DONMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?

Soğuk havalarda kişinin vücut yakıtının yüzde 60'ı ısı üretiminde kullanılır. Uzun süre düşük ısılara maruz kalındığında kişiler daha çabuk yorulur ve soğuğa maruz kalmış cilt daha çabuk soğur. Bu da soğuğa bağlı donmanın gelişimini kolaylaştırır. Alman hastanesi Acil Tıp Uzmanı Dr. Can Aktaş, kişilerde soğuğa bağlı olarak pek çok risk faktörünün oluştuğunu söyledi. Bunların başında yetersiz ya da ıslak giysilerin giyilmesinin geldiğini belirten Aktaş 'Alkol, nikotin, kafein gibi maddeler vücudun soğuğa olan cevabını azaltır. Soğuk ile beraber önceki hastalıkların varlığı (şeker, kalp-damar hastalıkları vb) ileri yaş, geçirilen kazalar ve soğukta uzun süre hareketsiz beklemek de soğuğa bağlı risk faktörleri arasındadır'' dedi.

DONMA NASIL OLUR?
Donma sırasında özellikle el ve ayak parmakları, kulaklar, çene, yanak, burun gibi açıkta kalan bölgeler daha çabuk etkileniyor. Donan kişinin vücut yüzeyinde ısı düşer ve kan akımında azalma görülür. Her 5-10 dakikalık periyotlarda kan damarları genişleyip kasılarak vücut kendi ısıtma sistemini devreye sokar. Bu donmanın ilk aşamasıdır. Daha sonraki aşamada artık bu genişleyip kasılmalar durur ve kan damar içerisinde göllenmeye başlar. Son aşamada da damarlardaki sıvı hücre boşluklarına geçer ve bu dönemde hücreler arasında buz kristalleri gözlenir.

AŞAMALARI NELERDİR?
İlk aşamada vücut yüzeyinde iğnelenme ile beraber beyazlaşma ve yumuşama gözlenir. Bu aşamada kalıcı bir hasar yoktur. Etkilenen bölgenin ısıtılmasıyla hasar geri dönebilir.
İkinci aşamada donmadan etkilenen bölgelerde kabarcıklar ortaya çıkar. Cilt uyuşuk olarak hissedilir. Ciltteki hücrelerde buz kristalleri oluşur.
Son aşama donmanın en ciddi olduğu aşamadır. Kan damarları, kaslar, tendonlar, sinirler donabilir. Kalıcı hasar ortaya çıkar, kan pıhtılaşır, ciddi enfeksiyonlar, uzuv kayıpları olabilir.

Donmalarda ilk yardım nasıl yapılır?
- Donma tehlikesi geçiren kişi açık havada ise derhal içeri alın.
- Islak giysileri varsa hemen çıkarın.
- Hastanın vücuduna 20 dakika süreyle sıcak havlular koyun. Sıcak su kullanmayın ve etkilenen bölgeyi asla ovmayın. (özellikle de karla)
- Aşırı soğuktan etkilenen bölgeyi hiçbir zaman ateşe yaklaştırmayın.
- Hastalara sıcak çay ya da kahve verin, alkol içirmeyin -Aşırı soğuktan etkilenen bölgeyi daima yukarıda tutun.

Güncellenme Tarihi : 17.3.2016 11:03