FRANSIZLARIN 'HAYIR'ININ ANLAMI NE?

Fransızlar, önceki gün yapılan referandumda Avrupa Birliği Anayasası’ndan çok hükümete ve ülkedeki kötü gidişata ‘hayır’ dedi. Türkiye’nin AB üyeliği tartışmaları ise Fransızların kararında yüzde 14 ile 18 arasında etkili oldu.

Oylamanın ardından yapılan kamuoyu araştırmaları, Türkiye’nin üyeliğine sıcak bakan sol seçmenin yarısından fazlasının anayasaya ‘hayır’ dediğini ortaya çıkardı. Fransız seçmenin yarısı, yaşadığı sosyal sorunlardan dolayı anayasayı reddetti.

Sofres tarafından yapılan araştırmaya göre Fransızların yüzde 46’sı işsizliğin anayasa ile artacağını gerekçe göstererek; yüzde 40’ı ise mevcut durumdan bıkkınlığından dolayı ‘hayır’ dedi. Olumsuz yönde cevap verenlerin yüzde 35’i anayasayı ‘çok liberal’ bulurken, yüzde 19’u Fransa’nın kimliğini kaybedeceğini düşünerek oy kullandı.

Le Parisien gazetesinde yayınlanan CSA anketinde ise seçmenlerin yüzde 41’inin ‘Fransa’nın yaşadığı sosyal sorunlardan’, yüzde 26’sının ise ‘Fransa’nın Avrupa’daki rolünden’ dolayı ‘hayır’ dediği ortaya çıktı. ‘Hayır’ oyları daha çok kuzey ve güney bölgelerinden gelirken, Paris yüzde 66,5 ile ‘evet’ dedi. Anket sonuçlarına göre çiftçilerin ve işçilerin üçte ikisi ‘hayır’ dedi. Türkiye’nin AB üyeliği konusunun sandığa etkisi ise CSA anketinde yüzde 14, Sofres’te ise yüzde 18 çıktı.

Muhafazakar seçmenin Türkiye’nin AB üyeliğine endişe ile baktığı ülkede, sağcıların yüzde 79’u anayasaya destek verirken sol seçmenin yüzde 64’ü ‘hayır’ oyu kullandı. Anamuhalefetteki Sosyalist Parti yönetimi ‘evet’ deme kararı almasına rağmen partinin Türkiye’nin AB üyeliğine karşı çıkan iki numaralı ismi Laurent Fabius ‘hayır’ kampanyası yapmıştı. Fransız medyası, 2002’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, sosyalist Lionel Jospin ilk turda elenince, ikinci turda Le Pen’e karşı Jacques Chirac’ı destelemek zorunda kalan solcuların, o günün ‘acısını’ referandumda çıkardığı yorumunu yaptı.

Türkiye karşıtı isimler öne çıkacak

Fransa’da siyasi yapının ‘hayır’a göre yeniden şekillenmesi bekleniyor. Sonuç, anayasayı mecliste onaylatabilecek iken referandum yapmayı tercih eden Chirac’ın elini, görevinin bitmesine iki yıl kala iyice zayıflattı. Cumhurbaşkanı’nın, ne parlamentoda ne de partisi UMP’de hiçbir etkisinin kalmadığına işaret eden uzmanlar, Chirac’ın 2007’de yeniden aday olması için hiçbir kozunun kalmadığını belirtiyor.

Sağ ve sol partilerden istifa etmesi ve meclisi dağıtması yönünde de çağrılar geliyor. Chirac ise ‘hayır’ çıksa da istifa etmeyeceğini daha önce açıklamıştı. Sonucun açıklanmasından sonra yaptığı konuşmada ‘halkın mesajını not ettiğini’ söyleyen Cumhurbaşkanı, ‘yeni bir toparlanma’ için hükümette değişiklik yapacağını bildirmişti. Chirac, dün Başbakan Jean Pierre Raffarin, İçişleri Bakanı Dominique de Villepin ve UMP Başkanı Nicolas Sarkozy ile görüştü. Chirac’ın yeni hükümeti kurma görevini Sarkozy veya De Villepin’e vermesi bekleniyor. Öte yandan sonucun, referandumdan önce ikiye bölünen Sosyalist Parti’de (PS) de taşları yerinden oynatması bekleniyor. Laurent Fabius ve Jean-Luc Mélenchon gibi partinin önde gelen isimleri parti merkezinin aldığı karara karşı çıkarak anayasaya ‘hayır’ demişti. PS’nin ‘evet’çi genel sekreteri François Hollande’ın eli zayıflarken, Türkiye’nin AB üyeliğine muhalefet eden Fabius’un öne çıkması bekleniyor.