japon toplumunda bu konuda güzel bir başarı örneğini gördük" dedi.
Kalafat, Marmara'da böyle bir deprem olma olasılığı riskinin sıfır olduğuna dikkat çekerek, "Büyük tsunamiler, deniz tabanındaki büyük kırılmalar sonucunda oluşuyor. Fizik olarak böyle bir şeyin Marmara veya Türkiye'nin herhangi bir yerinde olması mümkün değil.
Büyük tsunami oluşabilmesi için çok büyük su dalgası ve derinlik gerekiyor" diye konuştu. 

Ercan: 600 atom bombasına eşit

Jeofozik profesörü Ahmet Ercan 8.9 büyüklüğündeki depremin Marmara Depremi'nden 50-60 kat daha büyük olduğunu belirterek, "500-600 tane atom bombası patlatılmasına eşdeğer" dedi.

Bu sabah 7.40 sularında Japonya’nın Tokyo şehrinde meydana gelen 8.9 büyüklüğündeki depremden sonra açıklama yapan İTÜ Jeofizik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Ercan, dünyada üç büyük şehirde bu büyüklükte deprem beklendiğini piyangonun Tokyo’ya vurduğunu söyledi.
Yeryüzündeki en büyük depremlerden birisi olduğunu dile getiren Ercan şunları söyledi: Böyle depremler 5 ile 10 yıl içinde olmaktadır. Bu depremden çıkan gürenin oranı Gölcük depreminin yaklaşık 35 – 40 katı kadar büyüktür. Atom bombası enerjisi olarak ise yaklaşık 500 – 600 tane atom bombasına eşittir. Yaklaşık 10 km derinlikte o kadar bombayı patlatmış kadar oluyorsunuz. Deprem odağının kıyıdan 130 km uzakta olması depremin etkisini azaltmıştır. Ancak çıkan süprüntü yani Japoncası tsunami kıyıdan yaklaşık 2 – 3 km içeri girerek önünde ne varsa süpürmektedir. Japonya’daki yapı niteliğinin iyi olması hasarı her ne kadar azaltmış olsa da önüne gelen varsa süpürdüğü için hasar büyüyor. Bu depremin mercalli (deprem yıkım gücü) ölçüsü cancani (şiddet ölçüsü) yaklaşık 12’dir. Yani en büyük ölçüsü gerçekleşmiştir. Depremin kendisi yıkmamış ancak süprüntü dalgalarının yıkımı çok daha büyüktür.”
önümüzdeki 7 ile 10 gün arasında artçı depremlerin beklenebileceğini kaydeden Ercan “Yeni olacak depremlerden süprüntü dalgaları beklenebilir. Uzak etki içinde Türkiye’de girer. Uzak etki içinde yüzde 3’lük bir olasılıkla Türkiye uzak etki altındadır. Türkiye’deki en çok korkulacak yerler kuzey Anadolu kırığı, batı Anadolu’nun bulunduğu ve Doğu Anadolu’nun bulunduğu yerlerdir. İlle de olacak diye bir şey yok ancak 7 ile 10 gün içinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afat Dairesi hazır olmalıdır. Marmara’da böyle bir deprem olsaydı İstanbul’un yüzde 60’ı yok olurdu. Böyle bir deprem olabilir mi hayır olmaz Türkiye’de olabilecek en büyük deprem 7.9 ile 8.0 olur. Dünya üzerinde depremin beklendiği üç büyük kent vardı bunlar İstanbul, Tokyo ve San Francisco idi piyango Japonya’yı vurdu” diye konuştu.