Kayseri’de üretimi her geçen yıl önem kazanan aspir ve aspir yağının katma değerinin artırılması amacıyla yürütülen çalışmalar yeni bir aşamaya taşındı.
IHA
Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda ve Kayseri Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü’nün başvurusuyla hayata geçirilen, Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) tarafından 2025 Yılı Teknik Destek Programı kapsamında desteklenen ‘Aspir Yağının Diğer Bitkisel Yağlardan Üstün Yönlerinin Tespiti ve Kamu Spotu Oluşturulmasına Yönelik Danışmanlık Faaliyeti’ kapsamında aspir yağının diğer bitkisel yağlardan üstün yönleri bilimsel analizlerle ortaya konuldu. Çalışma sonucunda elde edilen araştırma ve analiz tespitleri, ‘Bozkırın Altın Damlası’ adıyla hazırlanan internet sitesi aracılığıyla kamuoyunun erişimine açıldı.
Projenin imzaları ORAN’da atıldı
Projenin sözleşme imza törenine Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürü Bülent Saklav, Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Yunus Emre Şeker ve Kayseri Gıda Kontrol Laboratuvarı Müdür Vekili Halide Tozak Tayyar katıldı. Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kayseri Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün iş birliğinde yürütülen proje ile Kayseri’de önemli bir üretim potansiyeline sahip olan aspir yağının besinsel ve fonksiyonel özelliklerinin bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi, diğer bitkisel yağlarla karşılaştırılması ve elde edilen sonuçların geniş kitlelere ulaştırılması amaçlandı.
Aspir yağı bilimsel analizlerle incelendi
Aspir ve aspir yağı, doymamış yağ asitleri (özellikle Omega-6 ve Omega-9) ile E vitamini yönünden oldukça zengin, kalp sağlığından cilt bakımına kadar pek çok alanda destekleyici rol oynayan bitkisel bir üründür. Halk arasında "yalancı safran" olarak da bilinen aspir bitkisinin (Carthamus tinctorius) tohumlarından soğuk sıkım yöntemiyle elde edilir.
Aspir ve Aspir Yağının Önemli Özellikleri
Zengin Besin Değeri: Yüksek oranda E vitamini ve K vitamini içerir.
Yağ Asidi Profili: Linoleik (Omega-6) ve oleik (Omega-9) gibi sağlıklı doymamış yağ asitlerinden oluşur.
Yüksek Isı Direnci: Oleik asit yönünden zengin türleri, yüksek sıcaklıktaki yemek pişirme işlemlerine uygundur.
Komedojenik Değildir: Gözenekleri tıkamayan hafif bir yapıya sahiptir.
Aspir Yağının Sağlığa Faydaları
Kalp Sağlığını Korur: Kötü kolesterolü (LDL) düşürerek damar tıkanıklığı riskini azaltmaya yardımcı olur.
Kan Şekerini Dengeler: İnsülin direncini azaltarak özellikle Tip 2 diyabet semptomlarını hafifletir.
Kilo Yönetimini Destekler: Metabolizmayı hızlandırıcı ve yağ yakımını destekleyici etkisiyle diyet programlarında tercih edilir.
Enflamasyonu Azaltır: Vücuttaki kronik iltihaplanma ile mücadele eden anti-inflamatuar bileşenler içerir.
Cilt Sağlığını İyileştirir: Cilt bariyerini onarır, kuruluğu giderir ve akne eğilimli ciltlerde kızarıklığı azaltır.
Saçları Besler: Saç derisine masaj yapılarak uygulandığında kan dolaşımını artırır ve dökülmeyi önlemeye yardımcı olur.
Nasıl Kullanılır?
Mutfakta: Salata soslarında soğuk olarak ya da yemeklerde sıvı yağ alternatifi olarak tüketilebilir. Isıtılması kilo verme özelliğini azaltabileceği için genellikle soğuk tüketimi önerilir.
Cilt ve Saçta: Temiz cilde veya saç derisine doğrudan birkaç damla masaj yapılarak uygulanabilir.
Çalışma kapsamında aspir yağının özelliklerine yönelik araştırma ve analizler gerçekleştirildi. Elde edilen bilimsel tespitler değerlendirilerek aspir yağının diğer bitkisel yağlar karşısındaki özelliklerinin ortaya konulmasına yönelik çalışmalar yürütüldü.
Analiz ve araştırma sonuçlarının yalnızca bilimsel çevrelerde kalmaması, üreticilerden tüketicilere kadar geniş bir kesime ulaştırılması amacıyla dijital tanıtım çalışmaları da gerçekleştirildi. Bu kapsamda ‘Bozkırın Altın Damlası’ adıyla hazırlanan bozkirinaltindamlasi.com internet sitesi yayına alınarak proje kapsamında elde edilen bilgiler tek bir dijital platformda toplandı. Web sitesi aracılığıyla aspir bitkisinin özellikleri, aspir yağının üretim süreci, bilimsel araştırmalar ve gerçekleştirilen analizlere ilişkin sonuçların kamuoyuyla paylaşılması hedefleniyor.
Kayseri’de aspir üretimine uzun süredir destek veriliyor
Kayseri’de aspir üretiminin geliştirilmesine yönelik çalışmaların geçmiş yıllarda da sürdürüldüğü belirtilirken, özellikle nadas ve atıl tarım arazilerinin üretime kazandırılması amacıyla üreticilere yönelik aspir tohumu destekleri ve tarla çalışmaları gerçekleştirildi. Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün yürüttüğü çalışmalarla aspir, bölgenin alternatif yağ bitkilerinden biri haline gelirken, ürünün işlenerek katma değerli hale getirilmesine yönelik yatırımlar da desteklendi.
Bu çalışmaların önemli örneklerinden biri de Ağırnas’ta gerçekleştirildi. Kayseri Valiliği koordinasyonunda Ağırnas Mimarsinan Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi tarafından aspir yağının üretimi yoğun şekilde sürdürülürken, kurulan soğuk sıkım tesisiyle bölgede yetiştirilen aspirin işlenerek mamul ürüne dönüştürülmesi sağlandı.
Kayseri Valiliği himayelerinde, Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve yürütülen ‘Kayseri Aspir Yağı Proses ve Markalaşma Projesi’ kapsamında faaliyete geçirilen Ağırnas’taki soğuk sıkım tesisi günlük 500 litre aspir yağı üretim kapasitesine sahip bulunuyor. Proje ile Kayseri’de yetiştirilen aspirin yine kentte işlenmesi, marka değerinin yükseltilmesi ve katma değerli bir ürün olarak pazarda yer alması amaçlanıyor.
Tarladan laboratuvara, laboratuvardan tüketiciye
Yeni teknik destek projesiyle birlikte Kayseri’de aspir alanında bugüne kadar yürütülen üretim, işleme ve markalaşma çalışmalarına bilimsel analiz ve tanıtım boyutu da eklendi. Böylece aspir için tarladan üretime, üretimden laboratuvara, laboratuvardan tüketiciye uzanan bütüncül bir model oluşturulması hedefleniyor. Çalışmanın, yerel üreticilerin desteklenmesinin yanı sıra kadın kooperatiflerinin üretim kapasitesinin güçlendirilmesine, aspir yağının bilinirliğinin artırılmasına ve Kayseri’nin bu alandaki marka değerinin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Proje kapsamında elde edilen araştırma ve analiz sonuçlarına www.bozkirinaltindamlasi.com adresinden ulaşılabiliyor.
