ULAŞTIRMA Bakanlığı tarafından bu yılın ilk çeyreğinde temelinin atılacağı açıklanan Boğaz Tüp Geçiş Projesi (Marmaray), özellikle kent bilimciler tarafından yeterli bulunmuyor. Projenin sadece raylı sistemi kapsaması, maliyetinin fazla oluşu, hem de depreme karşı dayanıksız olacağı kuşkusu, kent bilimcilerin yanı sıra, vatandaşları da huzursuz ediyor. Projeye başından bu yana karşı çıkan ve hem ucuz, hem de motorlu araçların geçişini kapsayan alternatifleri sunan Prof. Dr. Ahmet Vefik Alp, “2.5 milyar dolar suya gömülüyor” diyor.
Tüp mü, hortum mu?
Bakanlığın onay verdiği projenin “yarım porsiyonluk” proje olduğunu anlatan Vefik Alp, “Bizim projelendirdiğimiz ‘Oto-Ray Tüpgeçit’in maliyeti sadece 1 milyar dolar. Oysa yapılacak tüpgeçitin maliyeti 2.5 milyar dolar. Bu rakam Marmaray’la birlikte 4 milyar dolara kadar çıkıyor. Tüpten araç geçmeyeceği için kaçınılmaz hale gelen 3. köprü de 2 milyar dolar. Toplam 6 milyar dolara malolacak. 5 milyar dolar kaybımız oluyor. Bu projeyle her İstanbullu, 300 dolar dışa borçlanıyor” dedi.
Japonlar’ın oyunu
Japonlar’ın ve Türk ortaklarının sadece raylı sistemde kullanılmak üzere kredi verdiğini belirten Prof. Dr. Ahmet Vefik Alp, kendisinin önerdiği “Oto- Ray Tüpgeçit”in iptal edildiğini belirterek, “Araç geçişi projeden çıkarıldı. İhalenin yalnız Japon firmalarına sınırlı olması şartı da getirildi. İhalenin ana şartı olan rekabet unsuru yok oldu. Projenin maliyeti Japonlar’la Türk ortaklarının insafına kaldı. Araç geçişi iptal edilerek yarım porsiyon haline gelen “Tüpgeçit”te “hortum” tartışması gündeme geldi” dedi.
“Batırma sistemi” olarak adlandırılan sistemin yalnızca Japonlar, ABD ve İskandinavlar tarafından bilindiğini belirten Alp, “Türk firmaları bu sistemi yapamıyor. Böylece Türkiye’nin dışarıya yeniden 3 milyar dolar borçlanması gündeme geldi. Projeyi alan Japonya, durgun ekonomisine taze kan sağladı. 50 kilometrelik yan yana 3 tüpten oluşan dünya teknoloji harikası ‘Manş Tüneli’ fizibilite çalışmasına bile bu kadar harcama yapılmadı” şeklinde konuştu.
Projenin İkinci Boğaz Köprümüzü yedeklemek üzere dizayn edilmesi gerektiğini anlatan Vefik Alp, “Tam tersi oldu, araç geçişi gözardı edilince, 3. Boğaz Köprüsü’ne davetiye çıkarıldı. Eskiden iş merkezi Galata Sirkeci, Eminönü bölgesi idi. İnsanlar Kadıköy ve Üsküdar’dan buraya gidip gelirlerdi. Şimdi iş merkezi büyük ölçüde Etiler, Levent, Ulus, Maslak tarafına kaydı. Son istatistiklere göre Anadolu Yakası’ndan karşıya geçenlerin yüzde 12’si Haliç’in güneyine, yüzde 88’i kuzeyine gidiyor. Bu durumda, araç geçmeyen tüp geçiş beklenen faydayı sağlayamaz” dedi.
Fazlası var
Önerdiği projenin “Raylı Tüpgeçit”ten eksiğinin olmadığını ve fazlasının bulunduğunu belirten Alp, “Biz raylı sistem kalksın, karayolu olsun demiyoruz. Her ikisi de olsun, çok amaçlı olsun. Buradan lastik tekerlekli toplu taşıma araçları da geçsin, ambulans, asker, itfaiye, cenaze, polis de geçsin. Üstelik bizim önerdiğimiz çok amaçlı projeyi devlete yük getirmeden yapmak isteyen Manş Tüneli’ni yapan grup var. Üstelik budanmış projeden daha az maliyetle. Parayı kendi buluyor, kendi borçlanıyor. Hazine garantisi dahi istemiyor. Tek şartları, geçiş gelirinin üçte birinin kendilerine akıtılması” şeklinde konuştu.
Ahmet Vefik Alp’in projesi
Kalkan Tüp (Oto-Ray-Tüpgeçit)
l İstanbul ulaşımını rahatlatacak, sur dışından İstanbul’u çevreleyen kuşak yol oluşacak.
l Metro’ya ilaveten günde yaklaşık 100 bin araç geçecek, 3’üncü köprüye gerek kalmayacak.
l Deprem riski daha az
l Batırma Tüp’e göre çok daha kolay ve ucuz
l Projeyi Türk müteahhitleri yapabilecek.
l Toprağın içinden geçtiği için Boğaz ekolojisi ve trafiği rahatsız olmayacak
l Toprak altından geçen kısmı 2 kilometre
l Köprüleri yedekleyecek.
l Türkiye yeniden dışarı borçlanmayacak.
l ‘Yap İşlet Devret’ ile kendiliğinden finanse olacak.
İhaleye çıkarılan proje
Batırma Tüp (Raylı Sistem)
l 3. Boğaz Köprüsü’nün yapılması zorunlu olacak
l Zemin sıvılaşmasında riskli
l Zor ve pahalı
l Dışardan 3-4 milyar dolar borç alınarak yapılacak
l Bu projeyi yalnızca yabancı firmalar yapabiliyor
l Boğaz ekolojisini bozması bekleniyor
l Boğaz gemi trafiği 4 yıl zorlanacak
l Askeri ve güvenlik açılarından sakıncalı
l Toprak altından giden kısmı 13 kilometre
l Marmaray yüzeysel metro banliyö tren koridorundaki yerleşimleri olumsuz etkileyecek
l Şehirlerarası tren seferlerinde problemler yaşanacak
l Sirkeci- Yedikule arası tarihi kentin altını oyacak.
(H.O. TERCÜMAN)
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 21:29
