ABD'li yetkililer, üç aşamalı bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu, sadece uygulama detaylarının netleştirilmesinin beklendiğini söylüyor.
Washington Post gazetesinin köşe yazarı David Ignatius, Çarşamba günü Gazze'deki çatışmaları durduracak, bazı İsrailli tutsakların serbest bırakılmasını sağlayacak ve Filistinli sivillere insani yardımı önemli ölçüde artıracak bir ateşkes anlaşmasının yakın göründüğünü yorumladı.
Ignatius, üst düzey bir ABD yetkilisinin "çerçevenin kabul edildiğini" ve tarafların şu anda "nasıl uygulanacağına dair ayrıntıları müzakere ettiğini" söylediğini aktardı. Ancak yetkililerin, çerçeve belirlenmiş olsa da ayrıntıların karmaşık olması ve çözülmesinin zaman alacağı için nihai bir anlaşmanın yakın olmadığı konusunda uyardıklarını da belirtti.
Daha derine dalın
Ignatius, ABD yetkililerinin ateşkes anlaşması için üç aşamalı bir plan taslağı hazırladıklarını belirtti . İlk aşama, Hamas'ın tüm kadınlar, 50 yaş üstü erkekler ve yaralılar da dahil olmak üzere 33 İsrailli esiri serbest bırakacağı altı haftalık bir ateşkesi kapsıyor. Karşılığında, "İsrail" yüzlerce Filistinli esiri serbest bırakacak ve birliklerini yoğun nüfuslu bölgelerden Gazze'nin doğu sınırına çekecek. İnsani yardım sağlanacak, hastaneler onarılacak ve molozlar temizlenecek.
Ignatius'a göre asıl zorluk, Hamas'ın esir tutulan kalan erkek askerleri serbest bırakacağı ve her iki tarafın "İsrail güçlerinin Gazze'den tamamen çekilmesi" ile "düşmanlıkların kalıcı olarak sona erdirilmesi" konusunda anlaşacağı bir sonraki aşamada ortaya çıkıyor.
Her iki tarafın da diğerinin ateşkes sürecini yeniden silahlanmak ve çatışmaları yeniden başlatmak için kullanabileceğinden endişe ettiğini belirten El-Kaide, "İsrail'in" Hamas'ın "Gazze'nin kontrolünü yeniden ele geçirmesini" engellemeye kararlı olduğunu vurguladı.
Atılım
Ignatius, Hamas'ın savaşın kalıcı olarak sona ermesine dair yazılı garanti talebinden vazgeçmeyi kabul etmesiyle bu atılımın yakın zamanda gerçekleştiğini iddia etti. Bunun yerine, ABD'nin aracılık ettiği anlaşmayı destekleyen, geçen ay kabul edilen BM Güvenlik Konseyi kararının güven verici şartlarını kabul etti .
BM kararında, "Birinci aşama için müzakereler altı haftadan uzun sürerse, müzakereler devam ettiği sürece ateşkes devam edecek" deniyor. Amerikalı, Katarlı ve Mısırlı arabulucular "tüm anlaşmalara varılana ve ikinci aşama başlanana kadar müzakerelerin devam etmesini sağlamak için çalışacak."
İsrail ve Hamas'ın, 2. Aşamada başlaması planlanan ve tarafların hiçbirinin Gazze'yi kontrol etmeyeceği "geçici yönetim" planını onayladıklarını belirten Pompeo, güvenliğin ABD tarafından eğitilen ve ılımlı Arap müttefikler tarafından desteklenen bir güç tarafından sağlanacağını kaydetti
.Washington Post gazetesinin köşe yazarı David Ignatius, Çarşamba günü Gazze'deki çatışmaları durduracak, bazı İsrailli tutsakların serbest bırakılmasını sağlayacak ve Filistinli sivillere insani yardımı önemli ölçüde artıracak bir ateşkes anlaşmasının yakın göründüğünü yorumladı.
Ignatius, üst düzey bir ABD yetkilisinin "çerçevenin kabul edildiğini" ve tarafların şu anda "nasıl uygulanacağına dair ayrıntıları müzakere ettiğini" söylediğini aktardı. Ancak yetkililerin, çerçeve belirlenmiş olsa da ayrıntıların karmaşık olması ve çözülmesinin zaman alacağı için nihai bir anlaşmanın yakın olmadığı konusunda uyardıklarını da belirtti.
Daha derine dalın
Ignatius, ABD yetkililerinin ateşkes anlaşması için üç aşamalı bir plan taslağı hazırladıklarını belirtti . İlk aşama, Hamas'ın tüm kadınlar, 50 yaş üstü erkekler ve yaralılar da dahil olmak üzere 33 İsrailli esiri serbest bırakacağı altı haftalık bir ateşkesi kapsıyor. Karşılığında, "İsrail" yüzlerce Filistinli esiri serbest bırakacak ve birliklerini yoğun nüfuslu bölgelerden Gazze'nin doğu sınırına çekecek. İnsani yardım sağlanacak, hastaneler onarılacak ve molozlar temizlenecek.
Ignatius'a göre asıl zorluk, Hamas'ın esir tutulan kalan erkek askerleri serbest bırakacağı ve her iki tarafın "İsrail güçlerinin Gazze'den tamamen çekilmesi" ile "düşmanlıkların kalıcı olarak sona erdirilmesi" konusunda anlaşacağı bir sonraki aşamada ortaya çıkıyor.
Her iki tarafın da diğerinin ateşkes sürecini yeniden silahlanmak ve çatışmaları yeniden başlatmak için kullanabileceğinden endişe ettiğini belirten El-Kaide, "İsrail'in" Hamas'ın "Gazze'nin kontrolünü yeniden ele geçirmesini" engellemeye kararlı olduğunu vurguladı.
Atılım
Ignatius, Hamas'ın savaşın kalıcı olarak sona ermesine dair yazılı garanti talebinden vazgeçmeyi kabul etmesiyle bu atılımın yakın zamanda gerçekleştiğini iddia etti. Bunun yerine, ABD'nin aracılık ettiği anlaşmayı destekleyen, geçen ay kabul edilen BM Güvenlik Konseyi kararının güven verici şartlarını kabul etti .
BM kararında, "Birinci aşama için müzakereler altı haftadan uzun sürerse, müzakereler devam ettiği sürece ateşkes devam edecek" deniyor. Amerikalı, Katarlı ve Mısırlı arabulucular "tüm anlaşmalara varılana ve ikinci aşama başlanana kadar müzakerelerin devam etmesini sağlamak için çalışacak."
İsrail ve Hamas'ın, 2. Aşamada başlaması planlanan ve tarafların hiçbirinin Gazze'yi kontrol etmeyeceği "geçici yönetim" planını onayladıklarını belirten Pompeo, güvenliğin ABD tarafından eğitilen ve ılımlı Arap müttefikler tarafından desteklenen bir güç tarafından sağlanacağını kaydetti.
Ignatius'a göre bu güç, Gazze'deki Filistin Yönetimi'nin yaklaşık 2.500 onaylı destekçisinden oluşacaktı. Bununla birlikte, bir ABD yetkilisi Ignatius'a Hamas'ın arabuluculara "geçici yönetim düzenlemesine yetki devretmeye hazır" olduğunu bildirdiğini söyledi.
"Savaş sonrası Gazze"de güvenliğin artmasıyla birlikte barış planı, BM kararında tanımlandığı gibi "çok yıllık bir yeniden yapılanma planı" içeren üçüncü bir aşamayı öngörüyor.
Batı Asya'daki anlaşmanın sonuçları
Ignatius, ABD arabulucularının anlaşmayı sonuçlandırmaya yaklaştıkça Katar ve Mısır'ın önemli roller oynadığını ileri sürdü.
Ignatius'a göre Katar , Doha'daki temsilcilerine anlaşmayı reddetmeleri halinde ayrılmaları gerekeceğini bildirerek Hamas'a baskı yaptı. Bu arada Mısır, İsrail birliklerinin çekilmesinin ardından Mısır ile Gazze arasında yeni tünellerin kazılmasını önlemek için yeni bir ABD önerisini kabul ederek önemli bir destek sağladı.
"Ateşkes anlaşması sağlanırsa, bu, Lübnan ve Suudi Arabistan'ı da içeren Ortadoğu manzarasında daha geniş çaplı bir savaş tehlikesini azaltabilecek iki büyük değişikliğin önünü açacaktır." diye coşkuyla söylüyor.
Ignatius, Lübnan'ın Gazze'de ateşkes sağlanmasının ardından Hizbullah güçlerinin sınırdan kuzeye, Litani Nehri'ne çekilmesini içeren bir planı destekleyeceğini belirttiğini ileri sürdü.
Ignatius'a göre önerilen anlaşma ayrıca "İsrail'in" Hizbullah'ın uzun zamandır beklediği sınır düzenlemelerini kabul etmesini ve iki taraf arasındaki ölümcül roket saldırılarını durdurmak ve güven inşa etmek için ek önlemler almasını içeriyor.
Jake Sullivan'ın ulusal güvenlik danışmanı ekibinin bir üyesi olan Amos Hochstein , Lübnan için çerçeveyi müzakere etti. Hochstein, Hizbullah ile doğrudan etkileşim kurmak yerine, Lübnan parlamentosu sözcüsü Nabih Berri ile görüşmelerde bulundu.
Ignatius ayrıca , ABD'li bir yetkilinin de işaret ettiği üzere, Suudi Arabistan'ın Gazze'de ateşkes sağlanmasının ardından "İsrail" ile ilişkilerin normalleşmesi yönünde adım atma potansiyeli olduğunun altını çiziyor .
"Her savaş sona ermelidir, stratejist Fred Iklé'nin Vietnam hakkında yazdığı gibi. Gazze bitmedi. Ancak Beyaz Saray'dan bir yetkilinin Çarşamba günü geç saatlerde söylediği gibi: parmaklar çapraz." diyerek sözlerini tamamladı.
