ABD'nin Kritik Füze Stokları Yarıya İndi

“Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yayımlanan bir rapora göre, ABD'nin en maliyetli füzelerinin yarısını tüketmiş olabileceği ve stokların yeniden oluşturulmasının yıllar alabileceği belirtiliyor. Analistler, azalan mühimmat envanterinin yakın vadede bir risk yarattığını ve gelecekteki bir çatışmada ABD'nin operasyonel kabiliyetini sınırlayabileceği uyarısında bulunuyor.”

Amerika Birleşik Devletleri'nin yedi ana füze türündeki envanterinin önemli ölçüde tükenmesi, gelecekteki bir savaş için mühimmatın yetersiz kalabileceğine dair "yakın vadeli risk" endişelerini artırmıştır. Bu durum, özellikle Pasifik'te yaşanabilecek olası bir çatışma öncesinde ABD ordusunun hazırlık seviyesine ilişkin kaygıları derinleştirmektedir.

Stratejik Stoklarda Ciddi Azalma

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından bu hafta neşredilen bir analize göre, İran ile yaşanan savaşın yalnızca ilk yedi haftasında Pentagon'un cephaneliğinde ciddi bir erime gözlemlenmiştir. Rapora göre, Hassas Vuruş Füzeleri stokunun en az %45'i, Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması (THAAD) önleyicilerinin %50'si ve Patriot balistik füze önleyicilerinin ise neredeyse yarısı kullanılmıştır.

Emekli ABD Deniz Piyade Albayı Mark Cancian ve CSIS araştırma görevlisi Chris Park tarafından kaleme alınan raporda, ABD'nin İran'daki savaşı sürdürecek kadar füzesi olsa da, mühimmat stoklarının çatışma öncesinde dahi yetersiz seviyelerde olduğu vurgulanmıştır. CSIS, yedi temel mühimmatın savaş öncesi seviyelere döndürülmesinin bir ila dört yıl arasında bir zaman dilimi gerektireceğini tahmin etmektedir.

Raporda, "Azalan mühimmat stokları yakın vadeli bir risk yaratmıştır. Çin gibi yetenekli bir rakibe karşı verilecek bir savaş, bu savaştakinden daha yüksek oranlarda mühimmat tüketecektir. Savaş öncesi envanterler zaten yetersizdi; bugünkü seviyeler, gelecekte bir çatışma çıkması durumunda ABD operasyonlarını kısıtlayacaktır." ifadelerine yer verildi.

Tırmanan Savunma Bütçesi ve Savaşın Maliyeti

Geçtiğimiz iki ay içinde Pentagon, mühimmatını takviye etmek amacıyla savunma sanayii firmalarıyla anlaşmalar yapmıştır. Bu kapsamda, Honeywell Aerospace'in 500 milyon dolarlık çok yıllı bir yatırımın ardından "Amerika'nın mühimmat stoku için kritik bileşenlerin üretimini hızlandıracağı" duyurulmuştur. Başkan Donald Trump, 2027 mali yılı için 1,5 trilyon dolarlık bir savunma bütçesi talep etmiştir. Pentagon bu talebi, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana savunma harcamalarındaki en büyük yıllık artış olarak nitelendirmiştir.

Fortune dergisinin CSIS raporundaki verilerden yaptığı hesaplamaya göre, ABD şimdiye kadar yedi ana mühimmat türü için yaklaşık 24 milyar dolar harcamıştır. Ancak İran savaşının toplam maliyetinin bu rakamı çok aşacağı öngörülmektedir. Kamu politikası uzmanı ve Harvard Kennedy School öğretim görevlisi Linda Bilmes, yönetimin altyapı hasarının kısa vadeli ve binlerce gazi için ömür boyu engellilik yardımları gibi uzun vadeli maliyetleri eksik tahmin etmesi nedeniyle savaşın bedelinin 1 trilyon doları aşmasının muhtemel olduğunu belirtmiştir.

Resmi Söylemler ve Maliyet Dengesizliği Endişeleri

CSIS analizinden elde edilen veriler, çatışmanın başında orta ve üst-orta sınıf mühimmat stoklarının "hiç olmadığı kadar yüksek ve iyi durumda" olduğunu ve ABD'nin "neredeyse sınırsız bir tedarike" sahip olduğunu söyleyen Başkan Donald Trump'ın anlatısıyla çelişmektedir.

Pentagon Baş Sözcüsü Sean Parnell ise Fortune'a yaptığı açıklamada, ordunun "Başkan'ın seçeceği zaman ve yerde görevini icra etmek için gereken her şeye sahip olduğunu" ifade etmiştir. Parnell, "Başkan Trump göreve geldiğinden beri, halkımızı ve çıkarlarımızı korumak için ABD ordusunun derin bir yetenekler cephaneliğine sahip olmasını sağlarken, muharip komutanlıklar genelinde çok sayıda başarılı operasyon yürüttük" demiştir.

Öte yandan, Bilmes gibi uzmanlar için endişe kaynağı olan bir diğer konu da ABD'nin mühimmat harcamalarının İran'a kıyasla orantısız olmasıdır. Reuters'a göre İran'ın Şahid insansız hava araçlarının her birinin üretimi 20.000 ila 50.000 dolar arasında değişirken, bu araçları veya daha karmaşık hava tehditlerini düşürmek için kullanılan bir Patriot önleyicisinin maliyeti, işlev görmesi için gereken sofistike teknoloji nedeniyle yaklaşık 4 milyon doları bulabilmektedir.

Patriot Füzelerine Yönelik Talep ve Gelecek Senaryoları

Patriot, ABD'ye ek olarak 18 ülke tarafından daha kullanılmasıyla özellikle yüksek talep gören bir füze sistemidir. Savaş süresince Ukrayna ve diğer müttefiklere bu füzelerden 600 adet verilmiştir. Lockheed Martin, PAC-3 MSE üretimini 2030 yılına kadar yıllık 2.000 adede çıkarmayı hedeflese de, CSIS analistleri, ABD'nin mevcut tedarikini ve yıllık 600 adetlik teslimatlarını nasıl tahsis edeceği konusunda daha basiretli olması gerektiğini belirtmektedir. Bazı stratejistler ABD'nin Çin ile olası bir savaş ihtimaline karşı Patriot füzeleri stoklamasını savunurken, Ukrayna'nın da ABD'den ek mühimmat talep ettiği CSIS analizinde kaydedilmiştir.

CSIS'e göre, Pentagon'un elinde AIM-120 gibi alternatif havadan havaya füzeler bulunsa da, bunların her biri 1 milyon dolarlık maliyetiyle benzer şekilde pahalıdır. ABD ve Körfez ülkeleri, ucuz önleyici füzelerin sınırlı olması nedeniyle bir çözüm olarak silahlı helikopterler ve sabit kanatlı uçaklar kullanmaya başvurmuştur.

Bu kısıtlı kaynaklar, bazı ABD'li yetkililerin ülkenin mühimmat tedarikini nasıl sürdüreceği konusunda endişelenmesine yol açmaktadır. Arizona Demokrat Senatörü Mark Kelly, geçen ay CNN'e verdiği demeçte, "İranlılar çok sayıda Şahid insansız hava aracı, balistik füze, orta ve kısa menzilli füze yapma kabiliyetine sahip ve devasa bir stokları var. Dolayısıyla bir noktada... bu bir matematik problemine dönüşüyor ve biz hava savunma mühimmatını nasıl ikmal edebiliriz? Bunlar nereden gelecek?" şeklinde kaygılarını dile getirmiştir.