Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran İslam Cumhuriyeti'ne saldırmasına Tahran, ABD'nin bölgedeki müttefiklerine düzenlediği saldırılarla yanıt verdi. Bu çerçevede İran, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) önemli merkezlerinden Dubai, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman'a saldırılar düzenledi.
İran'ın bu misillemeleri, gözleri şu ana kadar dikkatli bir diplomasi yürüten Türkiye'nin konumuna çevirdi.
Türkiye de ABD'nin kullanımında olan, Adana'daki İncirlik Hava Üssü'ne ev sahipliği yapıyor. Bu çerçevede İran'ın İncirlik'i hedef alıp almayacağı da tartışılıyor. Ancak Türkiye'deki uzmanlara göre İran'ın mevcut koşullarda Türkiye'yi karşısına almak istemez. Ayrıca Türkiye'nin NATO üyesi olması sebebiyle Körfez ülkelerinden konumu farklı.
Peki Türkiye'deki İncirlik Üssü ile ilgili neler biliniyor? Bu üs hangi amaçlarla kullanılıyor?
Üs resmiyette Türkiye'ye ait
İncirlik Hava Üssü ve üzerindeki tüm tesisler, resmiyette Türkiye'ye ait. Türk Silahlı Kuvvetleri dışında, İncirlik Hava Üssü'nde en fazla askeri varlığa sahip olan ülke ABD. ABD'yi Birleşik Krallık izliyor. Üs NATO kapsamında kullanıldığı için aynı zamanda İspanya'nın da üste askeri bulunuyor.
ABD merkezli bir düşünce kuruluşu olan Avrupa Politika Analiz Merkezi'nde yer alan verilere göre İncirlik'te bin 500'e yakın ABD askeri ve 300 üzerinde sivil ABD'li çalışan bulunuyor.
İncirlik Hava Üssü'nü ağırlıklı olarak kullanan iki ülke, NATO'nun en büyük iki ordusuna sahip ABD ve TürkiyeFotoğraf: picture-alliance/AA/E. Bozkurt
1955 yılında ABD'nin desteğiyle inşa edilen İncirlik Hava Üssü, Soğuk Savaş döneminde NATO'nun en önemli "güneydoğu kanadı" hava üssü konumundaydı. 60 yılı aşkın bir süre boyunca olası Sovyet yayılmacılığına karşı caydırıcı bir unsur olarak işlev gören üs, Ortadoğu'daki çeşitli krizlerin yönetilmesinde kritik bir rol oynadı.
Birinci Körfez Savaşı sırasında İncirlik, koalisyon güçlerinin Kuzey Irak üzerinde gerçekleştirdiği muharebe uçuşlarının hareket noktası oldu. Sonraki süreçte ise ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri, Afganistan'daki Kalıcı Özgürlük Harekâtı kapsamındaki görevler için üssü kullandı.
2014 yılında IŞİD'in Suriye ve Irak'ta kayda değer miktarda toprak parçasını ele geçirmesi ve Türkiye'nin 2014 yılı sonunda IŞİD karşıtı koalisyona katılmasıyla birlikte İncirlik Hava Üssü, IŞİD militanlarına yönelik muharebe operasyonları için bir merkezi önem kazandı.
İncirlik'te, ABD'nin kara kuvvetlerine yakın hava desteği sağlayan A-10 uçaklarının yanı sıra F-15 ve F-16 taktik savaş uçaklarının konuşlandırılmış olduğu biliniyor. İncirlik, zaman zaman AWACS keşif uçaklarına ve yüzeyden havaya füze savunma sistemlerine de ev sahipliği yapıyor.
ABD'nin kullanımında olan başka üsler var mı?
Türkiye topraklarında bulunan ve ABD tarafından kullanılan diğer üslerin başında, 2012 yılında NATO Füze Savunma Sistemi kapsamında faaliyete geçen, Malatya'daki Kürecik Radar Üssü ve İzmir NATO Kara Kuvvetleri Komutanlığı (LANDCOM) geliyor.
Türkiye'de ABD tarafından kullanılan toplam 16 askeri üs bulunuyor. Bu üsler, stratejik konumları nedeniyle farklı amaçlarla kullanılıyor. Bazı üsler, İncirlik gibi aktif operasyon merkezi olarak hizmet verirken, bazıları ise lojistik destek, eğitim faaliyetleri veya izleme ve gözetleme görevleri için kullanılıyor.
