İran, ucuz silahlar kullanarak Amerikan ve İsrail cephanelikleriyle nasıl rekabet edebildi?!
İran hava savunmasını kaybetti, ancak önemli bir atılım gerçekleştirdi. Her Patriot füze saldırısının önlenmesi büyük bir servete mal olurken, ucuz insansız hava araçları ABD ve Körfez ülkelerinin cephaneliklerini boşaltıyor.
20 bin dolarlık İran dronlarını düşürmek için Patriot füzeleri kullanan Amerika, büyük bir maliyetle karşı karşıya kaldı.
Şu ana kadar 2.4 milyon dolarlık füze kullanan Amerika, stoklarını da tamamen eritti.
Patriot'un Avrupa ve dünya genelindeki maliyeti nedir?
Patriot şu anda dünya çapında toplam 18 ülkede satılıyor veya kullanılıyor. Avrupa'da kullanıcılar Hollanda (1987), Almanya (1989), Yunanistan (1999), İspanya (2004), Romanya (2017), İsveç (2018), Polonya (2018) ve İsviçre'dir (2022). Dünyanın geri kalanında ise ek kullanıcı ülkeleri şunlardır: Japonya, İsrail, Suudi Arabistan, Kuveyt, Tayvan, Kore, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Bahreyn. Sıralama satın alma tarihine göre yapılmıştır.
Patriot'un son yıllarda Avrupa'daki alımlarına ilişkin bir inceleme, radar, dört fırlatma rampası ve kontrol aracı, bağlantı ve güç kaynağı gibi diğer temel bileşenlerin yanı sıra diğer gerekli hizmetler ve lojistik unsurları içeren bir bataryanın yaklaşık 360 milyon dolara mal olduğunu göstermektedir.
Standart PAC-2 GEM-T füzesinin tanesi yaklaşık 4 milyon dolara mal oluyor. Bir fırlatma rampasında bu füzelerden dört tane bulunuyor. Eğer rampanın yarısı GEM-T füzeleriyle doldurulursa, bu ek 32 milyon dolarlık bir maliyet anlamına gelir.
Taktik balistik füzelere karşı özel olarak geliştirilmiş PAC-3 MSE füzesinin maliyeti yaklaşık 7 milyon dolardır. Bir fırlatma rampasında bu füzelerden 12 tanesi bulunur. Eğer bir fırlatma rampasının yarısını PAC-3 füzeleriyle doldurmak istenirse, bu 168 milyon dolarlık bir maliyete denk gelir.
İran bugün hava savunma sisteminden yoksun bir ülke ve savaşın ilk saatlerindeki saldırılar hava savunma sistemlerine zarar verdi. Cumartesiden beri ABD ve İsrail savaş uçakları İran hava sahasında önemli bir direniş raporu olmadan faaliyet gösteriyor.
Bu, İranlıların başa çıkamayacağı bir avantajdır ve bu nedenle hızla, İsrail ordusunu, Amerikan ordusunu ve bölgedeki Amerikan müttefiklerinin (Bahreyn'den Katar'a, Birleşik Arap Emirlikleri'nden Suudi Arabistan'a kadar) savunma sistemlerini aşındırmayı amaçlayan bir entegrasyon stratejisine yönelmişlerdir.
Bu aşınmaya ayrıca, onları etkisiz hale getirmek için pahalı silahların enerjisini tüketen ucuz silahlar da neden olur.
İranlılar, Şahed-136 tek pilotlu insansız hava araçları ve nispeten küçük, basit bir füze kullanıyorlar. Hedeflere bu şekilde saldırmaya devam ediyorlar. Saldırıları "yüksek kaliteli" değil, ancak insansız hava araçları ve küçük füzeler bölgedeki ülkelerde (İsrail dahil) hayatı aksatıyor ve son günlerde Amerikan üslerinin yanı sıra petrol altyapısını ve sivil binaları da hedef aldı.
Birleşik Arap Emirlikleri'nde yayınlanan verilere göre, Patriot füzeleri Şahed insansız hava araçlarını ve diğer balistik füzeleri büyük ölçüde başarıyla engelledi ve engelleme oranları %90'ı aştı. Ancak, bir Patriot füzesinin birim maliyeti 4 milyon dolar iken, İranlıların insansız hava araçlarına maliyeti sadece 20.000 dolardı.
Şunu belirtmek gerekir ki, askeri açıdan İran, Amerikan ordusunun gücüne denk olamaz ve İran'ı işgal etmeye kalkışıp kalkışmayacağı veya baskıyı kesip kendi sorunlarını yaratmasına izin verip vermeyeceği tamamen Amerika Birleşik Devletleri'ne kalmıştır. İran'ın bu önemli zayıflığının bir parçası olarak, gerek On İki Gün Savaşı gerekse mevcut operasyon nedeniyle balistik yetenekleri artık eskisi gibi değil.
Geçen yıl İsrail ile yaşanan savaştan sonra İran'ın yaklaşık 2.000 balistik füzeye sahip olduğu tahmin ediliyor, ancak Şahed insansız hava aracı cephaneliği çok daha büyüktü. Mevcut çatışmanın başlangıcından bu yana Tahran, çoğu Şahed modeli olmak üzere 1.500'den fazla füze ve insansız hava aracı fırlattı; bu da daha güçlü balistik füzelerini gelecekteki saldırılar için saklıyor olabileceğini düşündürüyor. Bu insansız hava araçlarının bir diğer büyük üreticisi olan Rusya, günde yüzlerce üretiyor; bu nedenle İran'daki fabrikaların imha edilmesi bile bu ucuz, patlayıcı insansız hava araçlarının akışını durdurmayacaktır.
İran ordusunun büyük ölçüde sivil hükümetle yakın koordinasyon olmadan, önceden verilmiş genel talimatlar doğrultusunda hareket ettiğini belirtmek gerekir. Başka bir deyişle, bir insansız hava aracı saldırısının kaynağını tahmin etmek zor, hatta imkansızdır. Bu nedenle, önümüzdeki günlerde Körfez ülkelerinden savaşı sona erdirmek için artan bir baskı görmemiz muhtemeldir.
Bloomberg'in analizine göre, Katar'ın füze savunma sistemleri stoğu yetersiz olduğundan, Doha çatışmaları hızla sona erdirmek için perde arkasında yoğun baskı uyguluyor.
Bloomberg ayrıca şunları ekledi: "Amerika Birleşik Devletleri ve Körfez müttefikleri öncelikle Lockheed Martin PAC-3 füzelerini ateşleyen RTX Patriot sistemlerini kullanıyor. Pentagon üretimi artırdı, ancak 2025'te bu füzelerden yalnızca yaklaşık 600 adedi üretilecek."
Düşürülen araç sayısına bakıldığında, Cumartesi gününden bu yana binlerce füzenin fırlatılmış olması muhtemeldir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de daha gelişmiş ve hızlı füzeleri engellemek için tasarlanmış Lockheed THAAD sistemini kullanıyor, ancak bu sistem çok pahalı (füze başına yaklaşık 12 milyon dolar) ve bu nedenle daha basit hedeflere karşı kullanılmıyor.
ABD ordusu ayrıca, birim başına yaklaşık 30.000 dolara mal olan yüksek hassasiyetli füzelerle (Gelişmiş Hassas Vurucu Silah Sistemi) donatılmış savaş uçaklarıyla da devriye geziyor.
Bölgede özel insansız hava aracı karşıtı sistemler nadir bulunuyor ve lazerler veya önleme uçakları gibi ucuz çözümler mevcut değil. Rafael, füzeleri ve insansız hava araçlarını engellemek için yıllardır bir lazer sistemi üzerinde çalışıyor, ancak mevcut çatışmada kullanılmamış gibi görünüyor.
Kaynak: Walla
