MEZHEP ANKETİNDEN ÇARPICI SONUÇLAR

Sabancı Üniversitesi, Işık Üniversitesi ve Açık Toplum Enstitüsü'nün katkılarıyla, "Türkiye'de Sosyal Tercihler Araştırması" saha çalışması yapıldı. Türkiye genelinde 23 ilde 18 yaş üzeri 1846 kişiyle yüz yüze gerçekleştirilen anket, Mart-Nisan 2006 dönemlerinde tamamlandı.

Işık Üniversitesi Retörü Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu ve Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Doç.Dr. Ali Çarkoğlu'nun yönettiği araştırmada, "Türkiye'de toplumsal yapıyı tanımlamak" için, "Siz bir dine bağlı mısınız?", "Sünni Müslüman mısınız?" ve "Peki Alevi misiniz?" gibi ilginç sorular soruldu. Ankete katılanların yüzde 98.3'ü "Evet Müslümanım" derken, yüzde 91.5'i "Sünni Müslümanım", yüzde 5.5'i da "Evet Aleviyim" cevabı verdi.

Ankete katılanların yüzde 1.7'si ise, "hiçbir dine bağlı olmadığını" söyledi. Ankette, "Türkiye'de şeriata dayalı bir din devleti sistemi ister misiniz?" sorusunun cevabı da Türkiye'de yıllara göre yaşanan değişimin ilginç ipuçlarını veriyor. Aynı soruya, "evet" diyenlerin oranı 1996'da 26.7 iken, 2002'de 16.4'e, 2006'da ise 9.1'e düşüyor.

Araştırma sonuçlarına göre sol-sağ dağılımında, sağın ağırlığını sürdürdüğü, solun zafiyetinde ise bir değişimin olmadığı da vurgulanıyor. Araştırmada Türkiye'deki zihniyet ortamının, halen büyük sağın egemen değerleri olan gelenekçiler, muhafazakarlık, dindarlık ve milliyetçiliğin egemenliğinde olduğunun görüldüğü belirtiliyor. Raporda Türkiye'nin "gayet dindar, gelenekçi, muhazafakar, dünyadan ürken, başkalarına güvensiz, hoşgürüsüz, yabancılardan korkan" bir ortam sergilediği belirtiliyor

Türkiye mutlaka AB'ye girmeli

Yapılan ankette, katılımcılara Türkiye'nin AB'ye girip girmemesi, AB'nin Türkiye'ye ne derecede yararlı olacağı gibi sorular da yöneltildi. Katılımcıların yüzde 48'i Türkiye'nin AB'ye üyeliğinin yararlı olacağını savunurken, yüzde 26'sı da zararlı olacağı yönünde görüş bildirdi. "Türkiye kendi sorunlarını AB üyeliğiyle mi çözebilir, yoksa kendi imkanlarıyla mı?" sorusuna ise her 100 kişiden 56'sı evet, yüzde 29'u da "Sorunlar AB ile çözülür" yanıtını verdi. Ankete katılanların yüzde 98.30'u Müslüman, yüzde 1.7'si ise hiç bir dine bağlı olmadığı yönünde görüş bildirdi.

Evlilikte resmi nikâh şart

Anket sonuçlarına göre, "Evlilik için resmi nikah yetmez dini nikâh da yapılmalıdır" diyenlerin oranı yüzde 67, nikahsız yaşamak isteyenlerin oranı yüzde 12, kararsızım diyenler ise yüzde 21'de kaldı. "Ailenin namusu öncelikle evin kadınından sorulur" diyenlerin oranı da yüzde 51 olarak belirlendi. Katılımcıların yüzde 34'ü "Eğer çocuk olmayacaksa evliliğin bir anlamı yoktur" şeklinde görüş bildirdi. "Kişinin namusuna yöneltilen bir saldırı her zaman cezalandırılmalıdır" diyenlerin oranı da yüzde 87 oranında çıktı.

Şeriat devleti isteyenler azaldı

Işık Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yaptırılan anketten çıkan bir başka ilginç sonuç ise şeriatçılıkla ilgili. "Türkiye'de şeriata dayalı bir din devleti istermisiniz?" sorusuna, "Evet" diyenlerin oranının,1995 yılında yüzde 19.9, 1996'da yüzde 26.7, 1998'de yüzde 19.8, 1999 yılındaki araştırmada yüzde 21, 2002 yılında yüzde 16.4 ve 2006 yılının ilk 6 ayında yüzde 9.1 olduğu ortaya çıktı.

İDAMIN KALDIRILMASI

1990 yılında insanlara güvenenlerin oranı yüzde 9.8 iken bu oran 2006 yılına gelindiğinde yüzde 7.3'e geriledi.

"Hangi suçtan olursa olsun mahkumlara iyi davranılmalı" diyenlerin oranı yüzde 68, "İnsanlar fikirlerini özgürce ifade edebilmeli" diyenlerin oranı yüzde 72, "İdam cezasının kaldırılması iyi oldu" diyenlerin oranı yüzde 54, "AB ile Türkiye arasında ortak bir nokta yok" diyenlerin oranı yüzde 39, "Yabancılar Türkiye'nin içişlerini tehdit ediyor" diyenlerin oranı yüzde 49 ve "Turistler ahlakımızı bozuyor" diyenlerin oranı da yüzde 42 olarak saptandı.

Misyonerlik çalışmaları

Müslümanlık dışındaki dinleri yaymaya çalışan misyonerlerin çalışması kısıtlanmalıdır diyenlerin oranının yüzde 65 çıktığı ankete katılanların yüzde 76'sı da "Dini inancı herkesin kendi özel işidir, Kimse kimseye karışmamalıdır" yönünde görüş bildirdi. Ankete göre, "Gayri Müslim azınlıklar da , diğer vatandaşların sahip olduğu haklardan aynen yararlanabilmelidir" diyenler yüzde 60 olarak saptandı. Katılımcıların yüzde 50'si de din derslerinin okullarda seçmeli olmasını savundu. Anket sonuçlarına göre, her yüz kişiden 55'i kendisini zaman zaman işe yaramaz biri olarak görürken, "Ben en az etrafımdaki diğer insanlar kadar değerli bir insanım" diyenlerin oranı da yüzde 84 olarak tespit edildi.

(Nevzat ÇİÇEK-bugün)