Türkiye'de sahte 50 ve 100 dolarların piyasada dolaştığı haberleri ile İstanbul Kapalıçarşı ve döviz bürolarında döviz alım satımı durduruldu. TBB ve TCMB açıklama yaptı. Başsavcılık olaya el koydu. İlgili dernekler açıklamalar yaptı. Bu kargaşada dolarını bozdurmak isteyenlerden bazıları ise fırsatçıların ağına düştü.
Yurt dışında basılan sahte dolarlar banknotların Türkiye'de piyasaya sürülmesi piyasaları karıştırdı.
50 ve 100 dolarlık banknotların, bankamatik ve para sayma makinelerinden bile geçtiği belirtildi.
Farklı tonlardaki yeni-eski dolarlar kafaları karıştırdı.
Yapılan açıklamalar ve gelişmelerle sahte döviz krizi derinleşti.
Bankalar ve döviz büroları dolar alımlarını durdurdu. İstanbul, Antalya ve Gaziantep'in ardından Adana'da da 50 ile 100 dolarlık döviz işlemlerine ara verildi.
Kapalıçarşı'da ve birçok şehirde döviz büroları, banknotlarla ilgili iş yerlerine uyarı broşürleri astı.
BAZI DÖVİZ BÜROLARININ ACELE DOLAR BOZDURMAK İSTEYENLERDEN, FAZLA KOMİSYON TALEP ETTİ İDDİASI
Sahte dolar krizi fırsatçıları da harekete geçirdi.
Bazı döviz bürolarının dolar bozmak için komisyon istediği iddia edildi. Doları daha düşük fiyata almak isteyenler ortaya çıktı.
Bazı döviz bürolarının 50 ve 100 doları bozmak için 5 ila 10 dolar arasında ek ücret talep ettiği öne sürüldü.
Bazı döviz bürolarının da doları daha ucuza bozmaya çalıştığı belirtildi.
BİR DOLARDA 9,7 LİRA KOMİSYON İDDİASI
Hatta, dolaşılda olan haberlere göre doların güncel fiyatının 34,70 lira civarındayken 25 liraya bozmaya çalışanlar olduğu iddia edildi.
SORUŞTURMA AÇILDI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sahte para basımı ve dağıtımı konularının araştırılması amacıyla soruşturma başlattı.
BANKALAR ATMLERİ GÜNCELLEDİ
Bankalar, ATM ve para sayma makinelerini güncellemeye başladı.
Sahte paraları ATM ve para sayma makinelerinin ayırt edemediği belirtildi.
Esnaf elle kontrol yaparak sahte dolarları tespit etmeye çalıştı.
Bankalar, kullanımdaki para sayma, sahte döviz kontrol ve ATM makinelerinin güncellemelerine başladı.
TBB VE TCMB SAHTE DÖVİZLE MÜCADELE MESAJI VERDİ
Piyasada dolaşan sahte döviz banknotlarına ilişkin, Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ayrı ayrı açıklamalarda bulundu.
TBB tarafından sahte dövizle mücadele ve dolaşımının engellenmesi amacıyla, kullanımdaki para sayma, sahte döviz kontrol ve ATM makinelerinin kontrolleri ve güncellemelerinin yapıldığı açıklandı. Merkez Bankası ise adli mercilerle koordinasyon içinde çalışıldığını belirtti.
VATANDAŞ'A UYARI
Uzmanlar, vatandaşların mağdur olmaması için dolar alımlarını bankalar üzerinden yapmasını önerdi. Ayrıca döviz ödemeli kart kullanımı tavsiye edildi.
Bankadan nakit döviz alımlarında, ilgili dövizin fotokopilerinin çekilmesi ve banka kaşesi vurularak teslim alındığının belgelenmesi tavsiye edildi.
Döviz bürolarında da makbuzun üzerine alınan paraların seri numaralarının yazılmasının mağduriyetleri önleyeceği aktarıldı.
SAHTE DOLARLARIN GELİŞ NOKTASI
Sahte dolar banknotların Güneydoğu ve Bulgaristan sınırından kaçak yollarla Türkiye'ye sokulduğu iddia edildi.
SAHTE DOLARLAR İLK NEREDE GÖRÜLDÜ
İlk işlemler Antalya, İzmir, Gaziantep ve İstanbul gibi turistik bölgelerde yapıldı.
Antalya'da bir kişinin yüklü miktarda sahte dolar ile kripto para alımı yapmaya çalıştığı öğrenildi. Bu olay, sahte dolarlara dair ilk büyük vakalardan biri olarak kaydedildi.
Gaziantep'te bir döviz bürosunda para sayma makinesi güncellenmediği için sahte dolarlar tespit edilemedi.
NE KADAR SAHTE DOLAR OLDUĞU SÖYLENDİ
Piyasaya sokulan sahte dolarların toplam 600 milyon doları bulabileceği tahmin edildi ancak uzmanlar bu rakama ulaşmanın fiziken mümkün olmadığı için gerçeği yansıtmadığını açıkladı.
"SAHTE 1.000 DOLAR DAHİ YOK"
Tüm Yetkili Müesseseler ve Döviz Büroları Derneği (TÜYEMDER) Başkanı Methi Şeren, sahte dolar iddialarının abartılı olduğunu ve panik havası yaratıldığını söyledi. Bir hafta sonucunda tüm Türkiye'de ellerine, sadece 2 sahte banknot geçtiğini belirten Şeren, piyasada sahte 1.000 dolar dahi olmadığını diye getirdi.
EMNİYET SAHTE DOLARIN NASIL ANLAŞILACAĞINI ANLATTI
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün "ABD doları güvenlik özellikleri" başlıklı metninde, orijinal dolar banknotları özelliklerine ilişkin şu bilgiler yer aldı:
RENK DEĞİŞTİREN MÜREKKEP 50 DOLAR
1997 yılında tedavüle sürülen 50 ABD Doları banknotların ön yüzünde bulunan 50 rakamına dik bakıldığında yeşil, açılı bakıldığında siyah renkte görüntü veriyor. 2004 yılındaki baskıda ise 50 sayısı banknot yukarıya ve aşağıya doğru eğildiğinde bakır renginden yeşile dönüşüyor.
RENK DEĞİŞTİREN MÜREKKEP 100 DOLAR
1996 ve 1999’da tedavüle sürülen 100 ABD doları banknotların ön yüzünde bulunan 100 sayısı, dik bakıldığında yeşil, açılı bakıldığında siyah renkte görüntü veriyor. 2011’deki baskıda ise 100 sayısı banknot yukarıya ve aşağıya doğru eğildiğinde bakır renginden yeşile dönüşüyor.
MİKRO YAZILI 50 DOLAR
1996 yılında tedavüle sürülen 50 ABD doları banknotların ön yüzünde bulunan portrenin etrafındaki 3 sıradan oluşan çerçeve çizgilerin son sırasında "THE UNITED STATES OF AMERICA" mikro yazı ibaresi bulunuyor.
1997 yılı baskısında, banknotun ön yüzünde bulunan portredeki şahsın gömleğinin sol yakası üzerinde "UNITED STATES OF AMERICA" ibaresi aşağıya doğru ve banknotun sol ve sağ kenar sularında “FIFTY” ibaresi tekrarlanarak mikro yazılıdır.
2004 yılı baskısında ise banknotun ön yüzünde bulunan ABD Merkez Bankası mührünün sağında ve sol üstündeki iki adet yıldızda tekrarlanarak yazılı “USA 50”, “USA FIFTY” ibareleri ile portedeki şahsın gömleğinin sol yakası üzerinde “THE UNITED STATES OF AMERICA” ibareleri yer alıyor.
MİKRO YAZILI 100 DOLAR
1996’da tedavüle sürülen 100 ABD doları banknotların ön yüzünde bulunan portrenin etrafındaki çerçevenin dışında bir çizgi halinde "THE UNITED STATES OF AMERICA" ibaresi tekrarlanıyor.
1996’da tedavüle sürülen ve Franklin portreli 100 ABD doları ile 1999’da piyasaya sürülen 100 ABD dolarında portredeki şahsın ceketinin yaka kenarında, aşağıya doğru “UNITED STATES OF AMERICA” ibaresi ile sol alt köşede bulunan ‘100’ sayısı içinde “USA 100” ibaresi mikro yazılı yer alıyor.
2011 baskısında ise, banknotun ön yüzünde bulunan portrenin ceket yakasında “THE UNITED STATES OF AMERICA”, ön yüzün sağ tarafında bulunan portre filigranını içeren boş alanın etrafında “USA 100” ve ön yüzünde bulunan altın renkli tüy kalem boyunca “ONE HUNDRED USA” ibaresi mikro yazı olarak yer alır. Ayrıca banknotta yer alan şeritlerde küçük 100 rakamı mikro yazı şeklinde bulunuyor.
BANKNOTTAKİ RENK FARKI
2011 baskısında ise, banknotun ön yüzünde bulunan portrenin ceket yakasında “THE UNITED STATES OF AMERICA”, ön yüzün sağ tarafında bulunan portre filigranını içeren boş alanın etrafında “USA 100” ve ön yüzünde bulunan altın renkli tüy kalem boyunca “ONE HUNDRED USA” ibaresi mikro yazı olarak yer alır. Ayrıca banknotta yer alan şeritlerde küçük 100 rakamı mikro yazı şeklinde bulunuyor.
1996 yılı baskısı 1, 2, 5, 10, 20, 50 ve 100 ABD doları banknotlarda yeşil ve siyah renkler kullanıldı. 2004 yılı baskısı 50 ABD Doları banknotlarda mavi, kırmızı ve yeşil renkler; 2011 baskısı 100 ABD doları banknotlarda ise mavi, turuncu, sarı, yeşil ve siyah renkler yer aldı.
