Türkiye'nin enerjide tam bağımsızlık hedefine yönelik olarak Diyarbakır'ın Bismil ilçesinde kaya petrolü üretimi için ilk adımlar atıldı. Bu alanda küresel yetkinliğe sahip ABD merkezli Continental Resources ve TransAtlantic Petroleum firmalarıyla iş birliği içinde, Bismil ve Silvan'da kaya petrolü çıkarılmasına yönelik faaliyetlere start verildi.
Proje kapsamında, bölgede tespit edilen 7 bin kilometrekarelik bloklarda kuyular açılması planlanıyor. İlk etapta Bismil'deki bir kuyuda ankonvansiyonel yöntemler kullanılarak dikey ve yatay sondaj işlemleri gerçekleştiriliyor. Bu teknikle, kayaların içinde 3-4 kilometre yatay ilerlenerek sıkışmış haldeki petrolün yeryüzüne çıkarılması amaçlanıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi. Bakan Bayraktar, ABD'li bir şirketle Diyarbakır'da kaya petrolü sondajına başlandığını teyit etti. Bu operasyonun muvaffakiyetle sonuçlanması durumunda, bölgede yüzlerce yeni kuyunun açılmasının söz konusu olacağını ifade etti.
Bakan Bayraktar, Bismil'in kuzeyindeki saha için 'Gabar'ı 2'ye 3'e katlayacak potansiyeli var' değerlendirmesinde bulundu.
HEDEF 6 MİLYAR VARİL VE 540 MİLYAR DOLAR
Söz konusu bloklarda bulunduğu öngörülen rezervin yaklaşık 6,1 milyar varil olduğu tahmin ediliyor. Bu miktarın güncel piyasa koşullarındaki karşılığı ise 540 milyar dolar olarak hesaplanmaktadır. Projenin tam kapasiteye ulaşmasıyla ülke ekonomisine sağlayacağı yıllık katkının 8 milyar doları bulması bekleniyor.
Gabar'daki üretimin henüz tam kapasiteye ulaşmamış haliyle ekonomiye yıllık 2 milyar dolarlık bir katkı sağladığı göz önüne alındığında, Diyarbakır'daki potansiyelin önemi daha net anlaşılmaktadır. Üretimin önümüzdeki 5 yıl içinde günlük 250 bin varil seviyesine çıkarılması hedefleniyor. Bölgede gelecek 3 yıllık süreçte 24 kuyu kazılması amaçlanmaktadır.
Projenin bir diğer önemli ayağını ise teknoloji transferi oluşturuyor. Çok sayıda Türk mühendisin, ABD'li şirketin merkezinde eğitim almaları sağlanarak Türkiye'nin gelecekte bu tür projelerde kendi yetkinlik ve kabiliyetleriyle petrol çıkaracak kapasiteye erişmesi hedefleniyor.
SIRADA TRAKYA'DA KAYA GAZI VAR
Diyarbakır'daki petrol kuyularının faaliyete geçmesinin ardından, Trakya bölgesinde de aynı firma ile bu defa kaya gazı arama çalışmaları başlatılacak. Bu bölgede de milyarlarca dolarlık bir kaya gazı keşfinin yapılması bekleniyor.
Öte yandan, Türkiye'nin Ocak-Haziran dönemindeki petrol üretimi 23,1 milyon varil olarak gerçekleşti. Aynı dönemde doğal gaz üretimi 1 milyar 641 milyon metreküpü aştı. Bu üretimin 1 milyar 608 milyon metreküplük bölümü TPAO tarafından, kalan 33 milyon metreküplük kısmı ise özel sektör tarafından karşılandı. Toplam gaz üretiminin yüzde 92'si Sakarya Gaz Sahası'ndan elde edildi. Karadeniz'deki doğal gaz üretiminin bu yıl iki katına çıkması öngörülüyor.
KAYA GAZI VE PETROLÜ ÜRETİM SÜRECİ
Hidrokarbonlar, oluştukları ana kayadan ayrılarak farklı kayaçlara yerleşir. Ancak bu süreçte bir kısmı ana kayanın gözeneklerinde kalır. Ana kayayı terk etmeyen bu sıkışmış petrole ve gaza kaya petrolü ve kaya gazı denir. Bu kaynaklar, 'hidrolik çatlatma' olarak bilinen bir işlemle çıkarılır. Yüksek su basıncı kullanılarak kaya katmanları içinde kırılmalar oluşturulur ve sıkışan petrol veya gaz serbest bırakılır. İstenilen derinliğe ulaşıldıktan sonra, katkı maddeleri içeren basınçlı suyun yüzeye enjekte edilmesiyle yatay ve dikey kırılmalar yaratılarak üretim sağlanır. Kaya gazı ve petrolü sondajı, konvansiyonel arama yöntemlerine göre daha kolay kabul edilse de yaklaşık yüzde 50 daha masraflı bir süreçtir.
