BTC PROJESİNDE TÜRKİYE İŞTE BÖYLE KANDIRILMIŞ!

Rapora göre, Türkiye bilinçli olarak kandırıldı. Fazla istekli davranılarak anlaşma sürecinde konumu zayıflatıldı.

Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) projesinde Türkiye’nin nasıl zarara uğratıldığı Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) 2006’da hazırladığı raporda da ortaya kondu. BUGÜN’ün ortaya çıkardığı zarar, enerji bürokrasisinin attığı adımların çok iyi izlenmesi gerektiğini de gösterdi. BTC ile ilgili bu sürecin, BOTAŞ’ın ticari sırlarını ortaya çıkaracağı gerekçesiyle yayınlanmayan 2006 tarihli DDK raporunda da önemli oranda irdelendiği ve Türkiye’ye hile yapıldığının bu raporla tespit edildiği anlaşıldı. DDK müfettişleri, Türkiye’nin bilinçli bir kandırmacanın kurbanı olduğunu vurguladılar.

BELGELER HAYALİ

Zararın temel sebebi olan pompa istasyonlarında kullanılacak yakıtın petrolden doğalgaza çevrilmesinde hayali belgelerin ve taahhütlerin varmış gibi göründüğünü ortaya çıkaran raporda, doğalgaz fiyatının 157 dolar olduğu bir dönemde 100 dolarlık fiyat raporu hazırlatıldığı, Botaş’ın hiçbir taahhüdü yokken pompa istasyonlarına 100 dolardan gaz vereceğini garanti ettiği yalanının kullanıldığı yer aldı.

Müfettişler, Botaş’ın bu konudaki tek yazısının, istasyonlarda kullanılacak gazı sınır fiyatına 10 dolar ekleyerek verme taahhüdünü içerdiğini belirttiler. Üstelik tespite göre pompa istasyonlarına doğalgaz getirmek için inşa edilen yeni doğalgaz hatlarının maliyeti de Türkiye’ye ödetildi.

İlk hazırlanan fizibilite raporunda yakıtın petrol olması benimsenirken, bu rapordan bir yıl sonra ILF isimli bir firmaya yakıtın doğalgaz olması gerektiğine dair rapor hazırlatıldığını tespit eden DDK, “Petrol şirketlerinin petrol yakan sürücülere karşı itirazının, aradan geçen günlerde petrol fiyatlarındaki yükselme nedeniyle, pompalara yakıt olarak 18 dolar/varil fiyatla petrol temin etme yükümlülüğünden kurtulma isteğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır” değerlendirmesine yer verdi.

1.1 MİLYAR $’LIK MALİYET

Yakıt değişikliği kararının Türkiye’ye maliyetinin 1.1 milyar doları aşacağı belirtilen raporda, Azerbaycan ve Gürcistan’da hattın sahibi konsorsiyumun işlettiği bölümlerde pompalarda ikili yakıt kullanılırken, Türkiye’de tek yakıt olarak doğalgaz sisteminin dayatıldığı belirtildi. Raporda, “Bu seçimin BOTAŞ için büyük zararlar oluşturduğu görülmektedir” denildi.

DDK, BTC’yle ilgili yargısını raporuna şöyle yansıttı: “Türkiye’nin bu projeye karşı fazla istekli davranması, anlaşmalar sürecinde konumunu zayıflattı.”

Benzin Fiyatının Yüzde 64'ü Vergi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, akaryakıt fiyatları üzerine açıklamalarda bulundu...

CHP Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk'ün yazılı soru önergesini yanıtlayan Taner Yıldız, dünya fiyatlarındaki akaryakıt fiyatlarının, ham petrol fiyatlarındaki değişimlerden önemli ölçüde etkilendiğini ve akaryakıt fiyatının serbest piyasa koşullarında arz-talep dengesine göre oluştuğunu ifade etti.

Benzin fiyatlarının pompa fiyatları içerisindeki oranının, akaryakıtlara ilişkin maktu vergilere göre değiştiğine işaret eden Yıldız, şunları kaydetti:

''Vergisiz akaryakıt fiyatları düştükçe, pompa fiyatı içindeki verginin oranı yükselmektedir. 30 Nisan 2009 itibariyle, benzin fiyatının yaklaşık yüzde 64,5'i vergidir. Dünya akaryakıt fiyatlarındaki değişmelerin, ülkemizdeki akaryakıt fiyatlarına aynen yansıtılması ve döviz kurunun sabit kalması halinde, pompa fiyatlarına değişim oranı, benzin türlerinde yaklaşık 3'te 1'i, motorinde yaklaşık 10'da 4'ü olarak yansıyabilmektedir.

Diğer bir değişle, dünya fiyatlarındaki değişmelerin aynı oranda iç piyasaya yansıması mümkün bulunmamakla birlikte, ülkemizdeki serbest piyasa koşullarında oluşan fiyatların daha rekabetçi koşullarda yapılmasına ilişkin yasal ve idari önlemler alınmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

Fiyatlarda öngörülebilirlik ve eşitlikçilik düzeylerinin artırılmasına yönelik çalışmalar kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca hazırlanan (EPDK) Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği 2008'te Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Piyasada rekabet düzeyinin artırılması konusunda yasal ve idari önlemler alınmasına ilişkin çalışmalar EPDK tarafından sürdürülmektedir. Piyasanın gözetim denetimi ile tüketici şikayetlerine ilişkin sorunların üzerine kararlılıkla gidilmektedir. Günümüz koşullarında müdahale edilmesini gerektiren bir ortam oluşmadığı, çözümlerin piyasa dinamikleri içerisinde bulunması gerektiği değerlendirilmektedir.''

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız, akaryakıt fiyatlarının, şirketlerce önerilip lisans verilmesi esnasında değerlendirilen şirket metodolojilerine göre belirlendiğini, bu nedenle de tek bir metodoloji bulunmadığını kaydetti.