Düzenlemeyle motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması, işletmeler ve kiralanan araçlar için belirli standartların oluşturulması ve tüketici haklarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
ARAÇ KİRALAMA İŞLETMELERİNE YETKİ BELGESİ ŞARTI
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak.
Yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin işlemler, kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.
Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyetinin bulunması gerekecek.
İş yerinin ise ikamet amacıyla veya yönetmelikte belirtilenler dışında başka bir mesleki ya da ticari faaliyet için kullanılmaması şartı aranacak.
İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanan Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
ARAÇLARA YAŞ VE KİLOMETRE SINIRI
Yeni düzenlemeyle kiralanacak taşıtların özelliklerine ilişkin de sınırlar getirildi.
Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek.
Bunun yanında 180 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerindeki elektrikli araçlar kiralanamayacak.
Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların da kiraya verilmesi yasaklanacak.
KİRALAMA ŞİRKETLERİNE FİLO ŞARTI
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.
Bu araçlardan en az 5'inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerin ise en az 5 araç bulundurması ve bunlardan en az 2'sinin işletme adına tescilli olması gerekecek.
Bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında ayrıca en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulunması zorunlu olacak.
Bu araçlardan en az birinin Türkiye'de üretilmiş olması gerekecek.
DEPOZİTO TUTARINA SINIR GETİRİLİYOR
Yeni yönetmelikle tüketicilerin kiralama sırasında karşılaşabileceği depozito uygulamasına da sınır getirilecek.1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olacak. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında alınabilecek.
Araç tüketici tarafından iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde geri verilmesi zorunlu hale getirilecek.
REZERVASYONLARDA İPTAL VE DEĞİŞİKLİK HAKKI
Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere de yeni bir hak tanınacak.
Araç teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonunda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek.
Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek.
Bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılması da mümkün olmayacak.
SİGORTA VE KIŞ LASTİĞİ DÜZENLEMESİ
Mevsim koşulları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda işletmelerin kış lastiği sağlaması zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek.
Kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret veya başka bir şarta bağlanması yasaklanacak.
İşletme ile kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadıkça değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemeyecek.
İNTERNETTEKİ ARAÇ KİRALAMA İLANLARINA DA DENETİM
Kiralama işletmelerinin hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturması gerekecek.
Aracı ve ilan platformları da yeni düzenlemenin kapsamına alınacak.
Bu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunması yasaklanırken, kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığının kontrol edilmesi zorunlu olacak.
Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin söz konusu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.
YÖNETMELİK 2027'DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Sektörün yeni kurallara uyum sağlaması ve gerekli altyapının oluşturulabilmesi amacıyla yönetmeliğin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye kadar süre tanınırken, asgari taşıt sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartların yerine getirilmesi için son tarih 1 Ocak 2028 olarak belirlendi.
Aracı ve ilan platformları ile kiralama işletmeleri arasında yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce imzalanan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027'ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
TÜKETİCİ HAKLARININ GÜÇLENDİRİLMESİ HEDEFLENİYOR
Düzenlemeyle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, sözleşme koşullarının netleştirilmesi ve kiralanan araçların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor.
Ayrıca kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önüne geçilerek sektörde daha adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamının oluşturulması amaçlanıyor.
