Yarın Kaliforniya'daki tüm milyarderler eyaleti terk etse bile, eyaletin önerilen servet vergisinden elde edeceği kazancın aynısını kaybetmesi 25 yıl sürerdi.
Tristan Bove
Kaliforniya'nın önerdiği, bir defaya mahsus milyarderlere yönelik servet vergisi, eleştirmenlerden nasibini aldı. Eyaleti terk ederek tepkilerini gösteren ultra zengin Kaliforniyalılardan, Trump yönetimine kadar , ortak bir eleştiri noktası, bu önlemin daha fazla milyarderi uzaklaştırabileceği ve sonunda eyaleti vergi gelirlerinden mahrum bırakabileceği yönünde oldu.
Kasım ayında oylamaya sunulacak olan vergi, Kaliforniya'daki yaklaşık 200 milyardere toplam servetlerinin %5'i oranında tek seferlik bir vergi getirecek ve destekçileri beş yıla yayılmış 100 milyar dolarlık ek gelir elde etmeyi hedefliyor . Bu gelirin büyük kısmı, federal kesintiler nedeniyle sağlık hizmetleri finansmanında öngörülen on milyarlarca dolarlık kayıpları telafi etmek için kullanılacak.
Ancak vergiye yönelik eleştirilerin, arkasındaki muhasebeciler söz konusu olduğunda kulak ardı edilmesi muhtemeldir. Kaliforniya'nın en zengin sakinlerinin her biri Altın Eyalet'e son vermeye karar verse bile, protestolarını haklı çıkarmak yıllar alacaktır ve eyalet muhtemelen yine de -en azından bir süreliğine- kârlı çıkacaktır.
Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) araştırmacılarının Pazartesi günü yayınladığı bir çalışma makalesine göre, geçen yıl Kaliforniya'da ikamet eden milyarderler toplamda 4,1 milyar dolar gelir vergisi ödedi; bu da 2 trilyon doları aşan toplam net servetlerinin yaklaşık %0,2'sine denk geliyor . Bu, her milyarderin bir gecede devletle olan bağlarını tamamen kopardığı uç bir senaryoda bile, kaybedilen gelir vergisi gelirinin, Kaliforniya'nın beş yıl içinde servet vergisinden elde edeceği 100 milyar dolarlık beklenmedik kazanca eşit olması için 25 yıl gerekeceği anlamına geliyor.
Bu yılın 1 Ocak'ından önce, ikametgah değişikliği için önerilen verginin son tarihinden önce, eyaleti terk ettiğini kamuoyuna açıklayan sadece altı önde gelen milyarder vardı; bunlar arasında Florida'ya taşınan girişim sermayecisi Peter Thiel'in yanı sıra Google'ın kurucuları Larry Page ve Sergey Brin de bulunuyor. Ayrılan diğer önemli isimler arasında Nevada'ya taşınan kredi devi Don Hankey, artık Teksas'ta yaşayan eski Uber CEO'su Travis Kalanick ve Ocak ayından beri New York'ta yaşayan Hollywood yönetmeni Steven Spielberg yer alıyor.
Son başvuru tarihinden bu yana Kaliforniya'dan taşındıklarını söyleyenler arasında Meta CEO'su Mark Zuckerberg ve girişim sermayecisi ve Başkan Donald Trump'ın eski teknoloji danışmanı David Sacks de bulunuyor.
Bu kişiler önemli miktarda serveti yanlarında götürseler de, bu kitlesel bir göçten çok uzak; bu da teklifin kabul edilmesi halinde kısa vadede eyalet hazinesi için iyiye işaret ediyor. NBER makalesi, Kaliforniya'daki milyarderlerin sadece dörtte birinin eyaleti terk etmesi durumunda, kaybedilen vergi gelirlerinin tek seferlik servet vergisinin 100 milyar dolarlık enjeksiyonuna denk gelmesinin bir yüzyıl süreceğini hesapladı.
Ayrıcalığın bedelini ödemek
Son başvuru tarihinden sonra taşınan veya kalmaya karar veren milyarderler (örneğin Nvidia CEO'su Jensen Huang ) için vergi etkileri fark edilebilir ancak yıllar içinde biriktirdikleri servete kıyasla marjinal düzeyde olacaktır.
Önerilen vergi oranının zamana yayılacağı göz önüne alındığında, yazarlar vergiyi beş yıl boyunca yıllık %1'lik bir ödeme olarak değerlendirdiler. Bu, milyarderlerin alışkın olduklarından 25 kat daha büyük bir yıllık eyalet gelir vergisi yükümlülüğü anlamına gelecektir. (Ancak 2019'dan beri Kaliforniya'nın en zengin dört kişisi, servetlerinin ortalama sadece %0,07'sini eyalet gelir vergisine ödemiştir.)
Yazarlar, "Önerilen, Kaliforniya'daki milyarderler için bir defaya mahsus ve 5 yıl içinde ödenecek %5'lik vergi, Kaliforniya milyarderlerinin servet artışlarına kıyasla küçük, ancak şu anda ödedikleri vergilere kıyasla ise büyüktür" diye yazdı.
NBER'e göre, Kaliforniya'daki milyarderlerin serveti son 40 yılda 30 kat artarken, toplam hane halkı serveti sadece iki katına çıktı. Ve sakinler nominal dolar tutarları olarak daha fazla vergi ödemiş olsalar da, vergi yükü aynı oranda artmadı. 2019'dan bu yana, milyarderler toplam servetlerinin ortalama %1,3'ünü eyalet, federal ve kurumlar vergisi olarak ödediler. Bu arada, tüm Kaliforniya sakinleri için gelir vergisi ödemeleri aynı dönemde tüm hane halkı gelirinin %4,4'üne ulaştı.
Araştırmacılar, "Kaliforniya'da aile başına düşen GSYİH, milyarder sınıfının olağanüstü büyümesine kıyasla neredeyse düz bir çizgi gibi görünüyor" diye yazdı. "Bu durum, Kaliforniya'daki bireysel gelir vergisinin eyaletteki en zengin insanları vergilendirmedeki başarısızlığını açıkça göstermektedir."
Bu tutarsızlığın nedenlerinden biri, Kaliforniya'daki milyarderlerin servetinin %80'inden fazlasının gerçekleşmemiş kazançlarda kilitli kalması ve bu nedenle vergilendirilmemesidir. Milyarderler uzun zamandır gelir vergisinden kaçınmak için bu stratejiyi kullanıyorlar; bazen sembolik maaşlar alıyorlar veya hiç maaş almıyorlar , ancak muazzam varlıklarını teminat olarak kullanarak yaşam tarzlarını finanse eden uygun krediler alıyorlar ve vergilendirilebilir sayılacak herhangi bir hisseyi satmaktan kaçınıyorlar.
ProPublica'nın 2021'deki bir araştırması , 2014 ile 2018 yılları arasında ülkenin en zengin 25 kişisinin net servetlerinin toplamda 401 milyar dolar arttığını, ancak federal gelir vergisi olarak sadece 13,6 milyar dolar ödediklerini ve bu oranın yalnızca %3,4 olduğunu ortaya koydu. Vergi Vakfı'na göre, ortalama federal gelir vergisi oranı ise %14,5'tir .
Hoş kayıplar
Önerilen servet vergisine yönelik tepkiler kutuplaşmış durumda.
Bu düzenlemeyi destekleyen her milletvekili ve iş insanına karşılık, Kaliforniya Valisi Gavin Newsom gibi Demokrat Parti'nin önde gelen isimleri arasında bile muhalifler ortaya çıktı; Newsom , bu önlemin eyaletin rekabet gücünü ve yüksek gelirli kesime hitap etme özelliğini zedeleyebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Kasım ayında vergi yasası geçerse daha fazla milyarderin ülkeyi terk etmeyi tercih edebileceği göz önüne alındığında, Peter Thiel'in Founders Fund'ından Mike Solana da dahil olmak üzere muhafazakar yorumculara göre, haklı olabilir . Ve son tarih geçmiş olsa da, hukuk uzmanları, seçmenler yeni vergiyi onaylarsa, özellikle 2026'da taşınan Zuckerberg gibi kişiler için mahkeme davalarının muhtemel olduğunu söylüyor.
Diğer analizler, NBER makalesinin tam tersi sonuca varmıştır. Özgürlükçü eğilimli Hoover Enstitüsü Mart ayında, servet vergisinin öngörülen kazancının 40 milyar dolara yakın olacağını ve önümüzdeki yıllarda zengin Kaliforniyalıların eyaleti terk etmesiyle negatif hale gelebileceğini bildirmiştir. Daha ilerici vergileri savunanlar bile, tek seferlik bir servet vergisinin, ultra zenginlerin varlıklarına karşılık borçlanarak gelir vergisinden nasıl kaçınabildikleri sorununu çözmekte yetersiz kalacağı konusunda uyarıda bulunmuş ve bunun yerine sermaye kazançlarını vergilendirmek için daha kapsamlı bir yapı önermişlerdir.
Verginin uzun vadeli sonuçları elbette kabul edilip edilmemesine ve önümüzdeki aylarda kaç milyarderin eyaleti terk etmeyi seçeceğine bağlı. Şimdiye kadarki işaretler verginin savunucuları için olumlu; NBER'e göre, yüksek profilli ayrılma duyurularına rağmen, Kaliforniya'da ikamet eden milyarder sayısı bu yıl Ocak ayındaki 239'dan bu ayın başlarında 253'e hafifçe yükseldi. Destekçilerin, makalenin diğer konularda da haklı olmasını ve Kaliforniya'nın bazı yüksek profilli sakinlerini -hatta çok zengin olanları bile- kaybetmeyi kaldırabileceğini ummaları gerekebilir.
Bu haber ilk olarak Fortune.com'da yayınlanmıştır .
