Türkiye Suriye'ye askeri yardımını artırıyor
Suriye sosyal medyasında dolaşan haberlere göre Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el Şaraa, iki ülke arasında bir savunma ve askeri anlaşmayı sonuçlandırmak için Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere bir ziyaret planlıyor. Bu haberler doğrulanmamış olsa da emsalsiz değil. Şaraa ve Erdoğan'ın Şubat ayındaki görüşmesinden önce Reuters, iki liderin bir savunma paktı üzerinde görüştüğünü bildirdi .
ABD tarafından terörist olarak tanımlanan Hayat Tahrir el Şam (HTS), Aralık 2024'te Suriye diktatörü Beşşar Esad'ı devirmeden önce, örgütün Türkiye ile ilişkisi pragmatik iş birliği ve köklü güvensizliğin bir kombinasyonu ile tanımlanıyordu. Başlangıçta Türkiye, HTS'yi aşırı ideolojisi ve El Kaide ile bağlantıları nedeniyle terör örgütü olarak tanımladı . Ancak HTS'nin stratejik yeniden ayarlamaları, özellikle Suriye'nin kuzeybatısındaki İslam Devleti kalelerine karşı eylemleri, Ankara ile iş birliğinin önünü açtı. HTS, Türk devriyelerinin kontrol ettiği topraklarda faaliyet göstermesine ve Suriye'nin kuzeyinde Türk gözlem noktalarının kurulmasına izin verdi .
HTS , Türkiye'ye uyuşturucu kaçakçılığını dizginleyerek, İslam Devleti'nin sızmasını önleyerek ve Türk yetkililer tarafından aranan kişileri yakalayarak Ankara için bir bekçi olarak bile konumlandırdı . Uzun zamandır savaş adı olan Ebu Muhammed el Cülani ile bilinen o zamanki HTS lideri Ahmed el Şeraa'nın da, Türkiye merkezli Suriye TV'nin bir haberine göre, Fırat'ın doğusundaki Türk askeri operasyonlarını desteklediği iddia ediliyor.
Suriye'de bulunan Türk askerlerinin sayısı Aralık ayından bu yana dalgalandı, ancak Türkiye'nin etkisi büyümeye devam ediyor. Türk ve Suriyeli yetkililer, Ankara'nın Suriye içinde askeri üsler kurmasına ve kullanmasına ve Suriye askerlerini eğitmesine izin vermeyi görüşüyorlar, bu da bir dayanak noktasını daha da sağlamlaştırıyor. Bu varlık, yabancı danışmanların, yeni Suriye ordusuna yerleştirilmiş askeri subayların, saflarına entegre edilmiş Türkiye yanlısı vekillerin ve Suriye ordusunda üst düzey pozisyonları güvence altına alan Türkiye destekli figürlerin varlığıyla güçlendiriliyor.
Suriye'nin yeni askeri yapısının şekillenmesinde Türkiye'nin rolüne ilişkin raporlar
Türk Savunma Bakanlığı'ndaki bir kaynak, Türkiye'nin Suriye ordusunun yeteneklerini artırmayı amaçlayan eğitim amaçlı bir askeri üs kurma çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti . Önceki raporlar, Türk yetkililerin bu üsler için potansiyel yerleri değerlendirdiğini gösteriyordu.
İsrail medyası, Başbakan Netanyahu'nun Türkiye'nin Suriye'deki nüfuzunun artmasına ilişkin endişeleri gidermek amacıyla güvenlik istişareleri gerçekleştirdiğini ve Ankara ile bir çatışmanın kaçınılmaz olduğunu öne sürdüğünü iddia ediyor .
İsrail haber sitesi Walla'ya göre , güvenlik kaynakları Suriye ve Türkiye'nin Suriye'de İran destekli milislerin kalesi olan Palmira yakınlarındaki bölgeleri teslim etmek için görüşmelerde bulunduğunu açıkladı . Suriyeliler karşılığında ekonomik ve askeri destek alacaktı.
Bildirilen planlı üslerden biri, Türk F-16 savaş uçaklarına ev sahipliği yapan , Suriye'nin merkezindeki bir hava üssü olacak . Türk ordusu halihazırda kuzey Suriye'nin çeşitli yerlerinde konuşlanmış durumda ve Suriye'nin geçiş liderliğiyle yapılan görünürdeki anlaşmalar uyarınca, bazı Türk kuvvetleri ülke içindeki diğer bölgelere taşınacak.
Bu arada Ankara, Suriye hükümetinin talebi üzerine Suriye ordusunu güçlendirmek için bir eğitim üssünün oluşturulmasını hâlâ değerlendiriyor . Ayrıca Ürdün'de yapılan beş taraflı toplantı, Suriye'nin terörle mücadelesine destek olma konusunda bir anlaşmayla sonuçlandı. Ayrıca, Suriye'nin talebi üzerine ilgili ülkeler arasında ortak bir operasyon merkezi kurulması konusunda bir fikir birliği var.
Türk medyası, Suriye ordusunun eğitilmesini görüşmek üzere Suriye'ye bir askeri heyetin gönderileceğini ve bir Türk subayının askeri danışman olarak atanma olasılığını bildirdi . Bu gelişme, yeni yapılandırılmış orduda kilit pozisyonlara Türk vatandaşlarının ve Türkiye yanlısı kişilerin atanmasıyla aynı zamana denk geliyor.
Öne çıkan örneklerden biri, Türk uyruklu ve Hayat Tahrir el Şam'ın eski üyesi olan ve şu anda Şam Tümeni'ne komuta eden Ömer Cafeşi'dir (Muhtar el Türki) . Cafeşi, HTS ile Türkiye'nin istihbarat teşkilatı MİT arasında koordinasyon sağlamada kritik bir rol oynamıştır ve Türk istihbaratıyla yakın bağları sürdürdüğü bildirilmektedir .
Ayrıca, Suriye Ulusal Ordusu'ndan Türkiye destekli milisler birleşik Suriye ordusuna entegre edildi. Bu entegrasyon aceleye getirilmiş olsa da (bu grupların birçoğunu hala yerel komutanlarına ve Türkiye'ye sadık bırakıyor) Ankara'nın Suriye'nin askeri yapısı üzerindeki etkisini pekiştiriyor.
Örneğin, Sultan Süleyman Şah Tugayı'nın lideri Muhammed el Jasem (Ebu Amşa), Hama Tümeni'nin (62. Tümen) komutanlığına atandı. Jasem, Kürt nüfusa karşı insan hakları ihlalleri nedeniyle ABD tarafından yaptırıma tabi tutuldu ve Suriye kıyısı yakınlarındaki Mart 2025 olayları sırasında Alevi toplumuna karşı ihlallerde bulunmakla suçlandı.
Başka bir Türk vekili olan Sayf Abu Bakr, Türk destekli Hamzat Tümeni'ne geçmeden önce Esad'ın Hava Kuvvetleri İstihbaratında eski bir teğmendi. Raporlar, grubun propaganda videosunda yer alarak İslam Devleti ile de bağlantılı olabileceğini öne sürüyor. Bakr, Suriye ordusunda 76. Tümen komutanlığına atandı ve Jasem gibi, Kürtlere karşı insan hakları ihlalleri nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri tarafından yaptırıma tabi tutuldu.
