OBAMA'DAN GÜL'E SICAK İLGİ
ORHAN SALİ / NEW YORK
New York’taki temasları kapsamında BM Genel Kuruluna hitap ettikten sonra BM Genel Sekreteri Ban ki-moon’un liderler onuruna verdiği öğle yemeğine katılan Cumhurbaşkanı Gül, burada Obama ile ayaküstü görüştü. Gül yemekte Obama ile aynı masada oturdu.
Gül, BM Güvenlik Konseyi’ndeki Oturumun Kapanış Konuşmasını Yaptı
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, BM Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen oturumda yaptığı konuşmada Türkiye’nin çok yönlü sorunlarla boğuşmak durumunda kaldığını ve barış ve istikrar üretmek için Türkiye’nin gayret gösterdiğini söyledi.
ORHAN SALİ / NEW YORK - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, BM Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen oturumda yaptığı konuşmada Türkiye’nin çok yönlü sorunlarla boğuşmak durumunda kaldığını ve barış ve istikrar üretmek için Türkiye’nin gayret gösterdiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde başkanlığını yaptığı ‘Güvenlik Konseyi’nin Uluslararası Barış ve Güvenliğin Sağlanmasındaki Rolünün Etkinliğinin Sağlanması’ konulu toplantının kapanış konuşmasını yaptı. Gül yaptığı ulusal beyanda Türkiye’nin, Balkanlardan Orta Doğu’ya, Karadeniz ve Akdeniz’den Kafkaslar ve Orta Asya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada bir risk ve tehdidin kesiştiği stratejik bir konumda bulunduğunu ifade ederek, “Bu nedenle Türkiye çoğunlukla, gerek kendi, gerek daha ötesindeki bölgelerin güvenliğini etkileyen çok yönlü sorunlarla boğuşmak durumunda kalmakta ve bu geniş alanda barış ve istikrar üretmek için gayret göstermektedir. Bunu yaparken de, uluslararası toplumun bir çok diğer üyesi gibi, önleyici diplomasi, arabuluculuk, barışı koruma ve barışı tesis gibi çok çeşitli araçları kullanmakta ve bu imkânlardan yararlanmaktadır” dedi.
Türkiye’nin son dönemde özellikle arabuluculuk ve kolaylaştırıcılık alanındaki aktif çabalarıyla öne çıkmasının bir ‘tesadüf’ olmadığını ifade eden Gül, “Zira biz, önleyici diplomatik girişimleri mevcut ve potansiyel sorunların çözümü bakımından en etkin ve düşük maliyetli yöntem olarak görmekteyiz. Bu nedenle de, uluslararası toplumun sorunları önleyici yeteneklerinin geliştirilmesine büyük önem atfetmekteyiz. Halen devam eden fiili ihtilaflar bakımından ise, Türkiye, gerek Birleşmiş Milletler, gerek diğer uluslararası barışı koruma operasyonlarına kayda değer ölçüde birlik ve polis katkısında bulunan ülkeler arasında yer almaktadır. Türkiye keza, sürdürülebilir barış için gerekli koşulların oluşturulmasına yardımcı olmak amacıyla, kalkınma yardımları başta olmak üzere, ihtilaf sonrası barışı tesis çabalarında da aktif bir rol oynamaktadır” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Gül sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Bu faaliyetlerimizden edindiğimiz dersler bugünkü görüşmemize de ışık tutabilecek niteliktedir. İlk olarak, önleyici diplomasiden başlamak kaydıyla, uluslararası toplumun faaliyetlerini daha sağlıklı bir eşgüdüm içinde yürütmesi gerekmektedir. Mevcut güvenlik ortamının bölünmez ve çok boyutlu niteliği muvacehesinde, ilgili tüm aktörler işbirliği içinde çalışmalıdır. Bu işbirliği de öncelikle Birleşmiş Milletlerden başlamalıdır. Özellikle Güvenlik Konseyi, BM sistemi içindeki ve dışındaki ortaklarına işbirliği elini uzatmalı ve ortak hedefler doğrultusundaki mevcut kıyaslamalı üstünlüklerden daha etkin şekilde yararlanabilmelidir. İkinci dile getirmek istediğim husus, Konseyin barış ve güvenliğe yaklaşımının daha kapsamlı ve stratejik bir nitelikte olması gereğidir. Bugüne kadar, Konseyin elindeki imkanların daha ziyade, önleyici diploması, barış yapma, barışı koruma ve ihtilaf sonrası barışı tesis sırasını izleyecek şekilde ayrı ayrı kullanılması yönünde bir eğilim hâkim olmuştur. Hâlbuki tecrübemiz, böylesine tek yönlü ve ardışık bir sıralamanın bizi her alanda geride bıraktığı ve kullanılan imkânların etkinliğini azalttığı yönünde olmuştur. Bunun yerine, eldeki tüm araçları bütünlüklü ve tutarlı bir çerçeve içine oturtabilecek kapsamlı bir siyasi stratejinin oluşturulmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Örneğin, arabuluculuk ve kolaylaştırıcılık sadece belirli uzlaşılara varılana kadar başvurulan bir yöntem olarak görülmemeli, bu alandaki çabalar barış anlaşmalarının uygulanması sürecinde de gerektiği ölçüde sürdürülebilmelidir. Keza, giderek daha karmaşık ve iddialı bir nitelik kazanan barışı koruma operasyonları da sadece polis ve askeri birliklerin yürüteceği istikrar sağlama unsurları olarak görülmemeli, kalıcı başarının elde edilebilmesi için, uzun vadeli bir barışı tesis perspektifinin barışı koruma harekâtlarının yönergelerine erken bir aşamada dercedilmesine çalışılmalıdır. Bu bağlamda, güvenlik ve kalkınma veya insan hakları, demokrasi ve güvenlik arasındaki önemli bağlantılar dikkate alınmalıdır. Sürdürülebilir barış ve güvenlik için ihtilafların kökünde yatan nedenler tespit edilmeli ve bunların üzerine gidilmelidir. Aynı şekilde, iyi yönetişim, hukukun üstünlüğü, insan hakları, ekonomik ve insani kalkınma alanlarındaki sivil yetenekler hem ulusal hem de uluslararası düzeyde geliştirilmelidir. İfade etmek istediğim son husus, içinde bulunduğumuz güvenlik ortamının hızla değişen ve öngörülemeyen bir nitelik taşıdığı gerçeğine ilişkindir. Gerçekten de, günümüzde karşımıza çıkan risk ve tehditler sürekli bir değişim göstermekte, bu da bizi eylem ve tepkilerimizi gelişmelere göre uyarlama gereğiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Bununla birlikte Konsey, sarfedilen tüm çabalara rağmen, kendisini değişen şartlara uyarlama yönünde nispeten yavaş kalmaktadır. Bu eksikliğin giderilmesi için, Konseyin Konsey üyesi olmayan ülkelerle daha fazla etkileşim içinde olması, şeffaf ve geleceğe dönük bir tavır sergilemesi gerekmektedir. Konseyin ayrıca, erken uyarı ve değerlendirme yeteneklerini geliştirmesi, esnek finansman mekanizmalarına kavuşması ihtiyacı bulunmaktadır. Esasında daha tartışabileceğimiz bir çok konu başlığı bulunmakla birlikte, zaman darlığı nedeniyle sözlerime burada son vermek ve bugünkü toplantımızın Konseyin barış ve güvenlik çabalarına yeni bir canlılık kazandırması yönündeki ümidimi dile getirmek istiyorum. 21. yüzyılın henüz yelken açılmamış sularında, uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması için daha etkin bir Güvenlik Konseyi’ne ihtiyaç duyduğumuza hiç kuşku yoktur. Bugünkü toplantımız bu hedefin esasen rahatlıkla ulaşılabilir olduğunu göstermiştir. Şimdi yapmamız gereken bu yönde gerekli somut adımları atabilmektir. Türkiye, bu onurlu ve adil yolculukta Konseyin ve daha geniş anlamda uluslararası toplumun daimi ve güvenilir bir ortağı olacaktır”
Daha sonra BM Güvenlik Konseyi’nden çıkışta basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Gül, konseyde gerçekleştirilen görüş alışverişinin oldukça faydalı ve verimli geçtiğine inandığını söyledi. Bu önemli toplantıya üst düzey katılımın olduğunu söyleyen Gül, konseyin 1945 yılında kurulmasından bu yana gerçekleştirilen 6. zirve düzeyindeki toplantı olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı Gül, “Türkiye bu tarihi zirveyi düzenlemekten ve başkanlık etmekten gurur duymaktadır” dedi.
