Bir araştırma ekibi Myanmar'da yeni bir çukur engerek türü tespit etti, ancak sürpriz sadece bu türün varlığı değil, aynı zamanda akrabalarına tıpatıp benzemesi ve onlardan farklı görünmesiydi.
Herpetolog Dr. Chan Kin-on liderliğindeki çalışma, ZooKeys adlı bilimsel dergide yayınlandı ve bu yılanların bağımsız bir evrimsel soy hattını temsil ettiğini kanıtlayan, 2023 yılında Systematic Biology'de yayınlanan önceki genomik araştırmanın sonuçlarına dayanıyor.
Devamını oku
Bilim insanları genellikle canlı organizmaları fiziksel özelliklerine göre sınıflandırırlar, ancak doğa her zaman net kurallara uymaz. Bazen iki farklı tür birbirine tıpatıp benzer (bunlara gizli türler denir) ve bazen de aynı türün üyeleri görünüş olarak o kadar farklıdır ki birden fazla türe aitmiş gibi görünürler.
En büyük sorun, her iki durumun da aynı türde meydana gelebilmesidir ve araştırmacılar Myanmar yılanlarında tam olarak bu durumla karşılaştılar.
Myanmar'ın kuzeyinde, vücudunda benek bulunmayan, tekdüze parlak yeşil renkteki kırmızı kuyruklu çukur engerek (Trimeresurus erythrurus) adlı bir yılan yaşar. Güneyde ise gri, sarı, kahverengi veya siyah renkte olan ve genellikle sırtında koyu lekeler bulunan mangrov çukur engerek (Trimeresurus purpureomaculatus) yaşar.
Ancak bu iki tür arasındaki bölgede, özellikle Myanmar'ın merkezinde, araştırmacılar farklı derecelerde benekli yeşil yılanlar buldular. İlk bakışta bilim insanları bunların kuzey ve güney türleri arasında bir melez olduğunu düşündüler.
Araştırmacılar şöyle diyor: "Trimeresurus cinsi Asya çukur engereklerinin türlerini ayırt etmek oldukça zordur, çünkü morfolojik farklılıkların tüm yelpazesini kapsarlar. Bazı gruplar birbirine benzeyen birden fazla tür içerirken, diğerleri çok farklı görünse de aslında aynı türe aittir."
Genomik analiz şaşırtıcı sonuçlar ortaya koydu. Bu yılanlar melez değil, aksine ayrı bir türdü. Ekip, fiziksel özelliklerini daha derinlemesine incelediğinde, daha da tuhaf bir şey keşfetti: Bu tek tür, tamamen farklı iki biçimde ortaya çıkıyordu. Bazı gruplar koyu yeşil renkte ve belirgin beneklere sahipti, bu da onları kuzey engerek yılanından kolayca ayırt edilebilir kılıyordu. Bununla birlikte, diğer gruplar parlak yeşil renkte ve tamamen beneksizdi, bu da onları kuzey engerek yılanına o kadar çok benzetiyordu ki, çıplak gözle ayırt edilemiyorlardı.
Dr. Chan bu fenomeni şöyle açıklıyor: "Geçmişte bir noktada, bu yeni türün kuzey ve güney engerekleriyle gen alışverişinde bulunmuş olabileceğine inanıyoruz." Bu açıklama, bu yılanlar arasında gen akışını gerçekten de tespit eden 2023 genomik çalışmasıyla mükemmel bir şekilde örtüşüyor.
Yeni tür, Myanmar'ın en büyük ve en önemli nehri olan Ayeyarwady Nehri'nin adından esinlenerek Ayeyarwady çukur engereği (Trimeresurus ayeyarwadyensis) olarak adlandırıldı. Bu nehrin deltası batıda Pateen Nehri ile doğuda Yangon Nehri arasında yer almaktadır ve bu iki nehir, yeni türün yayılım alanının sırasıyla en batı ve en doğu sınırlarını temsil etmektedir.
Kaynak: Science Daily
