Bu haftaki Haftanın Sohbeti'nin konuğu, Gladio'yu çökerten İtalyan savcı Felice Casson. 1972'de üç jandarmanın öldürüldüğü suikast dosyasını 12 yıl sonra açan Casson, NATO üyesi ülkelerde CIA tarafından kurulan örgütü deşifre etti.

İtalyanca "Roma Kılıcı" anlamına gelen Gladio, Casson'un ortaya çıkardığı belgelere göre, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra olası Sovyetler Birliği işgaline karşı kurulmuştu ve tek merkezden yönetiliyordu. İsimlerini de daha çok o ülkenin tarihi ve mitolojisinden aldılar; Yunanistan'ın "Koyun Postu", Fransa'nın "Rüzgâr Gülü", Türkiye'nin ise "Özel Harp Dairesi", halk arasındaki adıyla "kontrgerilla." Yapının iki unsuru vardı; askeri görevliler ve siviller.

Sivillerden oluşan yapının adı ise "Ergenekon" . 1990'lı yılların başında batı ülkeleri, Gladio'nun faaliyetlerine son verdi. Sorumluları yargılandı. Türkiye hariç. Türkiye'ye gelen savcı Felice Casson ile Gladio'nun Türkiye'de neden ortaya çıkarılmadığını, Ergenekon operasyonunu ve deneyimlerini konuştuk.

* 1972'de bir araca konan bir bombanın patlamasında üç jandarma görevlisinin öldürüldüğü dosyayı 1984'te yeniden açarak Gladio'yu ortaya çıkardınız. Dosyayı açmanızın nedeni neydi?

Öldürülenler, bir nevi jandarma örgütü olan Carabinieri'dendi. Olay ilk önce solcuların, sonra da daha lokal ve küçük adli suçluların üzerine yıkıldı. Göreve başladığımda dosyanın bir sonucu yoktu ve dosya bana devredildi. Bir de, "Bugüne kadar bir sonuç çıkmadı, bundan sonra da çıkmaz. Sen kapatırsın dosyayı" dediler. Ama ben kapatmadım, dosyayı yeniden açtım. Olayın sol gruplarla değil, doğrudan faşist gruplarla ilgili olduğunu tespit ettim. Ayrıca öldürülen jandarmaların görev yaptığı teşkilatın üst düzey yetkililerinin de olayla bağlantıları vardı. Bu olayı çözünce Gladio ortaya çıktı.

* Bu örgüt nereye bağlıydı ve tam olarak görevi neydi?
Doğrudan CIA'ya bağlıydı. Kuruluş amacı, ülkeyi Sovyetler Birliği işgaline karşı korumak. Ama daha 60'lı yıllara gelmeden bu amacından sapıp, ülke içindeki muhaliflere karşı da görev yapmaya başladı. Aslında CIA'nın hoşuna gitmeyen grupları baskı altına alıyor, sindiriyordu. Sadece solculara karşı değil, o dönem hangi kesim muhalifse; mesela Hıristiyan Demokratlara karşı bile görev yaptı. Yani kim CIA'ya, Amerika'ya muhalifse, hedefte onlar vardı.

* Bu sindirmede ne tür yöntemler izliyorlardı?
Bulduğum belgelerin birinde, özellikle İtalya ve Fransa gibi solun güçlü olduğu ülkelerde, sabotaj ve cinayet tarzı önlemler alınması öneriliyordu. Halk arasında tepki oluşturmak amacıyla, hep gerilimi artırıcı eylemler yaptılar.

MEZARLIKTA SİLAH DEPOSU

* Örgütün çok sayıda silah deposunu ortaya çıkardınız. Türkiye'de de Ergenekon operasyonunun başlangıcı, bir gecekonduda ele geçirilen ve NATO ürünü olan bombalar oldu. Kaynağı ne bu silahların?
İtalya'nın askeri istihbarat servisi SİSMİ'nin arşivlerine girdiğimde, ülkenin çeşitli yerlerinde bulunan sığınak kayıtlarına rastladım. Bunların "Sığınak 1", "Sığınak 2" gibi adları vardı. Kayıtlarda, sığınaklardaki patlayıcı ve silahların dökümü de mevcuttu. Sığınaklardaki silahlar ve patlayıcılar hem doğu hem de batı ülkeleri kökenliydi. Özellikle Trieste yakınlarında bulduğumuz sığınak çok büyüktü. Elimdeki belgelerde kayıtlı silahlarla sığınaktakileri karşılaştırdım. Birbirini tutmadı, farklı silahlardı. Zaten sığınak gizli... Üstelik amaç bu silahları eylemlerde kullanmak... Sığınaktaki silahlar alınıp kullanılmış, sonra yerine başka tür silahlar konulmuş. Normalde her bir sığınağın örgüt içinde bir sorumlusu vardı, ama bu sorumlular hep askeri istihbarat içindeki şefe bağlıydı.

* Bu sığınaklar daha çok nerelerde yer alıyor?
Çok farklı ve şüphelenilmeyecek yerlerde. İtalya'da mağaralarda, mezarlıklarda, hatta kiliselerin altındaydı. Zaten Gladio, tarihin en iyi saklanmış sırrıdır. 1950'den 1980'li yılların sonuna kadar varlığı bilinmedi. Bu sırrı bu kadar saklayabilen örgüt zaten büyüktür.