MÜGE TUTCALI
ANKARA - TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya'ya sunulan yasa teklifi hakkında ATO'dan yapılan yazılı açıklamada, yasa teklifinin içeriğine ilişkiler bilgi verildi. Açıklamada, bugüne kadar ödeme kolaylığı getiren iki yasal düzenleme yapılmasına rağmen, faiz oranlarının yüksekliği ve kart limitlerinin kullanıcıların gelir düzeyinin çok üzerinde olması nedeniyle, sorunun köklü bir çözüme kavuşturulamadığı vurgulandı. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Yasası'nda değişiklik yapılmasına dair yasa
teklifi iki maddeden oluşuyor. Birinci madde, 5464 Sayılı Yasa'nın 8. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kart çıkaran kuruluşların yükümlülüklerine ilişkin ifadenin, "Kart çıkaran kuruluşlar, kartların düzenli ve güvenli kullanımıyla bildirim, talep, şikayet ve itirazlara ilişkin gerekli tedbirleri almaya yönelik sistem ile T.C. kimlik numarasına bağlı kart bilgi havuzu sistemini oluşturmak ve bu sistemlerin kesintisiz ve tam çalışmasını sağlamakla yükümlüdür" şeklinde değiştirilmesini içeriyor.
Yürürlükteki uygulamaya göre, vatandaş kaç kredi kartına sahip olursa olsun, her bir kredi kartının limiti, gelirinin 4 katı seviyesinde olabiliyor. Örneğin bin YTL aylık geliri olan vatandaş, sahip olduğu 5 adet kredi kartı ile 20 bin YTL'lik harcama yetkisini cüzdanında taşıyor. Bir kartın limitinin tamamı kullanıldığında da asgari ödenmesi gereken tutar 800 YTL'ye ulaşıyor. Vatandaşın ikinci kredi kartını da kullanması durumunda geliri, asgari borç tutarını ödemeye yetmiyor. Bu durumda da vatandaşlar,
bir kredi kartından nakit para çekimi yaparak, başka kredi kartının borçlarını ödeme yoluna gidiyor. Borçların bu şekilde döndürülmeye çalışılması da, yüksek faizler nedeniyle sonuçta vatandaşın kredi kartı borç batağına saplanmasına neden oluyor.
Teklif edilen maddeyle, vatandaşın kullandığı bir kredi kartının değil, tüm kredi kartların limit toplamının aylık gelirinin 4 katı olması ve T.C. kimlik numarasına bağlı bir "Kart Bilgi Havuzu Sistemi" ile bunun takip edilmesi öngörülüyor. Bu sistemde, vatandaş hangi kredi kartını kullanırsa kullansın, tüm kartlardan yaptığı harcama toplamının aylık gelirinin 4 katını geçmesi engellenecek ve vatandaş ödeme yaptığında, ödediği miktar kadar harcama yetkisi tanınacak.
KREDİ KARTI FAİZLERİNE SINIRLAMA
Kredi kartı borçlarının yine kredi kartlarıyla kapatılma çabalarının temelinde kredi kartı faiz oranlarının yüksekliği geliyor. Devlet iç borçlanma faiz oranı, 2007 yılı için yıllık yüzde 18.7 iken, kredi kartı faiz oranı yüzde 60-88 arasında değişiyor. Yani vatandaşlar, devletin borç alma oranının üç katından fazla bir oranda borçlanıyor. Yasa teklifinin ikinci maddesinde, 5464 sayılı Yasa'nın 26. maddesinin üçüncü fıkrası, "Kredi kartlarında uygulanacak olan yıllık azami akdi faiz oranı, devlet iç
borçlanma senetlerinin yıllık ortalama basit faiz oranının yüzde elli fazlasını geçemez" şeklinde değiştiriliyor.
Bileşik faiz uygulaması, yasayla sadece cari hesaplarla ticari iş niteliğindeki ödünç para verme sözleşmelerinde geçerliyken, bankaların kredi sözleşmelerini de cari hesap sözleşmesi şeklinde yapmaları nedeniyle, bankalar tarafından da uygulanıyor. Bu durum, Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nda bileşik faizi yasaklayıcı bir hüküm konulmasını zorunlu kılıyor. Bu nedenle, teklifin ikinci maddesinde, 5464 sayılı yasanın 26. maddesine dördüncü fıkra olarak, "Banka kartları ve kredi kartlarında faiz
hesaplanırken bileşik faiz yürütülemez" hükmünün eklenmesi öngörülüyor.
KREDİ KARTI BORCU 30 MİLYAR YTL
Türkiye'de 2008 yılı başı itibariyle 37 milyon 335 bin 179 adet kredi kartı kullanılıyor ancak kredi kartı kullanıcı sayısı tam olarak belirlenemiyor. Kanun teklifinin birinci maddesinde öngörülen Kart Bilgi Havuzu Sistemi ile, toplam kart kullanıcı sayısı da belirlenebilecek. Türkiye'de kredi kartı kullanan 17 milyonu aşkın kişinin 22 Şubat 2008 tarihi itibariyle 1 milyar 731 milyon YTL'si yasal takip başlatılmış toplam 29 milyar 949 milyon YTL borcu bulunuyor. Kredi borcunu ödeyemeyip temerrüde düşerek
Merkez Bankası'nın kara listesine giren kişi sayısı da 2007 sonu itibariyle 687 bin 16'ya yükseldi.
ATO Başkanı Sinan Aygün, yasa teklifinin benimsenmesi ve sahiplenilmesi için TBMM üyelerine çağrıda bulundu. Yüksek faizler ve kart limitlerinin gelir seviyesiyle bağdaşmamasının, kredi kartı yarasını kanatmayı sürdürdüğünü kaydeden Aygün, "Vatandaşların bilinçsizce kart kullanımı, bankaların uyguladığı yüksek faizlerle birleşince kredi kartı sorunu yapılan iki yasal düzenlemeye rağmen çözümlenemedi" dedi. Aygün, şunları kaydetti:
"Her 2-3 yılda bir kredi kartı kabusu görmemek için köklü çözümü içeren bir yasa teklifi hazırladık. Bu teklifin en kısa zamanda komisyonlarda görüşülerek genel kurulda yasalaşması, hem bankaların hem de 37 milyonu aşkın kredi kartını cebinde taşıyan vatandaşların hayrına olacaktır."
Güncellenme Tarihi : 24.3.2016 13:11
