Dünya, maraton yarışını 2 saatin altına indiren Sabastian Sawe'i konuşuyor

Sabastian Sawe her zaman şaşırtmaya meyilli olmuştur.

Daha önce hiç yol yarışında yer almamış olan Kenyalı atlet, 2022 Sevilla yarı maratonuna tempo belirleyici olarak başladı, ilk 10 km içinde herkesi geride bıraktı ve parkur rekoru kırarak zafere ulaştı.

Sawe, 2024'te Valencia'da tarihin en hızlı ikinci maraton çıkışını yaparak potansiyelini bir kez daha ortaya koydu.

İki saat iki dakika beş saniyelik bu süre, merhum Kelvin Kiptum'un iki yıl önce koştuğu ilk maratonundan sadece 12 saniye daha yavaştı; Kiptum daha sonra 2023'te Chicago'da dünya rekorunu kırmıştı.

İşaretler vardı.

Ancak bunlar, Pazar günü Londra'da mükemmel bir Nisan sabahında yaşanan o önemli olaya kimseyi hazırlamaya yetmekten çok uzaktı.

1:59:30'luk süreyle spor tarihinde ölümsüzleşti .

Rekabetçi bir yarışta iki saatin altında maraton koşan ilk kişi olarak tarihe geçmesinden 24 saat sonra BBC Sport'a konuşan Sawe, bu sürenin kendisi için bile sürpriz olduğunu ve öncelikli odak noktasının unvanını korumak olduğunu söyledi.

"Aklımdan bile geçmiyordu. Bu yılki Londra Maratonu'na iyi hazırlanmıştım, ama olanlar beni şaşırttı çünkü dünya rekoru kırmayı düşünmüyordum."

Ancak 31 yaşındaki Sawe, daha da hızlı gidebileceğini söylüyor.

"Dün daha hızlı koşmak mümkündü," dedi. "1:58 bile mümkün."

Babası mısır çiftçisi olarak çalışan, Kenya'nın Rift Vadisi'nde doğan Sawe, Kiptum'un dünya rekorunu 65 saniye farkla geride bıraktıktan sonra bunun "unutulmaz bir gün" olduğunu söyledi.

Diğerleri ise bir zamanlar imkansız olarak görülen bir başarıya uygun övgüyü dile getirecek kelimeleri aradılar.

Londra Maratonu yarış direktörü Hugh Brasher, BBC Sport'a verdiği demeçte, "Dünya Atletizm Federasyonu koşullarında iki saatin altında bir maraton koşulacağını kimse hayatı boyunca düşünmemişti" dedi.

"Bu, spor için inanılmaz bir gün. Spor ve tarih yazılıyor."

Eski kadınlar maraton dünya rekoru sahibi Paula Radcliffe şunları söyledi: "Tarihe tanık olduk, ama bu bundan daha fazlası."

"Bu, uzun zamandır mümkün olup olmadığı konusunda tartışmaların sürdüğü sembolik bir bariyer."

Sawe, zaman zaman hiç gelmeyecekmiş gibi görünen bir atılım için sabırlı olmak zorundaydı.

Ağırlıklı olarak büyükannesi tarafından büyütülen genç adam, koşu hayallerini gerçekleştirmek için 2017'de Iten'e taşındı, ancak Kenya'nın 'şampiyonlar diyarı'ndaki zamanı istediği sonuçları vermedi.

Hayallerinin ondan çok uzak olduğunu düşündüğü bir anda, onu zirveye taşıyan adamla, İtalyan teknik direktör Claudio Berardelli ile tanıştı.

Sakatlık ve koronavirüs pandemisi nedeniyle yarışların ertelenmesi Sawe'nin koşudan geçimini sağlamakta zorlanmasına neden olurken, Uganda'nın 800 metre rekor sahibi amcası Abraham Chepkirwok onu bu konuda bilgilendirdi.

Bu, çok önemli bir müdahale olduğunu kanıtladı.

Kenya'da saygın bir antrenör olan ve Sawe'yi "özel biri" olarak tanımlayan Berardelli, onun maraton potansiyelini anında fark etti ve onu pistten uzaklaştırdı.

Ona göre, başarısını fizyolojik avantajlara ve mükemmel bir tavra bağlayan Sawe, maraton kariyerinin henüz dördüncü yarışında tam potansiyeline ulaşmaktan çok uzak.

Sawe, 2025'te Londra ve Berlin'de sırasıyla 2:02:07 ve 2:02:16'lık derecelerle elde ettiği önemli zaferlerle 2:02:05'lik ilk yarışının ardından büyük bir çıkış yakaladı ve Berlin'deki dünya rekorunu hedeflemişti, ancak 25°C'lik sıcaklık bu hedefi sona erdirdi.

Sawe, Berlin'den sonra ayağında stres kırığı yaşamasına rağmen Londra'da dünya rekorunu kırdı; ancak Ocak ayında "neredeyse pes etmesine" neden olan bir sırt problemi, hazırlıklarını Şubat başına kadar geciktirdi.

Ayrıca, Berlin ve Chicago'ya göre daha yavaş kabul edilen ve 2002'den beri erkekler dünya rekoruna tanık olunmayan Londra pistinde tarihi bir süre koşmuş olması da dikkat çekicidir.

Efsanevi Eliud Kipchoge, 2019'da sadece 2,4 metrelik bir eğime sahip bir parkurda maratonu iki saatin altında koşan ilk insan oldu; ancak bu yarış kontrollü koşullar altında yapıldığı için rekor olarak değerlendirilmedi.

Londra'da daha da şaşırtıcı olan şey, ilk kez yarışan Yomif Kejelcha'nın da iki saatin altında bir derece elde etmesi ve yarı maraton dünya rekoru sahibi Jacob Kiplimo'nun da Kiptum'un önceki rekorunu kırmasıydı.

Kipçoge Instagram'da şunları yazdı: "Bugün maraton koşusu için tarihi bir gün!"

"Londra Maratonu'nda iki atletin o büyülü iki saatlik bariyeri kırması, yetenek, ilerleme ve insan potansiyeline olan sarsılmaz inancın bir araya geldiğinde nelerin mümkün olabileceğinin henüz başlangıcında olduğumuzun kanıtıdır."

"Sabastian Sawe ve Yomif Kejelcha'yı en içten tebriklerimi iletiyorum. Maratonu iki saatin altında tamamlamak, dünyanın dört bir yanındaki koşucular için uzun zamandır bir hayaldi ve bugün bu hayali gerçeğe dönüştürdünüz."

Yarış bitiş çizgisinde Sawe, sponsor Adidas'ın en yeni 'süper ayakkabısını' (üzerine kendi derecesi yazılmış) göstererek kendisine yardımcı olan teknolojiyi takdir etti.

Tam 450 sterlin gibi dudak uçuklatan bir fiyata satılan Adidas Adios Pro 3 ayakkabılar, önceki modele göre %30 daha hafif, sadece 99 gram ağırlığında.

Şirket, bu ayakkabıların önceki modele kıyasla %11 daha fazla ön ayak enerji geri dönüşü sağladığını ve koşu ekonomisini %1,6 oranında iyileştirdiğini iddia ediyor. Tigst Assefa da Pazar günü kadınlar kategorisinde rekor kırarken bu ayakkabıları giymişti.

Ancak bu istatistiklerden faydalanmak için Sawe, haftada yaklaşık 200 km koşuyor - bu da günde ortalama yaklaşık 30 km'ye denk geliyor - ve ilerlemesindeki en önemli faktörlerden birinin de antrenman hacmindeki artış olduğunu belirtiyor.

Yakıt ikmalindeki gelişmeler, dayanıklılık gerektiren yarışlardaki ilerlemeye de katkıda bulundu. Sawe'nin yarış sırasında, bal ve çay ile iki dilim ekmekten oluşan bir kahvaltının ardından saatte 115 gram karbonhidrat tükettiği bildirildi.

Tüm bunlar bir araya gelerek, bitiş çizgisine doğru hızlanırken 35-40 km arasındaki 5 km'lik bölümü 13:42'lik bir süreyle koşarak, ortalama 2:50 dk/km veya 4:33 dk/mil hızla 26,2 mil mesafe kat etmesini sağladı.

Ancak, kadınlar maraton dünya rekoru sahibi Ruth Chepngetich de dahil olmak üzere Kenyalı atletlerin karıştığı yüksek profilli doping vakalarının ortasında , bu performanslara güven aşılamanın gerekliliğinin de farkında oldu.

Temiz bir şekilde yarıştığını kanıtlamaya kararlı olan Adidas, Sawe'nin 12 aylık bir süre boyunca sık sık test edilmesi için sporun doping karşıtı kuruluşu olan Atletizm Bütünlük Birimi'ne 50.000 dolar (36.900 sterlin) verdi.

Bu süreç, Eylül ayında Berlin'deki Olimpiyat Oyunları öncesinde bildirilen 25 yarışma dışı testle başladı ve Londra'ya hazırlanırken de benzer bir tempoda devam etti.

Sawe Pazartesi günü şunları söyledi: "Bu benim için çok önemli çünkü atletizm kariyerim ve dünkü performansım hakkındaki şüpheleri ortadan kaldırıyor."

"Bu, Sabastian Sawe'nin temiz olduğunu gösteriyor. Temiz koşmanın iyi olduğunu ve temiz koşarak daha hızlı koşabileceğimizi gösteriyor."

"Bu durum, Sabastian Sawe'nin şüphe götürmeyen ve temiz bir sporcu olduğu bilincini canlı tutuyor."

Sawe bundan sonra nereye giderse gitsin, antrenörünün de "daha fazlası gelecek" iddiasını desteklemesiyle, tüm dünya onu izleyecek.