VERGİ KAÇIRANLARIN CANI YANACAK!

Kurumlar için uygulanan güvenlik müesseseleri de, gelir vergisi

sistemine dahil ediliyor.



AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Vergi Konseyi, Gelir İdaresi

Başkanlığı ve Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanarak,

Maliye Bakanlığına sunulan yeni Gelir Vergisi Kanun Taslağı, vergi sistemini

yeniden güvenlik sistemleriyle donatıyor.



Taslakta ortalama FAVÖK (faiz amortisman ve vergi öncesi kar) oranları,

asgari gayri safi satış hasılatı, gelir ve gider bildirimi ile basit usulde

asgari kazanç müesseselerine yer veriliyor.



Kurumlar vergisinde kullanılan "İkili Kişilerle Yapılan İşlemler,

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazançları, İkili Kişilerden Elde Edilen Gelirler,

Emsal Kira Bedeli" de gelir vergisinin güvenlik müesseseleri arasına alınıyor.



Taslağa göre, vergi güvenlik müesseseleri şu şekilde işleyecek:



-ORTALAMA FAVÖK ORANLARI-



Girişim kazançlarındaki vergi güvenliği için kullanılacak.



Maliye Bakanlığı, her yıl Ekim ayının sonuna kadar, o yılın ilk 9 aylık

dönemi içinde beyan edilmiş ticari kazançlara ve kurum kazançlarına ilişkin

yıllık beyanname verilerinden hareket ederek, bölgeler ve iş kolları itibariyle

ortalama faiz amortisman ve vergi öncesi kar (FAVÖK) oranlarını tespit ve ilan

edecek.



FAVÖK oranı, kendi bölge iş kolunun ortalamasına nazaran yüzde 30'dan

daha fazla düşüklük gösteren mükellefler, dilerlerse o yıl içinde beyan ettikleri

ticari kazançlarını, ortalama FAVÖK oranlarının ilan edildiği ayı izleyen birinci

ayın sonuna kadar verecekleri bir düzeltme beyannamesi vasıtasıyla, bu oranı

sağlayacak şekilde düzeltebilecek.



Verilecek düzeltme beyannamesi neticesinde ilave vergi matrahı oluşması

halinde, bu matrah artırımı için vergi ziyaı cezası uygulanmayacak ve gecikme

faizi hesaplanmayacak.



Düzeltme talebinde bulunmayan mükellefler için de, vergi inceleme

elemanlarınca düzenlenmiş inceleme raporlarına dayanmadan, doğrudan doğruya

ortalama FAVÖK oranlarına göre ilave matrah veya vergi tespit edilemeyecek.



İlan edilmiş ortalama FAVÖK oranlarına dayanılarak, yasal kayıtlara göre

hesaplanan ya da beyan edilen vergi matrahları azaltılamayacak, zararlar da

artırılamayacak.



-ASGARİ GAYRİ SAFİ SATIŞ HASILATI-



Bu yöntem girişim kazançlarında vergi güvenliğinin aracı olacak.



Otel, motel, tatil köyü, pansiyon, bar, pavyon, diskotek, gazino,

lokanta, kahvehane, kır bahçesi, plaj, hamam, kuaför salonu, erkek berberi,

güzellik salonları, tamirhaneler ve emsali hizmet işletme sahiplerinin ve her

nevi taşıma işiyle uğraşanların gösterdikleri gayrisafi hasılat, yoklama yapmaya

yetkili olanlarca yıl içinde yapılan fiili tespitler esas alınarak hesaplanacak

asgari gayrisafi hasılata göre yüzde 10'dan daha düşük olduğu taktirde, bu

şekilde bulunan tutarların tamamı ilgili dönem gayrisafi hasılatı kabul edilecek.



Vergi tarhiyatında da bu bedel esas alınacak.



Bu maddeye göre yapılacak tarhiyatlarda, yoklamaya yetkili olanlarca bir

takvim yılının her 3 aylık dönemi için en az 3 kez hasılat tespiti yapılmış

olması, bu tespitler arasında da tatil günleri dahil en az 20 gün bulunması

zorunlu olacak.



Belirlenen hüküm çerçevesinde tarhiyat yapılabilmesi için bulunacak

farkın 5 bin YTL'yi aşması ve bu farklılık nedeniyle mükelleften açıklama

istenmesine rağmen, mükellefin süresi içinde açıklama yapmamış olması veya

yaptığı açıklamanın yeterli görülmemesi gerekecek.



Mükellefler nezdinde gerçekleştirilen vergi incelemeleri sonucunda asgari

gayrisafi satış hasılatlarına göre hesaplanan gayri safi kazançları aşan

tutarlarda kazanç elde edildiğinin tespiti halinde de, asgari gayri safi satış

hasılatının varlığı, incelemeyle tespit edilen tutarlara göre vergi tarhına engel

teşkil etmeyecek.



-GELİR VE GİDER BİLDİRİMİ-



Gelir ve gider bildirimleri ile de harcama fazlası kontrol edilecek.



Bir takvim yılı içindeki harcamaların toplamı, aynı takvim yılına ilişkin

olarak beyan edilen safi gelirler ile beyanname verilmesine ya da verilen

beyannameye dahil edilmesine gerek bulunmayan gelirlerin net tutarları toplamını

yüzde 10 ve daha fazla oranda aşan Türkiye'de yerleşik gerçek kişiler, Gelir

İdaresi Başkanlığının veya vergi incelemesine yetkili olanların yazılı talebi

üzerine, 1 ay içerisinde söz konusu harcamaların gerçekleştiği takvim yılına

ilişkin gelir bildiriminde bulunacak.



Bu bildirimde, yıllık beyanname verilmesine ya da verilecek

beyannamelerde gösterilmesine gerek bulunmayan gelir unsurları da dahil olmak

üzere, ilgili dönemde edinilen bütün gelirler belirtilecek.



Gelir bildirimine, ilgili dönem harcamalarının nev'i ve tutarlarını

gösteren bir de gider bildirimi eklenecek.



Gelir İdaresi Başkanlığı ya da vergi inceleme elemanlarınca yapılan talep

yazısında, gelir bildiriminde bulunması istenen gerçek kişilerin varsa ilgili

yıla ait yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirdikleri gelirlerine, yıllık

beyanname ile bildirmesine gerek olmayıp, vergi sorumlularınca Gelir İdaresi

Başkanlığının ilgili birimlerine usulüne uygun bildirdikleri gelirlerine ve bu

gelirlere nazaran yüzde 10'u aşan oranda fazlalık gösteren harcamalar toplamının

içeriğine ilişkin tespitlerin de açıkça gösterilmesi gerekecek.



Bildirimde bulunma süresi içinde, talep yazısında yer alması gereken

gelir bilgilerinin veya belirtilen harcamaların eksikliğini ya da yanlışlığını

belgeleyerek, mevcut bilgilere göre harcama fazlalığı olmadığını ispat eden

kimseler, gelir ve gider bildiriminde bulunmaya mecbur edilemeyecek.



- HARCAMALARIN İÇERİĞİ -



Harcamalar, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde kendisinin ve

bakmakla yükümlü olduğu kişinin bir takvim yılı içindeki eğitim, sağlık,

temizlik, gıda, giyim, barınma, eğlence, tatil amaçlı seyahatler gibi cari

tüketimleri ile ev eşyası, elektrikli veya elektronik eşya ve sair dayanıklı

tüketim malı alımları için sarf ettiği ya da kara, deniz ve hava taşıtları,

değerli taş ve mücevher, antika, yüksek değerli sanat eserleri ve benzeri servet

unsurlarının edinimi için kullandığı kaynakların ve başka kişilere ödünç verdiği

ya da aktardığı paraların toplamından oluşacak.



Bu kapsamda yıllık gelir ve gider bildiriminde bulunan gerçek kişilerin

ilgili yıla ait gelirleri toplamı ile gider bildirimde yer alan harcamalarının

toplamı kıyaslanacak ve yüzde 10'u aşan oranda harcama fazlalığının saptanması

durumunda, gider bildirimindeki harcamaların tamamının kaynağını kendisinden

açıklaması istenecek.



Mükellefler, harcama fazlasını vergiden istisna edilmiş ya da yıllık

beyannameye dahil edilmesine lüzum bulunmayan gelirlerle açıklayabilecekleri

gibi, harcamanın yapıldığı yılda elde edildiği halde, vergi ve beyan dışı

bırakılmış gelirleri ile de izah edebilecek.



Harcama fazlalığını açıklamada kullanılan nakdi kaynaklar varsa, bunların

varlığı ve harcamalar için sarf edilebilir oldukları banka kayıtları ile

belgelendirilmedikçe veya teyit edilmedikçe dikkate alınmayacak.



Açıklamanın kısmen veya tamamen servet çözülmelerine dayandırıldığı

durumlarda, harcamaya dönüştürülen bu servet unsurlarının varlığı ilgili kişilere

aidiyeti ve dönüştürülmüş oldukları kanaat verici bir vesikayla ortaya konulduğu

ölçüde nazara alınacak.



Borçlanma suretiyle gerçekleştirilen harcamalarda ise ödünç verilen

tutarın kaynağı için ödünç verenden ayrıca açıklama istenemeyecek.



-BASİT USULE ASGARİ KAZANÇ-



Oluşturulacak özel komisyonlar, basit usuldeki mükellefler için iş

kolları ve bölgeler itibariyle ayrı ayrı ticari kazanç tespitinde bulunacak.



Her yıl Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığından 2, ilgili meslek

odasından da 2 temsilcinin yeralacağı komisyonların belirleyeceği safi kazanç

tutarı, 6 aylık asgari ücret toplamından az, yıllık asgari ücretin 4 katından da

fazla olamayacak.



Tespit edilen asgari safi kazanç miktarının üzerinde kazancı olan

mükelleflerin ödediği verginin, bu farka isabet eden kısmı, bu kişilerin vergi

alacağı olarak kabul edilecek. 5 yıl süreyle sınırlı olmak üzere, ortaya çıkan

kazanç, yine asgari kazancın üzerinde ise, söz konusu vergi alacağı aradaki farka

isabet eden verginin ödenmesinde kullanılacak.



-DİĞER GÜVENLİK MÜESSESELERİ-



-İkili Kişilerle Yapılan İşlemler: Ticari kazançları nedeniyle gerçek

usulde vergilendirilen mükelleflerin ticari faaliyetleri kapsamında ilişkili

kişilere sattıkları mal ya da hizmetler için uygulanan fiyat veya bedellerin

emsallere uygunluk ilkesine göre tespit edilecek bedel veya fiyatlardan daha

düşük olması halinde ya da ilişkili kişilerden bu ilkeye göre tespit edilecek

bedel veya fiyatlardan daha yüksek bir bedel ya da fiyatla mal veya hizmet

alımında bulunulması durumunda, bu farklar teşebbüs sahiplerince transfer

fiyatlandırması yoluyla tamamen veya kısmen işletmeden çekilmiş değer

sayılacak.



-Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazançları: Tam mükellef gerçek kişi ve

kurumların doğrudan ya da dolaylı olarak ayrı ayrı veya birlikte sermayesinin,

kar payının ya da oy kullanma hakkının en az yüzde 50'sine sahip oldukları yurt

dışındaki kurumlar, anılan gerçek kişi ve kurumlar tarafından kontrol edilen

yabancı kurum sayılacak. Kontrol oranı olarak da, ilgili hesap dönemi içinde

herhangi bir tarihte sahip olunan en yüksek oran dikkate alınacak.



-Emsal Kira Bedeli Esası: Bedelsiz olarak başkalarının yararlanmasına

bırakılan mal ve hakların emsal kira bedeli, bu mal ve hakların kirası olarak

değerlendirilecek. Kiraya verilen mal ve hakların kira bedelleri, emsal kira

bedelinden düşük olamayacak.



-Vergi Cennetlerine Yapılan Ödemeler: Türk vergi sisteminin sahip olduğu

vergilendirme kapasitesi ile en az aynı düzeyde bir vergilendirme imkanı sağlayıp

sağlamadığı ve bilgi değişiminde bulunup bulunmadığı hususu gözönünde

bulundurulmak suretiyle, Bakanlar Kurulunca ilan edilecek ülkelerde yerleşik veya

faaliyette bulunanlara nakden veya hesaben yapılan ya da tahakkuk ettirilen her

türlü ödemeler üzerinden, bu ödemelerin verginin konusuna girip girmediğine veya

ödeme yapılanın mükellef olup olmadığına bakılmaksızın, ödemeyi yapanlarca yüzde

30 oranında vergi kesintisi yapılacak.