SİZİN Kİ 'DEPRESİF RUH HALİ' Mİ, YOKSA 'DEPRESYON' MU?
Son zamanlarda kendinizi değersiz, karamsar ve sinirli mi hissediyorsunuz? Nedensiz ağlama nöbetleri, konsantrasyon güçlüğü gibi şikâyetleriniz mi var? O halde dikkat, depresyon kapınızı çalıyor olabilir. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Arif Verimli depresyonu ve belirtilerini anlattı.Depresyon nedir?
Depresyon bir beyin hastalığıdır. Belirtileri tanımlanmış, tedavisi mümkün bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Halk arasında söylenen geçici, duygusal keder ve neşesizliklerden öte depresyon çok ciddi bir beyin rahatsızlığıdır, mutlaka iyi tanınmalıdır.
Genel belirtileri nelerdir?
Belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz: Sosyal yaşamdan uzaklaşma, günlük aktivitelere ilginin azalması, sık sık ağlama isteği, kişisel bakımda özensizlik, umutsuzluk, kimsenin kendisiyle ilgilenmediği düşüncesi, alkol ya da madde kullanımına başlama, suçluluk duyguları, karamsarlık, kaygılar, kendine güvenin azalması, konsantrasyon güçlükleri, sinirlilik, uzun süren üzüntü, tekrarlayan ölüm ve intihar düşünceleri, çoğalan ya da azalan enerji düzeyi.
Uyku düzensizlikleri bir işaret
Depresyonda dikkat çekici bir başka belirti uykuda düzensizliklerdir. Bu, aşırı ya da çok az uyku şeklinde kendini gösterebilir. Bir diğer önemli belirti, iştahın aşırı artması veya azalması. Ayrıca hastalarda neşesizlik, hayattan keyif almama, tahammülsüzlük, cinsel istekte azalma, bakımsızlık, içekapanıklılık, sürekli geçmişe yönelik hataları düşünme, kendini değersiz görme, yorgunluk, kendini boşlukta hissetme de depresyonda sık görülen şikâyetler.
Depresyona girmede neler etkendir?
Bugünkü bilgimize göre, depresyondaki en önemli yatkınlık etkeni kalıtım. Araştırmalar, depresyon geçirenlerin akrabalarında da depresyonun sık görüldüğünü gösteriyor. Herkes her gün pek çok kederle karşılaşıyor. Bu faktörler yatkınlığı olanlarda depresyonu tetikliyor. Ama yakınlarında depresyon olanların tamamı depresyona girecek diye bir şey söylenemez.
Hormonlardaki bozukluklar depresyon nedeni mi?
Evet. Mesela mutluluk hormonları dopamin, serotonin, endorfinle duyguları dengeleyen hormon melatonindeki bozulmalar depresyon nedeni olabilir. Ayrıca depresyon bazı hastalıklar sonucunda da ortaya çıkabilir. Örneğin beyin kanaması, beyin travması ya da beyin damar hastalıklarıyla ilgili geçirilmiş bir rahatsızlıktan sonra depresyon görülebilir.
Hastalıklar ve depresyon
Alkol ve madde kullanımı, tiroit hormonundaki dengesizlikler, guatr hastalığı, şeker hastalığı, yatağa bağımlı hastalıklar depresyon yaratabilir. Ergenliğe, menopoza girme, doğum gibi vücut kimyasındaki değişikler önemli bir depresyon nedenidir.
İlaçlar depresyona yol açabilir mi?
Uzun süreli kullanılan bazı ilaçlar depresyondan sorumlu olabilir. Bazı kanserler ve yüksek tansiyon hastalığında da depresyon ortaya çıkar. Bununla birlikte panik fobiler, takıntılar gibi anksiyete bozuklukları, bulumia ve anoreksiya gibi yeme bozuklukları, duygu durum bozuklukları ve şizofreni gibi rahatsızlıkların ortak paydası depresyondur. Depresyona işsizlik, boşanmalar, ayrılıklar, hava, yol durumu gibi faktörler de yol açabilir. Ancak bu faktörler depresyonda çok küçük oranda etkili.
Depresyon ile depresif olma farklı şeyler mi?
Farklılıktan da öte bir ayrımları vardır. Depresyonun belirtileri depresif belirtilerdir. Depresif belirtiler kimi zaman hepimizde görülür. Gün içerisinde depresif bir ruh haline bürünebiliriz. Kimi günler neşesiz, karamsar, tahammülsüz ve bakımsızızdır. Ancak bir sonraki gün bu durum geçebilir. Depresyonsa bir belirtiler topluluğu olup, yaşam kalitesini çok ciddi anlamda bozan, beyin biyolojisiyle ilgili son derece ciddi bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Depresyonda teşhis için depresif belirtilerin hiç aksamadan en az iki-üç ay boyunca devam etmesi gerekir.
Prof. Dr. Arif Verimli kimdir?
1954 yılında Antalya'da dünyaya gelen Prof. Dr. Arif Verimli ilkokul, ortaokul ve liseyi Antalya'da bitirdi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1977'de tamamlayarak tıp doktoru oldu. Mezuniyetten sonra psikiyatri asistanlığı yaptı. 1982'de uzman olan Verimli, 1982-1983 yılları arasında Adana Askeri Hastanesi'nde askerlik görevini tamamladı. 1983'te zorunlu hizmet atamasıyla Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde başasistan olarak göreve başladı. 1990'da doçent oldu. 1994-2003 yılları arasında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin başhekimliğini sürdüren Dr. Verimli, aynı hastanede 5'nci Psikiyatri Klinik Şefi olarak görevini sürdürdü. Başhekimliği döneminde 'Evlilik Danışma Merkezi', 'UMATEM', '182 Umut Işığı Hattı', 'İntihar Müdahale Merkezi'ni kurdu. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nden emekli olan Verimli, Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda profesörlük kadrosuna atandı. Halen aynı fakültede görevini sürdüren Prof. Dr. Verimli evli ve iki çocuk babası.
(radikal)
