Mekke Anlaşması'nın Kapsamı ve Detayları
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından 7 Ağustos tarihinde akdedilen Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflardan herhangi birine yönelik bir silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış sayılacağı esasına dayanmaktadır. Bu yönüyle pakt, NATO'nun kolektif savunmayı temel alan 5. maddesiyle benzerlikler taşımaktadır.
Mutabakatın içeriği sadece ortak bir savunma taahhüdüyle sınırlı değildir. Anlaşmanın aynı zamanda üç ülke arasında askeri kapasitenin ilerletilmesi, ordular arası eşgüdüm ve birlikte çalışabilirlik seviyesinin yükseltilmesi gibi hedefleri de içerdiği ifade edilmektedir. Savunma sanayisi sahasında ortak üretim ve teknoloji geliştirme faaliyetleri de paktın kapsamındadır.
İş birliğinin kurumsal bir çerçeveye kavuşturulması maksadıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi de oluşturulmuştur. Komitenin ilk toplantısının İstanbul'da gerçekleştirilmesi ve bu buluşmaya üç memleketin dışişleri ile savunma bakanlarının yanı sıra üst düzey askeri yetkililerin iştirak etmesi öngörülmektedir.
Anlaşmaya Yeni Katılımlar Gündemde
Pakistan tarafından yapılan bir duyuruda, altı veya yedi Müslüman çoğunluklu ülkenin Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na dahil olmakla ilgilendiği kamuoyuna ilan edilmiştir. Bu gelişme, üçlü savunma yapılanmasının daha geniş bir bölgesel güvenlik mimarisine evrilebileceğine dair bir gösterge olarak kabul edilmektedir.
Anlaşmaya yönelik alakasını açıkça dile getiren ülkeler arasında, Bloomberg'in aktardığına göre, Bangladeş de bulunmaktadır. Daha evvel Türkiye tarafından da Mısır'ın gelecekte bu yapıya katılabileceği yönünde beyanatlarda bulunulmuştu. Ancak ilgisini bildiren diğer ülkelerin isimleri henüz açıklanmamıştır.
Bu gelişmeler ışığında Mekke Anlaşması, yalnızca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında üçlü bir savunma düzenlemesi olmaktan çıkarak, ilerleyen süreçte daha geniş kapsamlı bir Müslüman ülkeler güvenlik ve savunma platformuna dönüşme potansiyeli taşımaktadır. Yine de anlaşmanın genişleme sürecinin nasıl ilerleyeceği, yeni üyelerin üstleneceği mesuliyetler ve kolektif savunma mekanizmasının pratikteki işleyişi gibi konular henüz netlik kazanmış değildir.
