YARGI BAĞIMSIZLIĞINI HÜKÜMET VE YÜKSEK YARGI TEHDİT EDİYOR

Türk yargı sistemini inceleyen AB raporunda hükümetin yanı sıra yargının kendisine de ağır eleştiriler yöneltildi: Yargının önündeki engel, kariyer korkusuyla karar veren hakim-savcılar

Avrupa Birliği Komisyonu’nun yargya ilişkin istişari ziyaret raporlarında hükümetin yargı bağımsızlığı konusunda dış tehdit, HSYK ve yüksek yargı organlarının ise “iç tehdit” olduğu ileri sürüldü.

AB Komisyonu’nun 17-21 Kasım 2008’de, Türkiye’deki yargı sisteminin işleyişine yönelik yaptığı istişari ziyarete ilişkin raporunda, Anayasa Mahkemesi başta olmak üzere yargı kurumlarına da ağır eleştiriler yöneltildi.

AYM’ye türban eleştirisi

Raporda, üniversitelerdeki türban yasağının kaldırılmasına yönelik anayasa değişikliğinin iptaline ilişkin karar anımsatılarak, Yüksek Mahkeme’nin anayasa değişikliklerini sadece şekil yönünden denetleme yetkisi olmasına rağmen, söz konusu kararı esasa girerek verdiği yönündeki görüşler anımsatıldı. Raporda, “Bazı yasama ve yürütme mensuplarının Anayasa Mahkemesi’nin politik olarak taraflı davrandığına ilişkin serzenişleri sebepsiz değildir” denildi.

Yargı kurumlarına “iç tehdit”

Raporda, yargının sadece bakanlığa değil, yargıya karşı da bağımsızlığının sağlanması gerektiği ifade edildi: “Yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda soru işaretleri söz konusudur. Bunlardan ilki hükümetin, yürütme erkini temsil eden Adalet Bakanlığı’nın bağımsızlığa dış tehdit teşkil eden etkisine ilişkindir. İkinci soru işareti ise HSYK ile yüksek mahkemeler tarafından ilk derece mahkemeler üzerindeki bağımsızlığa karşı iç tehdit oluşturan gözetim yetkisine ilişkindir.”

Kariyer isteği adalete engel

Hakim ve savcıların terfi sisteminde kararlarının Yargıtay kararlarına uygun olması kriterinin getirilmesi eleştirilen raporda, “Yargının etkinliği, kariyerlerinde bir engel oluşturma korkusundan dolayı kendi istedikleri gibi karar vermekten çekinen yargıçlar ve savcılar tarafından büyük ölçüde engellenmektedir” denildi.

Yeniden işkence uyarısı

AB raporunda, Türkiye’nin bir dönem en önemli insan hakları sorunu olan işkence konusunun da yeniden gündeme gelmesi dikkat çekti. İnsan hakları örgütlerinin işkence iddiaları hatırlatılan raporda bu iddiaların etkin soruşturulması için, “İşkence ve benzeri iddialarda, savcıların polis memurlarından her birini ayrı ayrı sorgulayarak, olaya ilişkin kendi versiyonlarını test etmesi, silahlarını emniyetli bir yere alması, adli tıp testleri yaptırması, sağlık raporunu yazan doktoru sorgulaması gerekmektedir” tavsiyesinde bulunuldu.

VATAN