ABD Dışişleri Bakanlığı, Kongre'ye gönderdiği resmi bir mektupta, Türkiye'nin gelişmiş F-35 hayalet uçak programına geri dönmesi için belirlenen yasal koşulları hâlâ karşılamadığını açıkladı.
22 Temmuz 2026 tarihli ve bugün Yunan gazetesi "Katimrini"de yayımlanan mektupta, Washington'un bu konudaki politikasının değişmediği ve rakip ülkelere karşı uygulanan ABD yaptırım yasalarıyla tamamen uyumlu olduğu vurgulanıyor.
Demokrat Kongre Üyesi Wesley Bell'in talebine doğrudan yanıt olarak, Yasama İşleri Ofisi, Ankara'nın yasanın gereklerini tam olarak yerine getirene kadar hiçbir F-35 uçağının Ankara'ya teslim edilmeyeceğini belirtti. Ana gereklilik, Rus S-400 hava savunma sistemi meselesi olmaya devam ediyor. Türkiye, artık bu sisteme sahip olmadığını kanıtlamalı, ilgili tüm ekipmanları kaldırmalı ve gelecekte tekrar satın almayacağına dair kesin garantiler vermelidir. Belgede açıkça belirtildiği üzere, "Türkiye henüz bu koşulları yerine getirmemiştir."
Askeri tedarik konusundaki kararlı tavrına rağmen, Dışişleri Bakanlığı diplomatik görüşmelerin devam ettiğini açıkça belirtiyor. Başkan Donald Trump ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşen son görüşmeye atıfta bulunularak, ABD'nin anlaşmazlığı çözmek amacıyla diyaloğu sürdüreceği ve NATO ittifakı içindeki iş birliğinin güçlendirilmesini sağlayacağı ifade edildi.
Dahası, mektup Ankara'yı Rusya-Ukrayna ve Azerbaycan-Ermenistan arasındaki çatışmalarda arabuluculuk çabaları da dahil olmak üzere bir dizi Amerikan girişimine verdiği destekten dolayı övüyor. Birçoğunu şaşırtabilecek bir şekilde, belge aynı zamanda Türkiye'nin Gazze'deki savaşta oynadığı rolü de olumlu bir şekilde değerlendiriyor. Kongre'de Erdoğan'ın Hamas ile olan bağlarına yönelik sert eleştirilere rağmen, Ankara'nın örgütün liderliği üzerindeki etkisini kullanarak Amerikan barış planına onay vermesini sağladığı ve bu sayede ateşkesin ilk aşamasının mümkün kılındığı ve Türkiye'nin "Barış Konseyi'nin kurucu üyesi" olduğu iddia ediliyor.
Ancak övgülerin yanı sıra, ABD terörizm söz konusu olduğunda net bir kırmızı çizgi çiziyor.
Mektubun Öne Çıkan Detayları
Tarih ve Muhatap: Mektup, ABD Dışişleri Bakanlığı Yasama İşleri Bürosu tarafından Kongre üyesi Wesley Bell’in sorusuna yanıt olarak 22 Temmuz 2026 tarihinde iletildi.
Gerekçe (S-400 ve Yasal Şartlar): Mektupta; CAATSA yaptırımları ve 2020 Ulusal Savunma Yetki Yasası (NDAA) uyarınca, Türkiye Rus yapımı S-400 sistemine sahip olduğu sürece F-35 uçaklarının transfer edilemeyeceği vurgulandı. Dışişleri Bakanlığı, "Türkiye henüz bu koşulları karşılamamıştır" ifadesini kullandı.
Kriterler: F-35 programına dönüş veya uçak teslimatı için Türkiye'nin S-400 ve ilgili ekipmanlara artık sahip olmaması, sistemi tekrar edinmeyeceğine dair güvence vermesi ve yasal sertifikasyon şartlarını eksiksiz yerine getirmesi gerektiği belirtildi.
Diplomatik Denge: Mektupta Türkiye'nin S-400 şartlarını karşılamadığı net bir şekilde ifade edilirken; Ankara'nın Gazze, Ukrayna-Rusya ve bölgesel diplomasideki kritik ve yapıcı rolü de takdir edildi. Ancak F-35 konusundaki yasal kısıtlamaların ve duruşun değişmediği altı çizildi.
