Ekonomi
  • 28.2.2002 09:57

İNŞAATÇILARIMIZ 52 ÜLKEDE 48 MİLYAR DOLARLIK PROJEYE İMZA ATTI

KAYNAK : Haber Vitrini İSTANBUL - Yurt dışı müteahhitlik sektöründe faaliyet gösteren Türk firmalarının, bugüne kadar 52 ülkede yaklaşık 48 milyar ABD doları tutarında iş üstlendiği bildirildi. İHA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Türk yurt dışı müteahhitlik hizmetleri, dünya pazarındaki toplam uluslararası iş hacminin yüzde 2-3'üne sahip. Yurt dışında halen faaliyet gösteren Türk müteahhitlik firmaları, üstlenmiş oldukları işlerde 50 bine yakın kişiye istihdam imkanı sağlıyor. Son yıllarda, Libya'da üstlenilen işlerde çalışan Türk işçilerinin sosyal güvenlikleri konusunda yaşanan sorunlar sebebiyle, bu ülkede istihdam edilen işçi sayısında azalmalar görülürken, bununla birlikte, yeni pazarlar olarak ortaya çıkan Rusya Federasyonu ve Türk cumhuriyetlerinde üstlenilen işler sayesinde, bu ülkelerde istihdam edilen işçi sayılarında artış gözleniyor. 1923-1950 yılları arasındaki dönemi, inşaat sektöründe faaliyet gösteren Türk firmalarının tecrübe ve know-how edinme süreci olarak nitelemek mümkün. Sektörün asıl gelişimi ise, 1950'li yıllardan itibaren gerçekleşti. Bu dönemde benimsenen kalkınma politikaları çerçevesinde girişilen yoğun bayındırlık yatırımları, büyük ölçüde Türk firmaları tarafından yapılır hale geldi. Daha önce yabancı firmalarca gerçekleştirilen yol, köprü, baraj, santral, havalimanı ve fabrika inşaatları gibi ileri teknoloji gerektiren büyük projeleri Türk firmaları üstlenmeye başladı. 1960'lı yıllardaki inşaat sektörüyle ilişkili kamu kesimi yatırımlarının örgütlenme ve gelişme biçimi, Türk müteahhit firmalarının bu sektörde yer almasına ve özel firmaların büyüyüp çağdaşlaşmasına büyük ölçüde yardımcı oldu. Bir yandan çimento sanayii yatırımlarının yaygınlaştırılması, öte yandan Seydişehir Alüminyum Tesisleri yatırımı ve bunlara paralel olarak Devlet Su İşleri yatırımları, yeni nesil müteahhitlik sektörünün gelişmesine büyük ölçüde yardımcı oldu. 1970'li yılların ilk yarısına damgasını vuran olay, İskenderun Demir Çelik Tesisleri yatırımı oldu. Böylesine büyük yatırımın, bir Sovyet firmasının organizasyonu altında da olsa, tümüyle Türk firmaları tarafından gerçekleştirilmesi, Türk müteahhitlik sektörüne yeni ufuklar açtı. Bugün ülkeyi yurt dışında başarıyla temsil eden Türk müteahhitlik firmalarının, büyük boyutlu iş tecrübesi kazanması, teknik ve mali büyümeyle birlikte yerleşip kurumlaşmaya yönelmesi bu dönemde oldu. 1973-1974 ve daha sonra 1979-1980 dönemlerinde baş gösteren petrol krizleri ve bu krizleri müteakip petrol fiyatlarının tırmanışı sebebiyle, büyük fonlara sahip olan petrol üreticisi Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleri, alt yapı ve konut alanları başta olmak üzere, tüm sektörlerde yatırım ve imar faaliyetlerine girişti, nitelikli eleman ve know-how eksiklikleri sebebiyle, tüm yatırım alanlarını yabancı girişimcilere açtılar. EN KARLI DÖNEM 1980-82 1974'den itibaren oluşan Kuzey Afrika ve Orta Doğu inşaat pazarı, bu alanda iş yapmakta tecrübeli olan gelişmiş ülkeleri çekmeye başladı ve pazara ilk giren Amerika ve Avrupa firmalarını, Asya ve Uzak Doğu ülkelerinin müteahhitlik firmaları izledi. Dış ülkelerde iş yapmakta tecrübeli olan ülkelerin firmaları, bu bölgelerde oluşmaya başlayan pazarlara kolayca girebilmişler, bununla birlikte Türk müteahhitleri, özellikle 1978 yılından sonra, her tür destekten mahrum olarak bu alanda rekabet ortamına girip, tutunma çabasında oldular. Karşılaştıkları zorluklara rağmen pek çok gelişmekte olan ülkeye göre daha büyük pay aldılar. 1978 yılından itibaren önem kazanmaya başlayan Orta Doğu pazarında, Türk müteahhitlerinin aldıkları pay, 1980-1982 yılları arasında en üst düzeye ulaştı. 1982 yılından sonra petrol fiyatlarında meydana gelen düşüşler sebebiyle, işveren ülkelerin gelirleri büyük oranda azaldı, yaşanan siyasi krizler ve harpler ise iç politik istikrarsızlığa yol açtı. Bu gelişmeler sonucunda hem mevcut işlere dair hak ediş ödemelerinde gecikme ve aksamalar ortaya çıktı, hem de üstlenilen yeni iş sayısında hızlı düşüş meydana geldi. Bu gerileme ortamındaki yeni pazar arayışları çerçevesinde, eski SSCB ülkeleri ile müteahhitlik alanında işbirliği yapılması fikri 1985 yılında gündeme geldi ve Türk hükümeti Libya, Irak ve Suudi Arabistan'da büyük tecrübeler edinmiş olan Türk firmalarının, SSCB'de iş yapma isteklerini Sovyet tarafına iletti. 1990 yılından sonra, uzun yıllar Türk müteahhitliğinin klasik pazarları olarak devam eden Kuzey Afrika, Orta Doğu ve eski SSCB'nin dışında iş imkanları oluşturulmaya çalışıldı, bu çabaların bir sonucu olarak Doğu Avrupa, Almanya ve Pakistan'da da işler alındı.

İLGİLİ HABERLER