BAĞDAT'TAKİ KAZAYLA GÜNDEME GELEN GERÇEK: IRAK, ACI VATAN!..
Her gün ortalama 70 kişinin öldüğü Irak, Türk iş dünyası için önemli bir gelir kapısı olmaya devam ediyor. Özellikle müteahhitlik firmaları Irak'ta yeni projelerle gündeme gelirken, Türkiye'de yaşanan işsizlik pek çok işçiyi bu ülkedeki projelerde çalışmaya zorluyor.
Sadece Türkiye İş Kurumu vasıtasıyla Irak'a giden işçi sayısı 2004 başından Ekim 2006 sonuna kadar 19 bin 450'ye ulaşırken, Irak'ta öldürülen Türklerin sayısının 200'e yaklaştığı tahmin ediliyor.
Türkiye İş Kurumu verilerine göre, 2004'te 4 bin 900 kişinin çalışmak üzere gittiği Irak 2005'te 8 bin 237 kişiyle en çok işçi gönderilen ikinci ülke oldu. 2006 Ocak-Ekim döneminde ise 6 bin 313 kişi İş Kurumu aracılığıyla Irak'a gitti. Özel şirketlerin İş Kurumu vasıtası olmadan istihdam ettikleri işçi sayısının da önemli seviyede olduğu tahmin ediliyor.
Irak'taki Türk işçilerin ücretlerine ilişkin net bir açıklama yapılmıyor. Ancak işçiler daha önce 2 bin dolara bu ülkeye çalışmak için giderken, çalışmak isteyenlerin sayısının artması sonucu ücretlerin 600-700 dolara düştüğü söyleniyor.
Mobilyadan bisküviye ihracat
Türk - Irak İş Konseyi Başkanı Ercüment Aksoy, Türkiye'den Irak'a çalışma amacıyla gidenlerin hayatlarını kaybetmesinin 2003 sonunda başladığını, özellikle kamyon şoförü ölümlerinin 2004'te arttığını ve 2005'in ilk çeyreğinde de devam ettiğini söyledi.
Aksoy, bu dönemde hayatını kaybedenlerin sayısının 150 olduğunun tahmin edildiğini belirtti. Daha sonra gerçekleşen ölümler ve önceki gün gerçekleşen uçak kazasında 30 kişinin ölmesi de eklendiğinde toplam kayıp sayısının 200'e yaklaştığı söylenebilir.
Türkiye mobilyadan bisküviye kadar pek çok kalemde Irak'a ürün ihraç ederken müteahhitlik hizmetleri Türkiye'nin Irak'tan gelir elde etmesini sağlayan en önemli kalemlerden biri. İrili ufaklı yaklaşık 1.000 şirketin Irak'ta iş yaptığını kaydeden Aksoy, 2004-2006 döneminde ABD üstlerine mal ve hizmet satışından elde edilen gelirin de 5-6 milyar dolar olduğunu söyledi.
Aksoy: Türk insanının cesareti
Aksoy, yaşanan kayıplara karşın Irak'ta iş yapılmaya devam edilmesinin Türk insanının cesaretini ve girişimciliğini gösterdiğini söyledi. Önceki gün düşen Antonov tipi uçağa binilmesinin riskli olduğunu belirten Aksoy, "Bu uçağa binmek bile bir cesaret" dedi. Aksoy, "ABD'yi bilemem ama Türkiye Irak'ta iş yapan yabancı ülkeler arasında 1 numara" şeklinde konuştu. Türk - Irak İş Konseyi Başkanı Aksoy, Türklerin iş yaparken yer ayırt etmediğini Bağdat'ın göbeğinde de en tehlikeli yerlerde de çalıştıklarını söyledi. İşçilerin Irak'a gitme kararlarında Türkiye'deki işsizliğin etkili olduğunu da sözlerine ekledi.
Irak'ın yeniden yapılandırılmasında Türk müteahhitlik firmaları önemli rol oynuyor. Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren, Irak'ın altyapısı için 50 milyar dolarlık bir iş hacmi bulunduğunu belirterek, "Ancak, bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle Türk müteahhitlik firmaları 2006'de 1.5 milyar dolarlık iş hacmi gerçekleştirdi" dedi.
Müteahhitler, Irak'taki işlerden 2003'ten bu yana toplam 2.3 milyar dolar kazandı.
Türk müteahhit firmaları ağırlıklı olarak Kuzey Irak'ta çalışıyor.
Müteahhitler Birliği'ne üye olan ve Irak'a iş yapan şirketler arasında Kulak İnşaat, Metiş, Yüksel İnşaat, Tepe İnşaat, Makyol, Age İnşaat, Cengiz İnşaat, Yenigün İnşaat, Zafer İnşaat bulunuyor. Bunların yanı sıra Müteahhitler Birliği'ne üye olmayan onlarca orta ve küçük firma da Irak'ta iş yapıyor.
Türk firmalarının Irak'ta yaptığı müteahhitlik işlerinin arasında Erbil Havaalanı, Süleymaniye Havaalanı, Süleymaniye Üniversitesi olmak üzere birçok devlet binası ve yol inşaatı bulunuyor. Ayrıca Bağdat ve çevresinde ABD ve İngiliz üslerine yönelik işleri de Türk firmaları yaptı.
'Hedefimiz Irak pazarı'
Irak'ın Türkiye için önümüzdeki 10 yılın hedef pazarı olduğunu söyleyen Eren, "Irak'ın hem yakın olması hem de bölgeyi iyi biliyor olmamız bizim için avantaj" dedi.
"Irak'ta iş yapmak tehlikeli, savaş devam ediyor, her gün onlarca insan ölüyor" diyen Eren, işsizlik nedeniyle, kişilerin can güvenliği olmamasına rağmen Irak'a gittiğine dikkat çekti.
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından Irak'a uygulanan ambargo kararı nedeniyle, uzun yıllar Irak'ın dış ticaretinin tamamen BM Yaptırımlar Komitesi'nin kontrolü altında yürütüldü. Bu nedenle, 90'lı yıllar boyunca Irak'a yönelik olarak sadece gıda maddesi taşıyan araçlar bu ülkeye yük taşıdı, karşılığında Türkiye'ye 'petrol karşılığı gıda programı' kapsamında ham petrol ve motorin getirdi. MİLLİYET
