İSRAİL'LE ASKERİ ANLAŞMALARIN İPTALİNDE FARKLI SESLER
Gazze’ye yardım taşıyan gemilere yapılan kanlı baskının ardından İsrail’le olan ilişkilerin akıbeti merak ediliyordu. Bu konuya açıklık getiren AK Parti’li Ömer Çelik, "Askeri anlaşmalar dahil, her şeyin feshedileceğini” söyledi. Ancak, iki bakandan farklı açıklamalar geldi...
İSTANBUL - Türkiye, İsrail ordusunun Gazze’ye yaptığı ve 9 Türk’ün hayatını kaybettiği operasyona büyük tepki gösterdi.
İsrail’e karşı ilk adımlar da gecikmeden geldi; Tel Aviv Büyükelçisi geri çağrılırken, üç askeri tatbikat iptal edildi, genç milli takım maça çıkmadı.
Güney Amerika gezisini tamamlayarak yurda dönen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İsrail’e sert sözlerle yüklendi.
Türkiye’nin sabrının test edilmemesini isteyen Erdoğan, "Kimse bizi başkasına benzetmesin, bedeli ağır olur" dedi. Başbakan Erdoğan'ın ses tonu daha sonraki günlerde de aynı gürlükle çıkmaya devam etti.
İsrail’in kendi kara suları dışında yaptığı baskın dünyayı da ayağa kaldırdı. Birçok ülkede geniş katılımlı protesto gösterileri düzenlendi.
Öte yandan, Türkiye’nin girişimleri sonucunda BM’de bir inceleme komisyonu kurulmasına karar verildi.
Askeri gücün devreye sokulması bile kamuoyunda tartışılırken, iki ülke arasındaki ilişkilerin bu krizden nasıl etkileneceği belirsizliğini korudu.
NTV’de yayımlanan “Gündemdekiler” programına konuk olan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer Çelik, bu konuya açıklık getirdi.
Murat Birsel’in sunduğu programda Ömer Çelik, Hürriyet Gazetesi Ankara Temsilcisi Metehan Demir ve Zaman Gazetesi Ankara Temsilcisi Mustafa Ünal’ın sorularını yanıtladı.
ASKERİ ANLAŞMALAR DAHİL HER ŞEY FESHEDİLİR
Çelik, "Başbakan Erdoğan, devlet politikasının temelini uluslararası hukuk ve diplomasi ile çizdi. Bir de sokağın sesi var. AK Parti siyaset yapıyor, sokağın sesine duyarsız kalamaz. Öte yanda da devlet aklı var. Bu ince çizgi tutturulabiliyor mu? Türkiye’nin İsrail’le ilişkileri bundan sonraki süreçte Türkiye neler yapacak?" sorusuna şu yanıtı verdi:
"Çatışma senaryoları bunlar oyuncak değil. Bunun hiç zikredilmemesinden yanayız. Çatışma senaryolarının dışında hakkınızı, hukukunuzu elde edeceğiniz; karşınızdakine müeyyide uygulayacağınız bir sürü enstrüman mevcuttur.
Türkiye-İsrail ilişkilerinde bundan sonraki yol haritasında yakın vadede askeri anlaşmalar ve diğer bağlantılara kadar her şey feshedilir."
Gazeteci Mustafa Ünal’ın araya girerek "feshedilecek" demesi üzerine Çelik, "feshedilir, feshedilecektir" dedi.
BU SUÇLULUK PSİKOLOJİSİDİR
Çelik, sözlerini şöyle sürdürdü:
"İkincisi, Türkiye uluslararası hukuktan doğan bütün haklarını kullanacaktır. İsrail’deki hükümetin, buna emir verenlerin, bunun arkasında olanların cezalandırılması için bütün haklarını kullanacaktır. Bunu 32 ülke ve diğerleriyle birlikte yapacaktır. Birleşmiş Milletler’de araştırma komisyonu kuruldu ama İsrail başbakanı bu komisyonun kurulmasına da karşı çıktı. Bu suçluluk psikolojisidir."
DAVUTOĞLU: İSRAİL'İN TUTUMUNA BAĞLI
Çırağan Sarayı'nda gerçekleştirilen Türkiye-Pakistan-Afganistan Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrası basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Davutoğlu, İsrail ile askeri anlaşmaların iptaline ilişkin soruları yanıtladı. Davutoğlu, "Biz başından itibaren söylüyoruz. Türkiye bu meselenin takipçisi olacak. Bu problem sadece Türkiye ile İsrail arasında değil. İsrail ile uluslararası toplum ve hukuk arasındadır. Bunun doğru anlaşılması lazım. Bugün, uluslararası toplum ciddi bir sınavla karşı karşıya.
Bir ülkenin uluslararası sularda seyretmekte olan sivil bir gemiye müdahale hakkı var mıdır? 9 insan ölmüştür. Bu 9 insanın hukukunu kim ve nasıl takip edecek" dedi.
İsrail'in Gazze'ye insani yardım taşıyan Türk gemisine yönelik saldırısının üzerinden bir hafta geçtiğine dikkat çeken Davutoğlu, "Bir hafta içinde biz bütün dünyayı harekete geçirdik. BM Genel Sekreteri Sayın Moon, son derece aktif bir yaklaşımla kısa sürede bir uluslararası komisyon kurulması teklifinde bulundu.
Biz bu teklifi kabul ettik. İsrail bunu reddederse, İsrail bu komisyonun çalışmasını engellerse, bunun sonuçlarını görmezden gelirse, İsrail'in uluslararası hukuk karşısında hesap verme
sorumluluğu var. Eğer çekilmiyorlarsa, suç işledikleri kanaatindelerse, çıksınlar bu komisyonu kabul ettiklerini deklare etsinler. Eğer etmezlerse, bu sakladıkları bazı gerçekler var demektir. Türkiye bu konuda her türlü soruna cevap vermeye hazır. Cevap vermesi gereken taraf esas itibariyle İsrail'dir. Kaçma şansları yok. Yaptıkları eylem, insanlığın vicdanına aykırı bir eylemdir" diye konuştu.
Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Türkiye'nin sadece kendi vatandaşlarının değil, bütün insanlığın hakkını, uluslararası hukukun hakkını savunduğunu söyledi. Ortaya çıkacak sonuca herkesin katlanmak zorunda olduğunun altını çizen Davutoğlu, şunları söyledi:
"Biz sadece Türkiye'nin haklarını değil, bütün insanlığın hakkını, uluslararası hukukun hakkını savunuyoruz. Eğer bazı ülkeler uluslararası hukukun üstündelerse, dışındalarsa, bu uluslararası toplum tarafından böyle görülüyorsa çıkıp söylensin.
Eğer açık denizlerdeki uluslararası hukukun temel ilkeleri geçerli olacaksa bunu da bilelim. İki ülke arasındaki konular gündemdedir. Biz hiçbir ülkenin bizim vatandaşlarımızı bilerek ve kasıtlı zarar vermesine izin vermeyiz. Askeri anlaşmalar gündeme gelmiştir, değerlendirmeye devam ediyoruz. Bu konuların nasıl seyir alacağı İsrail'in tutumuna bağlı. İsrail, uluslararası hukukun ön gördüğü komisyonun kurulmasına yeşil ışık yakar ve komisyonun soracağı soruları cevaplamaya hazırsa, Türk-İsrail ilişkileri başka türlü seyreder, kaçınmaya devam ederlerse, Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşmesi söz konusu olmaz."
Henüz iptal söz konusu değil
Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, İsrail'le yapılan askeri anlaşmaların iptal edilip edilmeyeceğiyle ilgili olarak ''Anlaşmalar Dışişleri Bakanlığının konusudur, askeri anlaşmalar da olsa. Hükümete gelirse görüşürüz. Bize gelince inceleriz. Henüz Dışişleri Bakanlığından böyle bir teklif gelmedi'' dedi.
Gönül, Mali Cumhuriyeti Savunma Bakanı Natie Plea'nın kendisini ziyareti sırasında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Vecdi Gönül, bir gazetecinin ''İsrail'le yapılan askeri anlaşmaların iptali söz konusu mu?'' sorusu üzerine, ''Anlaşmalar Dışişleri Bakanlığının konusudur, askeri anlaşmalar da olsa. Hükümete gelirse görüşürüz. Bize gelince inceleriz. Henüz Dışişleri Bakanlığından böyle bir teklif gelmedi'' diye konuştu.
Bakan Gönül, Türkiye ile İsrail arasındaki askeri anlaşmaların sayısının sorusuna ''Sayısı bir hayli fazla'' yanıtını verdi.
Gönül, iki ülke arasında planlanan tatbikatlardan üçünün iptal edildiğinin kamuoyuna açıklandığını hatırlattı.