'Hükmün açıklanmasının geri bırakılması' iptal edildi: Alınan ceza neyse çekilecek

AYM “ilk defa suç işleyen kişiye bir şans daha verilmesini” amaçlayan Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” maddesini “cezanın caydırıcılığını” ortadan kaldırdığı gerekçesiyle iptal etti.

Anayasa Mahkemesi (AYM), 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını öngören suçlarda sanığın 5 yıl denetime tabi tutularak süre sonunda suçu işlememiş gibi sayılması şeklinde uygulanan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) ilişkin yasal düzenlemenin iptaline karar verdi.

CHP ve Muğla 4. Asliye Ceza Mahkemesi, ilgili maddenin iptali istemiyle AYM’ye başvurdu. Başvuruda, “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” düzenlenmesinde yapılan değişikliklerin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürüldü.

HAGB ile kişiler hakkında “fiilî cezasızlık imkânı” getirildiği ifade edilen başvuruda, cezanın caydırıcılık etkisinin ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla mağdurlar yönünden doğan zararların telafi edilemediği belirtildi. HAGB’nin iptaline hükmeden AYM, kararın 9 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı.

Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararında, kuralın Anayasa’nın 17. maddesinin devlete yüklemiş olduğu faillere fiilleriyle orantılı cezalar verilmesi ve mağdurlar açısından uygun giderimin sağlanması şeklindeki usul yükümlülüğüyle bağdaşmadığı için iptali gerektiğini vurguladı.

Hukukçular “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması” düzenlemesinin amacının “ilk defa suç işleyen kişinin infaz sistemine dâhil edilmeyerek, infazın olumsuz etkilerine maruz kalmaksızın topluma kazandırılması için ona bir şans daha verilmesi” olduğunu belirtti.