TÜRKİYE'DE KİŞİ BAŞINA DÜŞEN MİLLİ GELİR AB'NİN DÖRTTE BİRİ

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), 31 ülkenin katılımıyla yapılan Avrupa Karşılaştırma Programı kapsamında hazırlanan satınalma gücü pariteleriyle ilgili 2001 yılı kesin ve 2002 yılı geçici sonuçlarını açıkladı. Çalışmanın amacı ''farklı ulusal para birimleriyle ifade edilen ekonomik göstergeleri Satıalma Gücü Paritesi (SGP) olarak nitelendirilen ortak para birimine dönüştürerek farklı paraların satınalma gücünü eşitlemek'' olarak açıklanıyor. Buna göre 2002 yılında cari kurla 1 milyon 429,8 bin lira olan 1 euro, satınalma gücü paritesine göre 668 bin 884 lira düzeyinde hesaplandı. Buna göre 2002 yılında 15 AB ülkesinde ortalama 100 olan SGP'ye göre kişi başına gelir Türkiye'de 25 düzeyinde bulunuyor. Türkiye bu kişi başına gelir düzeyiyle hem 15 AB ülkesinin ortalamasının dörtte biri oranında bir kişi başına gelirde kalırken, hem de karşılaştırmaya alınan 15 AB ülkesi, 10 AB adaylığı kabul edilmiş ülke, 3 aday ülke ve 3 EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) ülkesinden oluşan 31 ülkenin en altında yer aldı. Bulgaristan, Romanya, Letonya, Litvanya, Estonya, Polonya gibi ülkeler Türkiye'nin üzerine çıktı. Lüksemburg SGP'ye göre kişi başına gelirde 189'la 31 ülke arasında ilk sırada yer alırken, Norveç 136 ile ikinci, İrlanda 125'le üçüncü, isviçre 114'le dördüncü, Danimarka 113'le beşinci, Hollanda ve Avusturya 111'le altıncı, İzlanda 109'la yedinci, Belçika ve İngiltere 107'yle sekizinci, Finlandiya 102 ile dokuzuncu Almanya ise 100'le 10'uncu oldu. 15 AB ülkesinde ortalama 100 olan kişi başına gelir düzeyi, 10 aday ülkenin katılımı halinde 91'e kadar düşüyor. GRUPLANDIRMA Çalışma kapsamında ülkeler kişi başına gelir düzeyine göre altı ayrı grupta toplandılar. Türkiye altıncı grupta yer aldı. 2002 yılı sonuçlarına göre, ülkeler AB ortalamasına göre şöyle gruplandırıldı: Grup I: (125 ve üzeri): Lüksemburg ve Norveç; Grup II (110-125 arası): İrlanda, İsviçre, Danimarka, Hollanda ve Avusturya; Grup III (90-110 arası AB ortalamasına yakın olanlar): İzlanda, Belçika, İngiltere, Fransa, İsveç, Finlandiya, Almanya ve İtalya; Grup IV (75- 90 arası): İspanya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi; Grup V (50-75 arası): Yunanistan, Portekiz, Slovenya, Malta, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan; Grup VI (50'nin altı): Slovakya, Polonya, Estonya, Litvanya, Letonya, Romanya, Bulgaristan ve Türkiye. FİYAT DÜZEYİ Satınalma gücü paritesine göre yapılan hesaplamalara göre 15 AB ülkesinde 100 olan fiyat düzeyi Türkiye'de ise 46 seviyesinde bulunuyor. Buna göre AB ortalamasının dörtte bir düzeyinde bir kişi başına geliri bulunan Türkiye'de fiyat düzeyi ise AB ortalamasının yarısına yaklaşıyor. Karşılaştırılan 31 ülke içerisinde en yüksek fiyat düzeyi en yüksek ülke 141 ile İsviçre, en düşük düzey ise 33 ile Bulgaristan'da hesaplandı. Kişi başına gelirde Türkiye'nin üzerinde yer alan Bulgaristan la birlikte Romanya, Slovakya, Litvanya gibi ülkeler fiyat düzeyinde Türkiye'nin altında kaldılar. Buna göre sözkonusu ülkelerde 1 euro ile Türkiye'dekinden daha fazla mal ve hizmet almak mümkün bulunuyor. Araştırmanın sonuçlarına göre adaylığı kabul edilmiş ülkelerin ve Türkiye'nin de aralarında bulunduğu üç aday ülkenin fiyat düzeyi endeksi AB ortalamasının oldukça altında bulunuyor. Adaylığı kabul edilen ülkelerin ortalama fiyat düzeyi AB ortalamasının yüzde 52'si seviyesinde seyrediyor. Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 21:43