Trump İran'a benzini döktü.. Protestocular kurumları ele geçirin, yakın yardım yolda

Trump, İran ile tüm görüşmeleri iptal etti ve başkan ürkütücü bir uyarıda bulundu.

Başkan Trump, İranlı yetkililerle olan tüm görüşmeleri iptal etti ve protestoculara "yardım yolda" diyerek, Truth Social'daki son paylaşımında doğrudan müdahaleye işaret etti.

'Azami baskı' söyleminde önemli bir tırmanış gösteren Trump, diplomatik yaptırımlardan vazgeçerek İran vatandaşlarını kurumlarını 'ele geçirmeye' çağırarak tabandan rejim değişikliği çağrısında bulundu.

'İranlı Vatanseverler, PROTESTOLARA DEVAM EDİN - KURUMLARINIZI ELE GEÇİRİN!!! Katillerin ve tacizcilerin isimlerini kaydedin. Büyük bir bedel ödeyecekler. Protestocuların anlamsızca öldürülmesi DURDURULANA kadar İranlı yetkililerle tüm görüşmelerimi iptal ettim. YARDIM YOLDA. MIGA!!!' diye yazdı bu sabah.

Trump bugün Dışişleri Bakanı Rubio, Savaş Bakanı Pete Hegseth , Genelkurmay Başkanı General Dan Caine ve diğer üst düzey liderlerle İran için seçenekleri değerlendirmek üzere bir toplantı yapıyor  .

Trump, sahadaki koşulların daha da kötüleşmesi halinde diplomatik görüşmelerden önce askeri harekatın gelebileceği uyarısında bulundu.

Trump gazetecilere, "Bir toplantı ayarlanıyor," demiş ve "Toplantıdan önce harekete geçmemiz gerekebilir" uyarısında bulunmuştu.

Pazar gününe ait doğrulanmış video kayıtları, vatandaşların Tahran'daki Kahrizak Adli Tıp Merkezi'nde toplandığını gösteriyor. Görüntülerde, insanların uzun sıralar halinde dizilmiş koyu renkli ceset torbalarının üzerinde durduğu görülüyor.

ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA, 28 Aralık'ta başlayan ülke çapındaki gösterilerden bu yana yaklaşık 600 ölüm vakasını doğruladığını bildiriyor, ancak diğer raporlara göre bu sayının binlerce olması daha muhtemel.

Başkan Trump, Air Force One uçağında bir grup gazeteciye yaptığı açıklamada, İranlı diplomatların müzakere için yönetimle iletişime geçtiğini söyledi. 

Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei Pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Dışişleri Bakanımız Abbas Araqchi ile ABD özel temsilcisi (Steve Witkoff) arasındaki iletişim kanalı açık ve gerektiğinde mesaj alışverişi yapılıyor" dedi. 

İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Ghalibaf, Pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin herhangi bir askeri eyleminin İran'dan misillemeyle sonuçlanacağını söyledi .

Ghalibaf, "Eğer Amerika Birleşik Devletleri askeri harekâta girişirse, hem işgal altındaki topraklar hem de ABD askeri ve nakliye yolları meşru hedeflerimiz olacaktır" dedi. "Hem ABD hem de İsrail askeri üsleri hedef olabilir" diye ekledi.

Pazar gecesi Air Force One uçağında konuşan Trump, müdahale tehdidinde bulunarak, "Ordu konuyu inceliyor ve çok güçlü seçenekleri değerlendiriyoruz" dedi.

İran'ın misilleme tehditleri hakkında sorulan soruya şöyle yanıt verdi: "Eğer bunu yaparlarsa, onları daha önce hiç karşılaşmadıkları bir seviyede vuracağız."

Bu protesto dalgası, İran riyalinin ABD doları karşısında tarihi düşük seviye olan 1,45 milyona gerilemesiyle sonuçlanan ekonomik çöküşten kaynaklandı ; bu durum para birimini neredeyse değersiz hale getirdi ve enflasyonu %70'in üzerine çıkardı.

Tüm bunlar, ABD ve İsrail'in Haziran 2025'te "Gece Yarısı Çekici" operasyonu kapsamında İran'ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırılardan altı ay sonra gerçekleşti.

Trump yönetimi, bunun rejimin Fordow ve Natanz tesislerindeki nükleer kapasitesinin önemli bir bölümünü ortadan kaldırdığını iddia etti.

Son dönemdeki şiddet olaylarına ilişkin anlatıyı yeniden şekillendirme çabasıyla İran hükümeti, üç günlük devlet onaylı yas ilan etti. 

Yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, anma töreni, 'şehir terörist suçluları' tarafından öldürüldüğü iddia edilenlere adanmıştır; bu ifade muhtemelen devlet tarafından, protestocularla devam eden çatışmalar sırasında öldürülen güvenlik personelini tanımlamak için kullanılmıştır.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu. Bu karar, bir insan hakları örgütünün protestoların bastırılması sonucu en az 648 kişinin öldüğünü tahmin ettiği bir dönemde baskıyı artırıyor.

İranlı yetkililer, Perşembe gününden bu yana ülke genelinde art arda yaşanan kitlesel protestoların ardından kontrolü yeniden ele geçirdiklerini ısrarla belirtti. Bu protestolar, 1979 İslam Devrimi'nin Şah'ı devirmesinden bu yana dinî liderliğe karşı en büyük meydan okumalardan birini oluşturmuştu.

Ancak insan hakları grupları, hükümeti protestoculara karşı gerçek mermi kullanmakla ve dört günden fazla süren internet kesintisiyle baskının boyutunu gizlemekle suçluyor.

Tahran'daki bir AFP muhabirinin Salı günü bildirdiğine göre, İran'da günlerce engellenen uluslararası telefon görüşmeleri yeniden başladı, ancak yalnızca giden aramalar yapılabiliyor.

İran'ı askeri müdahaleyle defalarca tehdit eden Trump, Pazartesi günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, yeni vergilerin İslam Cumhuriyeti'nin ABD ile de iş yapan ticaret ortaklarını "derhal" etkileyeceğini söyledi.

"Bu karar kesin ve nihai karardır," diye yazdı, ancak kimleri etkileyeceğini belirtmedi.

Ekonomi veri tabanı Trading Economics'e göre, İran'ın başlıca ticaret ortakları Çin, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak'tır.

1989'dan beri iktidarda olan ve şu anda 86 yaşında olan Hamaney, önemli zorluklarla karşı karşıya kaldı; en sonuncusu ise Haziran ayında İsrail'e karşı yapılan 12 günlük savaş oldu. Bu savaşta üst düzey güvenlik yetkilileri öldürüldü ve Hamaney saklanmak zorunda kaldı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Hindistan ziyareti sırasında, "Bir rejim iktidarı ancak şiddet yoluyla elinde tutabiliyorsa, fiilen sona ermiştir" dedi. "Bence şu anda bu rejimin son günlerine ve haftalarına tanık oluyoruz."

Ancak analistler, liderliğin elindeki baskıcı araçlara, özellikle de İslam devrimini korumakla görevli Devrim Muhafızları Ordusu'na (IRGC) işaret ederek, teokratik sistemin yakın zamanda çökeceğini öngörmenin erken olduğunu belirtmişlerdir.

Paris'teki Sciences Po Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde görevli Profesör Nicole Grajewski, AFP'ye verdiği demeçte, "Bu protestolar, hem ölçek hem de giderek daha açık hale gelen siyasi talepleri açısından, İslam Cumhuriyeti'ne yıllardır yöneltilen en ciddi meydan okumayı temsil ediyor olabilir" dedi.

Protestoların yönetimi devirip deviremeyeceğinin belirsiz olduğunu söyleyen kadın, "İran'ın baskıcı aygıtının muazzam derinliği ve direnci"ne dikkat çekti.

İran'ın devrik şahının ABD'de yaşayan oğlu ve protesto çağrılarında sıkça yer alan Reza Pahlavi, Trump'ın "söylediğini yapan ve kastettiğini söyleyen" ve "risk altında olan şeyin farkında olan" bir adam olduğunu söyledi.