ABD Başkanı Donald Trump ile Kanada Başbakanı Mark Carney arasında devam eden tarife ve ticaret müzakerelerinin tıkamasıyla iki müttefik ülke arasındaki gerilim zirveye tırmandı. ABD'nin yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada ürününe yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi uygulamaya koyması üzerine Kanada heyeti müzakereleri durdurarak Washington'dan ayrıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ile tırmanan gümrük vergisi krizine ilişkin sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Ottawa yönetimini hedef aldı. Kanada'nın uzun yıllardır ABD'li çiftçileri yüksek tarifelere tabi tutarak haksız kazanç sağladığını iddia eden Trump, şöyle değerlendirmelerde bulundu:
"Kanada, ABD'li çiftçilerden uzun yıllardır para alıyor ve onları ağır tarifelere tabi tutuyordu. Artık buna izin vermeyeceğiz. Kanada, ABD'nin bir eyaleti olmadan eyalet olmanın sağladığı tüm faydalardan yararlanmak istiyor."
Gelişmelerin ardından ABD, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada ürünlerine yüzde 50'lik tarife uyguladı.Kanada, da bu tarifelere misilleme yapacağını, müzakerelerin askıya alındığını bildirmişti.
CARNEY: "AMERİKA DEĞİŞTİ, SUNULAN ŞARTLARI KABUL ETMEYECEĞİZ"
ABD'nin son dakika ek şartlar öne sürmesi üzerine Kanada heyetine müzakereleri durdurup Ottawa'ya dönme talimatı verdiğini açıklayan Kanada Başbakanı Mark Carney, düzenlediği basın toplantısında Washington'ın "ekonomik entegrasyonu bir silah olarak kullandığını" dile getirdi.
ABD'nin kısa vadeli anlaşmaları dayattığını belirten Carney, Kanada'nın egemenlik ve ekonomik dengelerinden taviz vermeyeceklerini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Washington'dan esen fırtınayı kontrol edemeyiz. Ancak Kanada'yı ülke içinde güçlendirerek ve yurt dışında ticaret ilişkilerimizi çeşitlendirerek yeni bir yol çizebiliriz. Biz hiçbir yanılgıya kapılmadık; başlangıçtan itibaren Amerika'nın değiştiğini fark ettik. Biz sürekli olarak uzun vadeli ortaklıklar önerirken, Amerika genellikle kısa vadeli anlaşmalar yapmayı tercih etti. Dün akşam müzakerecilerimize Ottawa'ya geri dönmeleri talimatını verdim. Onların sunduğu teklifi kabul edemeyiz ve onların talep ettiği şeyi biz de vermeyeceğiz."
"AMERİKAN EKONOMİSİNİ VE TÜKETİCİSİNİ VURACAK"
Kanada'nın ABD'ye yaptığı ihracatın Amerikan ailelerinin hayati maliyetlerini düşürdüğünü hatırlatan Carney, tarifelerin asıl yükünün ABD'li tüketicilere yansıyacağına dikkati çekti. ABD'nin dar kapsamlı mal ticaret açığının temel sebebinin Kanada'dan alınan enerji ürünleri olduğunu kaydeden Carney, ekonomik bağımlılığa dair şunları söyledi:
"Amerika Birleşik Devletleri'nin dar kapsamlı mal ticaret açığı, sadece ABD'nin enerjisinin büyük bir kısmını Kanada'dan almasından kaynaklanıyor. Kanada, Amerikan ekonomisinin büyümesine doğrudan katkıda bulunuyor; doğal gaz ithalatlarının %99'unu, elektrik ithalatlarının %85'ini ve ham petrol ithalatlarının %60'ını Kanada sağlıyor. Sanırım onlar, bu enerjinin herhangi bir kısmını göndermeyi bırakmamızı istemiyorlar. Kanada'nın ABD'ye yaptığı ihracat Amerikalı aileler için maliyetleri düşürüyor. Buna karşılık tarifeler birer vergi niteliğindedir ve bu vergileri nihai olarak ödeyen taraf ABD'deki tüketiciler olacaktır."
Öte yandan Kanada hükümeti, ABD'nin adımlarına karşılık olarak demir-çelik, süt ürünleri, tarım ekipmanları ve elektronik sektörlerini kapsayacak misilleme tarifelerinin 8 Eylül tarihinde yürürlüğe gireceğini duyurdu.
JD VANCE’IN SIZAN SES KAYDI GERİLİMİ TIRMANDIRDI
Müzakerelerin çöküş sürecinde, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in New York’taki basına kapalı bir bağış etkinliğinde çekilen ses kaydı basına sızdı. Kayıtlarda Vance’in, Kanada Başbakanı Carney’in müzakere taktiğiyle alay ettiği ve geri adım attığını öne sürdüğü duyuldu.
Sızan konuşmasında Carney’in durumunu "komik" olarak nitelendiren JD Vance, şu ifadeleri kullandı:
"İçeri giriyor, göğsünü kabartıyor ve 'Donald Trump’tan daha sert olacağım' diyor. Bu çok komik çünkü Carney bunu Kanada için bir zafermiş gibi sunuyor, oysa temelde pek çok konuda geri adım atıyorlar."
Krizin arka planında, Trump yönetiminin gümrük vergilerini kaldırmak için Kanada eyaletlerinde uygulanan ABD menşeili alkollü içecek boykotunun kaldırılmasını şart koşması yatıyordu. Kanada eyalet liderleri, Carney’in kendilerinden ABD ürünlerini raflara geri koymalarını istediğini doğrularken, Manitoba Eyalet Başbakanı Wab Kinew gibi isimler vatandaşlara "İçkileri raflara koysak bile satın almayın, Kanada ürünlerini tercih edin" çağrısında bulunarak Washington’ın baskılarına direnme mesajı verdi.
