Orangutan dünyada ilk kez tıbbi bitki kullanarak yarayı tedavi ettiğini gözlemledi
Endonezya'da çalışan bilim insanları, bir orangutanın yüzündeki yarayı tıbbi bir bitkiyle tedavi ettiğini gözlemlediler; bu davranış ilk kez belgelendi.
Perşembe günü Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir makaleye göre, erkek Sumatra orangutanı Rakus, yüzündeki yarayı, Akar Kuning adlı tırmanıcı bir bitkinin yapraklarını çiğneyerek ve suyunu defalarca üzerine sürerek tedavi etti .
Bilim insanları, Rakus'un daha sonra çiğnediği yaprakları yaranın üzerine koyduğunu, yaprakların dizanteri, diyabet ve sıtma gibi hastalıkları tedavi etmek için geleneksel tıpta kullanıldığını söyledi.
Çalışmanın baş yazarı ve Max Planck Hayvan Davranışı Enstitüsü'nde doktora sonrası araştırmacı olan Isabelle Laumer, CNN'e yaptığı açıklamada, ekibin Haziran 2022'de Endonezya'daki Gunung Leuser Milli Parkı'ndaki Suaq Balimbing araştırma alanında gerçekleşen gözlemlerinden "çok heyecanlandığını" söyledi.
Diğer vahşi primat türlerinin de tıbbi özellikleri olan bitkileri yuttuğu, çiğnediği veya bunlarla kendini ovduğu biliniyor; ancak bilim insanları bunların yakın zamanda oluşan yaraları tedavi etmek için kullanıldığını hiç görmedi.
Ekip, Rakus'un bitkiyi yarasını tedavi etmek için bilerek kullandığına inanıyor çünkü araştırmacıların söylediğine göre bu işlem birkaç dakika sürüyor.
"Muhtemelen yenilikçi olan bu davranış, büyük maymun türlerinde biyolojik olarak aktif bir bitkiyle aktif yara yönetimine ilişkin ilk raporu sunuyor" dedi.
Araştırmacılar, Raku'nun yarayı büyük ihtimalle bölgede nadir görülen bir başka erkek orangutanla kavga ederken aldığını düşünüyor. Laumer, "Yüksek yiyecek bulunabilirliği, orangutanlar arasındaki yüksek sosyal hoşgörü ve nispeten istikrarlı sosyal hiyerarşiler" nedeniyle bu tür orangutanların sayısının az olduğunu söyledi.
Bu, orangutanların nadiren yaralandığı anlamına geliyor ve bu da araştırmacıların bu davranışı gözlemleme fırsatını oldukça sınırlı kılıyor.
Laumer, Rakus'un bir yarayı nasıl tedavi edeceğini nasıl öğrendiği sorusuna, "tesadüfi bireysel bir yenilik" olasılığının da yanıt olduğunu söyledi.
Orangutanın bitkiyi yerken kazara yarasına dokunmuş olabileceğini ve bitkinin analjezik -ağrı kesici- etkisi nedeniyle anında ağrısının hafiflediğini ve bu davranışı tekrarladığını ifade etti.
Laumer, bir diğer olası açıklamanın da Rakus'un doğduğu bölgedeki diğer orangutanlardan yarayı nasıl tedavi edeceğini öğrenmiş olması olabileceğini söyledi.
Laumer, gözlemin "en yakın akrabalarımızda kendi kendine ilaçlamanın varlığına ve daha genel olarak yara tedavisinin evrimsel kökenlerine dair yeni bakış açıları sağladığını" ekleyerek, yara tedavisinin insanlar ve orangutanlar arasında paylaşılan ortak bir atadan kaynaklanabileceği olasılığını gündeme getirdi.
Araştırmacıların, davranışın tekrarlanıp tekrarlanmadığını görmek için bölgedeki diğer yaralı orangutanları yakından gözlemlemeyi planladıklarını söyleyen Laumer, bulguların insanlar ve orangutanlar arasındaki ortak noktaları vurguladığını sözlerine ekledi.
"Farklı olmaktan çok benzeriz," dedi. "Bu çalışmanın vahşi doğada kritik derecede tehlike altında olan statüleri konusunda farkındalık yaratmasını umuyoruz."
