KAYNAK : Haber Vitrini
ANKARA- Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in onayladığı ''Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yasa'', AB'ye uyum çerçevesinde 8 yasada değişiklik yapıyor. Yasa, siyasi partilere kapatmanın yanı sıra Hazine yardımının kesilmesi cezasının verilebileceğini, işkençe ve kötü muamele sonucu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin verdiği tazminat cezalarının sorumlu personelle ödettirilmesini hükme bağlıyor.
Yasaya göre, kaymakamlığa sadece mülki idare amirliği hizmetleri sınıfından olanlar vekalet edebilecek.
Devletin ülkesi ve ulusuyla bölünmez bütünlüğü, ulusal güvenlik, kamu düzeni ve genel ahlakın korunması ile Atatürk ve inkılap yasaları aleyhine suç işlenmesinin önlenmesi için basılmış eserlerin dağıtımı engellenecek ve toplatılacak.
Dağıtımın önlenmesi ya da toplatmaya soruşturma aşamasında cumhuriyet savcılığı, kovuşturma aşamasında da görevli mahkeme karar verebilecek. Gecikmede sakınca bulunan durumlarda bu kararlar cumhuriyet savcılığınca alınabilecek. Ancak cumhuriyet savcısı kararını, en geç 24 saat içinde hakim onayına sunacak. Hakim 48 saat içinde kararını açıklamazsa savcının kararı kendiliğinden hükümsüz sayılacak.
Belirtilen suçlardan mahkumiyet durumunda, eser basımında kullanılan makineler müsadere edilebilecek.
Suç oluşturan yazının yayımlandığı basılı eser, ''üç günden bir aya'' yerine ''bir günden 15 güne'' kadar kapatılabilecek. Bu kapatma süresi içinde yayıma devam edenler veya devam niteliğinde eser çıkaranlara verilen hapis cezası ''bir aydan altı aya'' yerine ''bir aydan üç aya'' indirildi.
İşkence ya da zalimane, gayri insani veya haysiyet kırıcı muamele suçları nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen kararlar sonucunda ödenen tazminatlar, sorumlu personele rücu edilebilecek.
HAZİNE YARDIMININ KESİLMESİ
Yasa, Siyasi Partiler Yasası'nda, Anayasa'da parti kapatmayı zorlaştırıcı yönde yapılan değişikliklere paralel yeni düzenlemeler getiriyor.
Buna göre, siyasi partilere temelli kapatmanın yanı sıra dava konusu fiillerin ağırlığına göre devlet yardımının kesilmesi cezası da verilebilecek. Bu kesinti, devlet yardımı miktarının yarısından az olmamak kaydıyla yardımdan kısmen veya tamamen yoksun bırakma şeklinde uygulanacak. Yardımın tamamını daha önce alan siyasi partiden, cezada yeralan tutarın Hazine'ye iadesi istenebilecek.
ODAK OLMA
Yasa, Anayasa'da yapılan değişikliklerle kapatma için getirilen ''odak'' olma kavramını, Siyasi Partiler Yasası'na da yansıtıyor.
Buna göre, bir siyasi parti, suç oluşturan fiillerin parti organları ile üyelerince yoğun ve kararlı bir şekilde işlendiğinin, bu durumun o partinin büyük kongre, genel başkan, merkez karar veya yönetim organları ile TBMM'deki grubu ve grup yönetim kurulunca zımnen veya açıkça benimsendiğinin saptanması durumunda odak haline gelmiş sayılacak.
DERNEK KURMA
Yasayla, 18 yaşında ve fiil ehliyetine sahip herkesin dernek kurabilmesine de olanak sağlandı. Affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı cürüm işleyenler, zimmet, irtikap, rüşvet, dolandırıcılık, hırsızlık ve inancı kötüye kullanma gibi suçlardan mahkum olanların dernek kurması yasaklandı.
TCK'nın 312. maddesinin 2. fıkrasında yer alan ''Sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığına dayanarak, halkı birbirine karşı kamu düzeni için tehlikeli olabilecek bir şekilde düşmanlığa veya kin beslemeye alenen tahrik'' suçunu işleyenler 5 yıl süreyle dernek kurucusu olamayacaklar.
Dernekler, kapatılan bir siyasi partinin veya bir derneğin amblem, rozet, rumuz ile daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait topluma mal olmuş bayrak, amblem ve flamaları kullanamayacaklar.
Derneklerin, federasyon veya konfederasyon oluşturmalarına olanak da sağlandı.
Dernekler, valiliklere bildirimde bulunmak şartıyla yabancı ülkelerdeki dernek veya kuruluş üyelerini Türkiye'ye davet edebilecekler. Yurtdışındaki dernek veya kuruluşların davetlerine katılabilecekler.Dernekler resmi işlemlerini Türkçe yapacaklar.
GÖSTERİ VE YÜRÜYÜŞ
Yasayla, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası'nda da değişiklik yapıldı. Buna göre, toplantıları düzenleme yaşı 21'den 18'e indirildi.
En az 7 kişiden oluşan bir düzenleme kurulu gösteri yürüyüşü veya toplantı düzenleyebilecek. Diplomatik dokunulmazlığı bulunan kişiler düzenleme kurulu başkanı veya üyesi olamayacaklar.
Sendika, dernek, siyasi parti gibi tüzel kişilerin toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemeleri ise yetkili organlarının kararına bırakıldı.
Bölge valisi, valiler ve kaymakamlar, ''Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık, genel ahlak veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması'' amacıyla belirli bir toplantıyı yasaklayabilecek veya iki ayı aşmamak üzere erteleyebilecek.
Bölge valisine aynı gerekçelerle bölgeye dahil illerde ve ilçelerde bütün toplantıları üç ay süreyle erteleme yetkisi verildi.
YASAKLANMIŞ DİLDE YAYIN
Yasayla, Basın Yasası'nın, yasaklanmış herhangi bir dilde yayın yapılması halinde, sorumlu müdürlerle yayımlatanlar hakkındaki cezaların para cezasına çevrilemeyeceği ve ilgililerin emniyette gözaltında tutulabileceğine ilişkin maddesi yürürlükten kaldırıldı.
Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Yasası'nın, jandarma subaylarına, valilik ve kaymakamlığa, jandarma astsubaylarına da bucak müdürlerine geçici bir süre vekalet verilebilmesine ilişkin hükmü kaldırıldı.
DGM'lerin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Yasa'nın da sanık ile avukatının görüşmelerini sınırlandıran maddesi ile Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası'nda dernek, vakıf, sendika ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının amaçları dışında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemesini yasaklayan hükümleri de yürürlükten kaldırıldı.
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 16:19
