Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney, iki ülke ilişkilerini stratejik ortaklık seviyesine taşıma kararı aldı. Serbest ticaret anlaşması müzakereleri gelecek ay başlarken Türkiye ile Kanada arasındaki 3 milyar dolarlık ticaret hacminin önce 5 milyar, ardından 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney, Ankara’da gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. İki ülke arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine yükseltilmesi kararlaştırılırken ticaret, savunma sanayisi, enerji ve ulaştırma alanlarında yeni iş birliklerinin önü açıldı.
Erdoğan, yaklaşık 3 milyar dolar seviyesindeki ticaret hacmini önce 5 milyar, ardından 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı.
TÜRKİYE-KANADA İLİŞKİLERİNDE YENİ DÖNEM
Görüşmelerde ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler de ele alındı. Stratejik ortaklık kararının somut projelerle destekleneceğini belirten Erdoğan, enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok alanda iş birliğinin geliştirileceğini söyledi. Bu kapsamda üç yıllık eylem planı kabul edildi.
İki ülke arasında ticaret ve yatırımları artırmak amacıyla serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılması konusunda da mutabakata varıldı. Carney, müzakere ekiplerinin ilk tur görüşmeler için gelecek ay Ankara’da bir araya geleceğini bildirdi.
TİCARETTE HEDEF 10 MİLYAR DOLAR
Türkiye ile Kanada arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için mevcut mekanizmaların daha etkin kullanılacağını belirten Erdoğan, Ortak Ekonomik ve Ticari Komite toplantısının 2027 yılında özel sektör temsilcilerinin de katılımıyla gerçekleştirileceğini açıkladı.
İki ülkenin üçüncü ülkelerde ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdiğini ifade eden Erdoğan, Afrika’dan Latin Amerika’ya, Orta Asya’dan Uzak Doğu’ya uzanan geniş bir coğrafyada önemli iş birliği imkânları bulunduğuna dikkat çekti.
Türk Eximbank ile Kanada İhracat Geliştirme Kurumu arasında imzalanması planlanan mutabakat zaptının da Türk ve Kanadalı şirketlerin üçüncü ülkelerde ortak projeler geliştirmesine katkı sağlaması bekleniyor.
SAVUNMA SANAYİSİ VE ENERJİDE İŞ BİRLİĞİ
Türkiye ile Kanada’nın savunma sanayisi ve nükleer enerji alanlarında yakın temas hâlinde olduğunu vurgulayan Erdoğan, iki ülke arasında savunma sektörü ortaklıklarına ilişkin mutabakat zaptının imzalandığını belirtti.
Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın da savunma sanayisi iş birliğine destek vermesinin beklendiğini kaydeden Erdoğan, enerji alanında madencilik, kritik mineraller, elektrik ve nükleer enerji başlıklarında önemli bir potansiyel bulunduğunu ifade etti.
Carney de yeni savunma sanayisi anlaşmasının iki ülkenin şirketlerini bir araya getireceğini, istihdam ve ihracat fırsatları oluşturacağını ve NATO ittifakını güçlendireceğini söyledi.
DİREKT UÇUŞLAR ARTIRILACAK
Türkiye ile Kanada arasında güncellenen hava ulaştırma anlaşması kapsamında doğrudan uçuşların artırılması da kararlaştırıldı. Erdoğan, uçuşların yaklaşık iki katına çıkarılacağını belirtirken Carney, yolcu uçuşlarının haftada 12'den 21'e yükseltileceğini açıkladı.
Yeni düzenlemenin iki ülke arasındaki turizm, ticaret ve insan hareketliliğini artırması hedefleniyor. Carney, Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkilerde uzun süredir devam eden kopukluğun giderildiğini belirterek iki ülke arasında yeni bir dönemin başladığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satırbaşları:
Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen serbest ticaret anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. Bu sürece paralel olarak ekonomi alanındaki ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele almak üzere Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dâhil mevcut mekanizmaları daha etkin şekilde kullanacağız. Bu komitenin müteakip toplantısına 2027 yılında, bu defa özel sektörlerimizin de katılımıyla ev sahipliği yapacağız.
Atacağımız bu adımlarla hâlen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyar dolara, ardından da 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz. Güncellenen hava ulaştırma anlaşmasıyla birlikte ülkelerimiz arasında doğrudan uçuşları yaklaşık iki katına çıkaracağız.
Bugün ayrıca üçüncü ülkelerdeki ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdik. Afrika'dan Latin Amerika'ya, Orta Asya'dan Uzak Doğu'ya kadar geniş bir coğrafyada önemli iş birliği fırsatlarının bulunduğuna inanıyoruz.
Yarın Türk Eximbank ile Kanada İhracat Geliştirme Kurumu arasında imzalanacak mutabakat zaptının üçüncü ülkelerde ortak projelere vesile olmasını temenni ediyoruz.
Kıymetli basın mensupları, malumunuz olduğu üzere Kanada'yla savunma sanayisi ve nükleer enerji alanlarında yakın temas hâlindeyiz. Savunma sanayisi iş birliğinin önemine vakıf iki müttefikiz.
Bunu son olarak Ankara'da yaptığımız NATO Zirvesi sırasında da gördük. Biraz önce de savunma sektörü ortaklıklarına ilişkin mutabakat zaptına imzalar atıldı. Müttefiklerin savunma sanayilerine finansman sağlamak amacıyla Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın savunma sanayisi iş birliğimizi desteklemesini bekliyoruz.
Enerji alanında madencilikten elektriğe, kritik minerallerden nükleer enerjiye kadar geniş bir iş birliği alanı mevcut. Enerji bakanlıklarımız arasında kabul edilen, enerji alanında iş birliğine dair ortak bildiri, nükleer enerji dâhil bu alandaki ciddi potansiyele işaret ediyor.
Bugün ayrıca Gazze, Ukrayna ve Körfez dâhil birçok bölgesel gelişmeye ilişkin son gelişmeleri de değerlendirdik. Gerek Ukrayna'da gerekse Körfez'de diplomatik yöntemlerin kalıcı barışa giden yolu açmasını temenni ediyoruz. Bu noktada ortak görüşte olduğumuzu teyit ettik.
Gazze'de ise Kanada'nın diğer bazı müttefiklerle birlikte yasa dışı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz.
CARNEY: TÜRKİYE ÇOK İSTİSNAİ BİR ÜLKE
Başbakan Carney'in açıklamalarından öne çıkanlar:
"Hiçbir ülke, elinde ne tür kaynaklar olursa olsun, tek başına çok güçlü hâle gelemez. En dirençli ülkeler, birbirini tamamlayan güçlü yanlarını doğru ortaklarla harmanlayanlardır. Biz ortak güçlülüğün ve ortak dayanıklılığın peşindeyiz. O yüzden bugün Kanada, güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurmanın ve karşılıklı olarak yeni fırsatlar sağlamanın peşinde. Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak. Çok dinamik bir piyasa ekonomisi, 85 milyonu aşkın bir nüfusu var.
Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun tam ortasında yer alıyor ve 24 serbest ticaret anlaşmasını kapsayan bir ağa sahip. NATO'nun en büyük ikinci silahlı kuvvetine sahip. Yenilikçi ve en hızlı gelişen savunma sanayilerinden birine sahip.
Geçtiğimiz yıllarda iki ülke arasındaki ticaret yüzde 50 arttı. Ancak Sayın Cumhurbaşkanı'nın da bana ifade ettiği üzere, ki ben de yürekten katılıyorum, bu ancak potansiyelimizin çok küçük bir yüzdesi.
Temmuz ayında NATO Zirvesi bağlamında bir araya geldiğimizde serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakereleri başlatma kararlılığımızı ifade ettik ve yeni bir savunma iş birliği anlaşması imzaladık. Bugün bir adım daha atıyoruz ve stratejik ortaklığımızı başlatıyoruz. Üç yıllık bir eylem planı da ortaya koyduk. Bu planın üç ayağı var: Savunma ve yatırım, enerji ve halklar arası ilişkiler.
Ticaretle başlayalım. Önümüzdeki ay müzakere ekiplerimiz, serbest ticaret anlaşmasının ilk müzakere turu için Ankara'da bir araya gelecek. Hedefimiz açık: Şirketlerin daha fazla refah sağlaması, halklarımızın kalkınması, masrafların, engellerin ve belirsizliklerin azaltılması, şirketlerin ve yatırımcıların her iki ülkede de önünde yeni kapıların açılması. Ticaret ve yatırım alanında yeni imkânlar ortaya çıkması için şirketlerimizi birbirine yakınlaştırmaya devam ediyoruz.
Kanada İhracat Geliştirme Kurumu ve Türk Eximbank, Türk ve Kanadalı firmaların üçüncü ülkelerde ortak projelerde iş birliği yapmasına imkân tanıyacak yeni bir anlaşma imzalayacak. Enerji, altyapı, maden ve kritik mineraller alanlarında birlikte çalışılacak.
Yarın İstanbul'da çeşitli şirket yöneticileri ve yatırımcılarla bir araya geleceğim. Önümüzdeki dönemde Bakan Sidhu, bir ticaret ve yatırım heyetiyle Kanada'ya gelecek. Böylece Kanadalı şirketler Türkiye'deki fırsatlardan istifade edebilecek.
Daha tehlikeli ve daha bölünmüş bir dünyada müttefikler birbirlerine güvenebilmeli. Bu, ekipman ve imkânlar konusunda, birbirini savunma alanında da geçerli. Güçlü yanlarımızın birbirini tamamladığını unutmamalıyız.
Bugünkü yeni savunma sanayisi iş birliği anlaşması, Kanadalı ve Türk şirketlerini bir araya getirecek, iş birliğini yönlendirecek, istihdam ve ihracat fırsatları sağlayacak, vatandaşlarımızın güvenliğini artıracak ve daha güçlü bir NATO ittifakına katkı sağlayacaktır.
Güvenlik iş birliğimiz çok derin. Zira Türkiye'nin nüfuzu çok geniş bir alana yayılıyor. Türkiye, G20'nin büyük ekonomilerinden biri ve NATO içerisinde önemli bir müttefikimiz. Dünyanın farklı bölgelerindeki en çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli roller oynuyor. Gazze'den Ukrayna'ya, İran'dan Orta Doğu'ya ve daha birçok bölgeye kadar...
Güvenlik, esas olarak enerjiye de dayanıyor. Kanada, şu anda attığı adımlarla bir enerji süper gücü olma yolunda ilerliyor. Türkiye'nin ekonomisi hızla gelişen ve büyüyen bir ekonomi. Türkiye'nin enerji tedarikine ihtiyacı var ve bunun güvenilir bir kaynaktan gelmesi gerekiyor. Birlikte yapabileceğimiz çok şey var. Sıvılaştırılmış doğal gazdan (LNG) nükleer teknolojiye, sivil teknolojilerden temiz enerjiye ve kritik minerallere kadar üzerinde çalışabileceğimiz birçok konu bulunuyor. Kritik mineraller, geleceğin ekonomisinin merkezinde yer alıyor.
Bugün enerji bakanlarımız mutabakata vardı ve bir araya gelerek tüm bu alanlarda çalışacaklarını beyan etti.
Sayın Cumhurbaşkanı, liderliğinizi bir kez daha saygıyla selamlıyorum. Özellikle COP31 bağlamında... COP31, çok iddialı ama bir o kadar da pragmatik bir yaklaşım benimsemiş durumda. Temiz enerjilerin geliştirilmesi ve atıkların azaltılması önemli konu başlıkları. Kanada'ya bu konularda bir ortak olarak güvenebilirsiniz. Dünya çapında iklim konusunda Kanada güvenilir bir ortaktır.
En nihayetinde her ortaklığın temelinde insanlar vardır. Hava ulaştırma anlaşması sayesinde yolcu uçuşlarını haftada 12'den 21'e çıkaracağız. Kargo uçuşlarının önünde zaten herhangi bir sınır yok. Bunun da ötesine geçebileceğimizi Sayın Cumhurbaşkanı ile değerlendirdik. Ailelerin seyahatleri, turistlerin hareketleri kolaylaşacak. Turistlerin ve iş insanlarının yeni pazarlar arayışının önü açılacak.
Uzun yıllara dayanan Türkiye-Kanada arasındaki kopukluğu bugün gidermiş olduk. Şimdi Türkiye ve Kanada arasında yeni bir dönemi başlatıyoruz."
