KALBİ OLAN BU HABERİ MUTLAKA OKUSUN!
Dünyada kalp ve damar hastalıkları yüzünden hayatını kaybedenlerin sayısı giderek artıyor. Üstelik geçen yıl bu nedenden ölen kadın sayısı erkeklere oranla daha fazla. Konu kalp olunca çocuk-yaşlı, kadın-erkek, zengin-fakir ayrımı söz konusu olmuyor. "Bana bir şey olmaz," demeyin ve kalbinize nasıl bakmanız gerektiğini öğrenin...
Geçtiğimiz hafta herkes Futbol Federasyonu Başkanı Hasan Doğan'ın 52 yaşında hayata veda etmesini konuştu. Oysa Doğan için tam da her şey yolunda gidiyordu. Milli Takım'ın Avrupa üçüncüsü olmasında büyük katkılar sağlamıştı. Ama o haklı gururunun tadını doyasıya çıkaramadan, kalbi onu yarı yolda bıraktı. Tatil için gittiği Bodrum'da ani bir kalp krizi sonucu hayata gözlerini kapadı. 52 yaş çok da erkendi. Daha yapacak çok şey, yaşayacak çok günler olmalıydı. Ama dünyada bir numaralı ölüm nedeni olan kalp ve damar hastalıkları onu da vurdu. Tıpkı geçtiğimiz yıl 17.5 milyon insanı vurduğu gibi... Maalesef toplumumuzda hâlâ hastalanmadan doktora gitme, yatağa düşmeden kontrolden geçme bilinci yerleşmiş durumda değil. "Bana bir şey olmaz," mantığı içimize işlemiş gibi... Bu nedenle de kalp ve damar hastalıklarının en sık görüldüğü ülkeler arasında Türkiye birinci sırayı alıyor. Türk Kalp Vakfı Başkanı Çetin Yıldırımakın geçtiğimiz yıl bu nedenden hayatını kaybeden 17.5 milyon insanın yaklaşık 8.6 milyonunun kadın olduğunun altını çiziyor. Kısacası kalp hastalıklarından ölen kadın sayısı erkekleri geçmiş durumda. Oysa bugün birçok kişi kadınların kalp krizinden ölmeyeceği kanısını paylaşmaya devam ediyor. Uzmanlar ise uyarıyor, özellikle menopozdan sonra kalp krizi riski artıyor. Bilim ve teknoloji alanında gelişmeler tüm dünyada hızla ilerlemeye devam ediyor. Kalp ve damar hastalıkları konusunda da oldukça olumlu gelişmeler var. Ancak Avrupa Kalp Birliği ve Dünya Kalp Federasyonu'nun açıkladığı bilgiye göre 2030 yılına kadar kalp krizinden ölenlerin sayısında herhangi bir gerileme olmayacak, aksine artarak devam edecek. 2020 yılında ise ölenlerin sayısının 25 milyona ulaşması bekleniyor. Yıldırımakın, bunun nedeni olarak küresel ısınmayı ve artan stres faktörlerini gösteriyor.
Çocuk ve sporcuları da vuruyor
Bugün çok sağlıklı olmanız yarın kalp krizi geçirme riskiniz olmadığı anlamına gelmiyor. Futbol oynarken sahada kalp krizi geçirip ölen sporculara da şahit olduk, 13 yaşında spazm geçiren çocuklara da. Çünkü konu kalp olunca, kimse istisna olamıyor. Her ne kadar risk altında olan ve daha fazla önlem alması gereken gruplar olsa da hepimiz gerekli kontrolleri yapmalı, doğru beslenmeli ve egzersiz yapmalıyız. Herkes kalp ve damar hastalıklarından muzdarip olabilir. Ama kilolu kişiler, yüksek tansiyon ve şeker hastası olanlar ile ritim bozukluğu olanların bu konuda daha tedbirli olmaları gerekiyor.
BİTKİSEL STANOLLER
Kalp krizine en çok yüksek tansiyon sebep oluyor. Artık herkes vücudumuzda biri iyi diğeri kötü, iki farklı kolesterol olduğunu biliyor. Yıldırımakın, kolesterolün dengede tutulması için bitkisel stanollerden de yardım alabileceğimizi söylüyor. Bitkilerden elde edilen stanoller, kolesterolü düşürmeye yardımcı oluyor. Sebze ve meyvelerde bulunan stanoller genellikle yoğurt, margarin gibi gıdalara karıştırılarak satılıyor. İnce bağırsakta kolesterol emilimini bozarak, kandaki kolesterol düzeyini yüzde 15 civarında düşürdüğü kabul edilen bu yan ürünlerden günde yaklaşık üç gram alınması öneriliyor. Amerika'da ve Avrupa'da birçok kişinin stanollü yoğurt, margarin, süt gibi yan ürünlerden destek aldığını söyleyen Yıldırımakın, "Bu ürünler Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi ve Amerikan Diyetisyenler Derneği tarafından da onaylanmış. Bitkisel stanollü ürünler Türkiye pazarında da var. Ancak henüz bunları kullanma bilinci oturmuş durumda değil," diyor. Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Servet Öztürk de "Bitkisel stanoller kalp ve damar sağlığı açısından yararlı olmakla birlikte ilaç yerine kullanılmaz. Bunlar hastanın ilaçlarını düzenli olarak kullanması, sağlıklı bir yaşam şekli belirlemesi ile birlikte tedaviye yardımcı besinlerdir," diyor.
Kalbinizi koruyun
* Sigaraya hayır! Sigaranın kan basıncını yükselttiğini ve ölüm riskini üç katına çıkardığını biliyor musunuz? Sigarayı bıraktıktan sonraki iki yıl içinde kalp krizi geçirme riski yüzde 50 azalıyor.
* Üç beyazdan uzak durun. Un, şeker ve tuz tüketimini mutlaka en aza indirin. Her yemekten sonra tatlı yeme alışkanlığını da sona erdirin. Üç beyazlar arasında en tehlikelisi ise tuzdur. Tansiyonu yükselten tuz, fazla tüketilmesi durumunda kalp hastalıklarına, böbrek yetmezliğine ve hatta felce bile yol açabilir. Tuz yerine sodyumu azaltılmış iyotsuz tuz tercih edebilirsiniz.
* Egzersiz yapın. Sağlık kontrolünden geçerek kendinize uygun egzersizi bulun. Yürüyüş, yüzmek, bisiklete binmek ideal egzersizlerdir. Yazın güneşin kendini fazlaca hissettirdiği saatlerde, yani 11.00-16.00 arasında ise ağır spor yapmaktan kaçının.
* Kolesterol seviyenizi ölçtürün. Kişi risk faktörü olmasa da mutlaka altı ayda bir kolesterol seviyesini ölçtürmelidir.
* Stresten uzak durun. Stres sağlıklı, ideal kiloda, kolesterol seviyesi normal olan bir kişinin bile kalp krizi geçirmesine neden olabiliyor.
* Kolesterol düşürmeye yardımcı bitkisel stanol içeren ürünlerden destek alabilirsiniz.
* Üç beyazdan uzak durun. Un, şeker ve tuz tüketimini mutlaka en aza indirin. Her yemekten sonra tatlı yeme alışkanlığını da sona erdirin. Üç beyazlar arasında en tehlikelisi ise tuzdur. Tansiyonu yükselten tuz, fazla tüketilmesi durumunda kalp hastalıklarına, böbrek yetmezliğine ve hatta felce bile yol açabilir. Tuz yerine sodyumu azaltılmış iyotsuz tuz tercih edebilirsiniz.
* Egzersiz yapın. Sağlık kontrolünden geçerek kendinize uygun egzersizi bulun. Yürüyüş, yüzmek, bisiklete binmek ideal egzersizlerdir. Yazın güneşin kendini fazlaca hissettirdiği saatlerde, yani 11.00-16.00 arasında ise ağır spor yapmaktan kaçının.
* Kolesterol seviyenizi ölçtürün. Kişi risk faktörü olmasa da mutlaka altı ayda bir kolesterol seviyesini ölçtürmelidir.
* Stresten uzak durun. Stres sağlıklı, ideal kiloda, kolesterol seviyesi normal olan bir kişinin bile kalp krizi geçirmesine neden olabiliyor.
* Kolesterol düşürmeye yardımcı bitkisel stanol içeren ürünlerden destek alabilirsiniz.
Her şeyin başı 'sevgi'
Sağlıklı yaşam ve beslenme uzmanı Ender Saraç, sevginin kalp sağlığında her şeyden önemli olduğunu söylüyor ve bazı önerilerde bulunuyor:
* Önce, "Ben artık kendime dikkat edeceğim," demelisiniz.
* Ardından kararı uygulamak gerekiyor. Yaş, kilo, genetik gibi risk faktörlerini hesaplamalısınız. Yaşınızı ve genetiğinizi değiştiremeyeceğinize göre kilonuzu değiştirebilirsiniz.
* Doğal takviyelerden yardım alabilirsiniz. Soya lesitin, bitkisel stanoller, omega 3 gibi yeşilliklerde de bulunan folik asit, kalp ve damar sağlığı açısından faydalıdır.
* Nar, üzüm, karadut, vişne gibi mor meyvelerin sularını bolca tüketin.
* Akdiken, yeşilçay ve mor meyve çayları da kolesterol düşürmeye yardımcıdır.
* Stresli olduğunuzda damarlarda büzüşme meydana gelir. Bu durumda gevşemek gerekir. Reiki, meditasyon, evrensel enerji ve dini ritüeller insanın mutlu olmasına yol açar.
* Ney, arp gibi enstrümanların kalp üzerinde olumlu etkileri vardır.
* Nane, lavanta ve gül kokusu da mutlu olmanıza yardımcı olur.
* Kalp dördüncü çakradır ve rengi yeşildir. Bu nedenle yeşil olan her şey kalbe iyi gelir. Ormanda yürüyüş, yeşil yapraklı sebzeler, yeşil çay gibi...
Ender Saraç'tan kalp dostu salata tarifi
Hazırlanışı: Tüm malzemeleri karıştırıp üzerini taze ya da kuru nane ile süsleyip yiyebilirsiniz. Ender Saraç yanında, bir bardak soğuk suya, bir tatlı kaşığı gül suyu ve az miktarda kaya şekeri ilave edip içmenizi öneriyor.
Malzemeler (İki kişi için)
* Beş-altı adet ceviz içi
* Küçük bir demet çiğ, iyi yıkanmış dereotu
* 200 gram buharda pişmiş ya da ızgara somon balığı
* Üç tatlı kaşığı zeytinyağı
* Bir buçuk tatlı kaşığı kabaca dövülmüş
* keten tohumu
* Bir avuç hafif haşlanmış taze fasulye
Kişi sülalesini tanımalı
Prof. Dr. Servet Öztürk, Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölüm Başkanı..
"Genler de kalp ve damar hastalıklarında ön plandadır. Bir kişinin babası ya da annesi 40 yaşında bypass olduysa, onun 20 yaşından itibaren kan tetkiklerini düzenli olarak yaptırması gereklidir. Çünkü bizim hastalarımız arasında 20 yaşında kolesterolü çok yüksek olanlar var. Ailesinde risk faktörü olan kişiler 20 yaşından itibaren yılda bir kez kolesterol, kan yağları, tansiyon ve şeker değerlerini ölçtürmeli. Herkesin bir sağlık envanteri olmalı. Kendisinin ve ailesindeki risk faktörlerinin ne olduğunu bilmeli. Örneğin ailesinde şeker hastalığı olan bir kişinin bunun araştırmasını yaparak sigaraya hiç başlamaması lazım."
Sıcakta kalp iki kat fazla yoruluyor
Çetin Yıldırımakın, Türk Kalp Vakfı Başkanı..
"Özellikle tatile çıkmadan evvel mutlaka sağlık kontrolünden geçmek gerekiyor. Sıcakta kalp iki misli daha fazla çalışır ve yorulur. Türk mutfağı çok lezzetli ama bir o kadar da ağır bir mutfak. Özellikle sıcakta kebap, lahmacun gibi ağır gıdalardan kaçınmak gerekiyor. Bunun yerine bol bol sebze meyve tüketmek, zeytinyağlı yemekler tercih etmek şart. Vücutta hiçbir ağrı da ihmale gelmez. Kolunuzda, sırtınızda, göğsünüzde, nerede olursa olsun bir ağrı ya da yanma hissedildiğinde hemen bir doktora gidilmelidir. Unutmayın, kalp krizinde beş dakika çok önemlidir."
Nasıl beslenmeli?
* Günlük aldığınız kalori miktarını dengede tutun. Katı yağlar yerine bitkisel sıvı yağlar tüketin.
* Kırmızı et tüketimini haftada bir olarak sınırlandırın.
* Balık, hindi ve tavuk gibi beyaz et tüketimini artırın.
* Yemekleri kızartma değil, ızgara, buğulama ve haşlama yöntemiyle pişirin.
* Günlük öğün sayısını artırın.
* Alkol alımını azaltın.
* Yağ içeriği yüksek poğaça, kek, cips, pasta gibi gıdalardan uzak durun.
* Ispanak, havuç gibi antioksidan ve lif deposu olan yiyecekleri bolca tüketin.
(SABAH)
