Trump'ın Cumhuriyetçiler kazanırsa 5.000 dolarlık çek dağıtma vaadi, güvenilmez bir izlenim bırakıyor.
Başkan Donald Trump, Çarşamba günü Dallas'ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti Ulusal Ara Seçim Kongresi'nde konuşma yaptı.
Evan Vucci/Reuters
Başkan Donald Trump, Çarşamba gecesi Cumhuriyetçi ara seçim kongresinde Amerikalılara binlerce dolar doğrudan ödeme teklifinde bulunarak tuhaf bir açıklama yaptı. Bu ilk defa olmuyordu.
On ay önce Trump, 2.000 dolarlık gümrük vergisi temettü çekleri pazarlıyordu. Amerikalılara paranın "ödeneceğini" ve gümrük vergilerine karşı çıkan herkesin "APTAL" olduğunu ilan etmişti .
Anlaşılan o ki, o paraya gerçekten bel bağlayanlar asıl aptalmış. Çünkü para asla gelmedi.
Nitekim, Trump'ın Çarşamba günü Cumhuriyetçilerin Kongre'deki çoğunluklarını korumaları halinde her yetişkin ABD vatandaşına 5.000 dolar ödeme sözü , nakit ödemelerle ilgili uzun bir şüpheli vaatler zincirinin sadece bir örneğidir.
Ve bu girişimin gerçekleşme olasılığı daha düşük olsa da, başka bir açıdan dikkat çekiyor: Siyasilerin seçmenlerinin cüzdanlarına giderek daha doğrudan yaklaştığı bir siyasi ortamda bile, Trump'ın kullandığı ifadeler, eskiden kendisinin de kabul edeceği gibi, siyasi bir rüşvete çok benziyor.
Trump, insanlara para verme fikrini defalarca ortaya attı ama başaramadı.
Bu, Trump'ın son 19 ay içinde Amerikalılara nakit para verme fikrini en az dördüncü kez gündeme getirmesi.
2025 yılının başlarında, Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) tarafından sözde tasarruf edilen parayla finanse edilen geri ödemeleri Amerikalılara vermeyi önerdi. Bu öneriyi " 5.000 DOLARLIK DOGE TEMETTÜ ÇEKLERİ! " olarak adlandırdı.
Ancak, yönetimin büyük ölçüde abarttığı tasarrufları olan DOGE, bu miktara yakın bir tasarruf bile sağlamadı. İndirimler hiçbir zaman gelmedi.
Ardından 2.000 dolarlık gümrük vergisi temettüsü vaadi geldi . DOGE temettüleri gibi, bunlar da Trump'ın federal hükümeti aniden bol miktarda parayla dolduracağına dair abartılı iddialarına dayanıyordu.
Ama bu, sadece bir fikir olmaktan ziyade, kesin bir taahhüttü ("ödenecek"). Ve Trump sözünü tutmadı.
Ertesi ay, Aralık ayında, Trump yine aynı konuya geri döndü. Süresi dolmakta olan sağlık yardımlarını yenilemek yerine, Obamacare alıcılarına 1.000-1.500 dolar vermeyi önerdi.
Sonuç olarak, insanlar ikisinden de hiçbirini elde edemediler.
Şimdi ise Trump daha da ileri gidiyor. Kongrede 5.000 dolarlık söz vermesinin yanı sıra, Perşembe günü yaptığı açıklamada, yönetimin Obamacare kapsamı için fazla ücretlendirildiklerini iddia eden 1 milyona kadar kişiye 500 dolarlık iade çeki göndermeyi planladığını duyurdu. Ve son günlerde, yönetim evde kalan ebeveynlere yılda 9.000 dolar ödeme yapma fikrini de gündeme getirdi .
Trump, ilk başkanlık döneminde bazı hanelere doğrudan ödeme yapmayı başardı; bu ödemeler bazı haneler için binlerce dolara ulaştı: Covid pandemisi teşvik çekleri. Ancak Trump'ın bu çeklere adını yazmasına rağmen, bu, Kongre'den geçen ve benzeri görülmemiş bir dönemde mali yardım sağlamayı amaçlayan iki partili bir çabaydı.
Bu vaat neden bu kadar rüşvet gibi geliyor?
Binlerce doların gerçekten gerçekleşeceğine inanmak için çok az sebep var. Sadece 5.000 dolarlık çeklerin maliyeti bile 1 trilyon dolardan fazla olurdu. Federal hükümetin 2026 mali yılındaki tüm isteğe bağlı bütçesi 1,6 trilyon dolar olduğundan, bu durum bütçenin bu kısmını patlatırdı - tam da ulusal borç 40 trilyon dolara ulaştıktan sonra. Kesinlikle Kongre'nin onayını gerektirirdi ki bu da çok düşük bir ihtimal gibi görünüyor. Ayrıca enflasyonu da yükseltme riski taşırdı.
CNN'in 5 Şeyi'Trump Şöleni': Trump Ara Seçimlerde 5.000 Dolarlık Ödeme Konusunda Ciddi mi?
Başkan Donald Trump, bu hafta Teksas'ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti'nin ilk ara seçim "kongresinde" ön plana çıktı. Ancak, bazı önde gelen Cumhuriyetçiler ve çekişmeli yarışlardaki adaylar, yüksek maliyetler ve Trump'ın popülaritesizliğinin kampanyalarını olumsuz etkileyebileceği korkusuyla etkinliğe katılmıyor. Trump'ın mesajını, Cumhuriyetçiler ara seçimleri kazanırsa Amerikalı yetişkinlere 5.000 dolar ödeme sözünü ve Cumhuriyetçi Parti'nin Trump'ı çoktan göz ardı edip etmediğini ele alıyoruz. --- Konuk: Steve Contorno, CNN Kıdemli Muhabiri Sunucu: David Rind Yapımcı: Paola Ortiz Program Sorumlusu: Felicia Patinkin Editör Desteği: Jeff Simon
10 Eylül 2026 • 12 dk
...
Ama insanların ceplerine para koymak muhtemelen gerçek amaç değil. Amaç, Trump'ın bunu yapıyormuş gibi görünmesi yanılsaması.
Rüşvetin tanımı, " güven konumunda bulunan bir kişinin yargısını veya davranışını etkilemek amacıyla" para vaadidir. Daha önce gündeme getirdiği nakit ödemelerden farklı olarak, Trump bunu, seçmenlerin (kendi Cumhuriyetçi arkadaşlarını seçme yetenekleri sayesinde güven konumunda olan kişilerin) bu Cumhuriyetçileri tekrar iktidara getirmeleri karşılığında 5.000 dolar alacağı bir karşılıklı çıkar ilişkisi olarak tanımlıyor.
Bu durum, rüşvet suçunu oluşturmaz ve savunucuları muhtemelen bunu, Cumhuriyetçi adayların rakiplerinin muhalefetine rağmen kazanmaları halinde vergileri düşürme sözü vermelerine benzeteceklerdir. (Wisconsin'de bir savcı, Elon Musk'ın oy kullananlara 1 milyon dolarlık ödül teklif etmesinin ardından kendisine rüşvet suçlaması yöneltmeyi reddetti .)
Ancak Trump'ın son numarası, özellikle de tüketici harcamalarını teşvik etmek gibi herhangi bir politika hedefi belirtmemiş olması göz önüne alındığında, kesinlikle rüşvet gibi geliyor.
Bu hiç de gizli bir şey değil ve hatta Trump'ın bazı müttefikleri ve muhafazakarlar bile bunu dile getiriyor.
Palantir'in kurucu ortağı Joe Lonsdale, X'te yaptığı paylaşımda , ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin kazanmasını istediğini ancak "ekmek ve sirk rüşvetlerine" şiddetle karşı olduğunu belirtti. Virginia'dan eski Cumhuriyetçi Temsilci Bob Good ise bunu " Trump'ın 5 bin dolarlık 'temettü' sosyalist oy satın alma planı " olarak nitelendirdi.
Trump'ın daha önceki rüşvet suçlamaları
Başkanın kendisi de oy satın alma kavramını kınadı ve Demokratları, ortada açık bir karşılıklı anlaşma olmasa bile, bunu denemekle suçladı.
2016'da, Adalet Bakanlığı Clinton'ın özel e-posta sunucusu kullanımını soruştururken bile, Hillary Clinton'ın kampanyasının Loretta Lynch'i başsavcı olarak görevde tutma fikrini " rüşvet " olarak nitelendirdi .
Trump, “Yani, başsavcı orada oturup, 'Eğer Hillary'yi kurtarırsam, dört yıl daha ya da sekiz yıl daha görevde kalacağım' diyor. 'Ama kaybederse, işsiz kalacağım.' Bu bir rüşvet.” dedi.
2020'de, eski New York Belediye Başkanı Michael Bloomberg'in eski mahkumların oy kullanmasına yardımcı olmak için milyonlarca dolar harcayarak mahkeme cezalarını ve harçlarını ödemesini kınadı.
Trump, "İnsanlara 'Gidip oy verin. Hesabınızı ben ödeyeceğim' demenize izin veriliyor mu?" diye sordu ve bunun oy satın almaya eşdeğer olduğunu söyledi .
2024 seçim kampanyası sırasında ise dönemin Başkanı Joe Biden'ı altyapı projeleri ve öğrenci kredisi borçlarının affedilmesiyle oy satın almaya çalışmakla suçlamıştı.
Trump, Haziran 2023'te Biden'ın öğrenci kredisi planı hakkında, "Yolsuz bir başkanımız var, hem de çok yolsuz," demişti. "Ama bu, oy satın alma girişimiydi. Hepsi bu."
Trump, Mayıs 2024'te yaptığı açıklamada, "Sanırım onu suçlamıyorum, ama bu çok adaletsiz," diye ekledi.
TRUMP'IN TRİLYON DOLARLIK ÖDEME PLANI ABD Başkanı Trump, dün Texas'ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti Ulusal Kongresinde, Temsilciler Meclisi ve Senatodaki seçimlerde Cumhuriyetçilerin galip gelmesi halinde her yetişkine 5 bin dolar ödeyeceklerini açıklamıştı.
Trump, söz konusu ödemeyi, şirketlerin hissedarlarına 'pay' ödemesine benzetmişti.
ABD medyasına yansıyan haberlere göre, 245 milyon yetişkinin bulunduğu ABD'de yaklaşık 1,2 trilyon doları bulacak bu ödemenin yasal olup olmadığı belirsiz.
ABD'de geleneksel olarak başkanlık seçimlerinin yapıldığı yıl düzenlenen ve partilerin başkan adaylarının resmen ilan edildiği ulusal parti kongreleri, Amerikan siyasi sisteminde önemli yer tutuyor.
Trump'ın haziran ayında yaptığı çağrının ardından Kongre ara seçimleri öncesinde toplanmasına karar verilen Cumhuriyetçi Parti Ulusal Kongresi, bu yönüyle bir ilki temsil ediyor.
ABD Başkanı, söz konusu kongrenin ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi tabanı konsolide etmek bakımından çok önemli olduğunu belirtiyor.
