Yeni seçim yasası Millet ittifakını vurur!.. İşte ayrıntılar
AK Parti ve MHP’nin uzun süredir üzerinde çalıştığı Seçim Kanunu Değişikliği teklifi Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Teklif seçim barajını yüzde 10’dan 7’ye düşürürken, partiler ülke genel barajını ittifakla geçecek ancak milletvekili sayısını kendi oylarıyla belirleyecek. ‘Artık oylarla’ vekil çıkarma dönemi de bitecek.
Haberin Devamı
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı ile MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, yaklaşık iki yıldır üzerinde çalışılan Seçim Kanunu Değişikliği teklifini dün TBMM Başkanlığı’na sundu. Daha sonra iki Genel Başkan Yardımcısı, TBMM’de düzenlediği ortak basın toplantısıyla 15 maddelik teklifi ayrıntılarıyla tanıttı. İlerleyen günlerde Anayasa Komisyonu’na gelerek görüşülmesi beklenen teklif, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşması halinde, bir yıl içindeki seçimlerde uygulanamayacak.
BARAJ YÜZDE 7’YE DÜŞÜYOR
Teklifteki en büyük değişiklik ülke seçim barajında oldu. 1980 darbesi sonrası getirilen yüzde 10 seçim barajı, Milletvekili Seçim Kanunu’nda yapılan değişiklik ile yüzde 7’ye çekildi. Birinci maddede yapılan düzenlemeye göre yüzde 7 oy alan ittifaktaki siyasi partiler, Meclis’e milletvekili gönderebilecek.
‘ARTIK OY’ HESABI BİTİYOR
Teklifin ikinci maddesi de siyasi partilerin milletvekili çıkarabilmesine yönelik düzenlemeyi içeriyor. Mevcut yasada, ittifak içerisinde yer alan partilere düşen milletvekili sayısı, ittifakta yer alan partilerin aldıkları oyların kıyaslanması ile ittifak içinde belirleniyor. Görüşmelerde bu uygulamada seçmen iradesinin kendi partisi dışında başka partilere yansıdığı görüşü savunularak, çok büyük haksızlıklara sebep olduğuna değinildi. Teklif ile ittifakı oluşturan siyasi partilerin her birinin çıkaracağı milletvekili sayısı, her seçim bölgesinde ittifak içinde elde ettiği oy sayısı esas alınarak genel D’Hondt uygulamasıyla belirlenecek. Önerilen bu değişiklikle, siyasi partiler Türkiye genel barajını ittifak ile geçecek ancak milletvekilini partisinin aldığı oy sayısı ile çıkarabilecek.Yani partiler, ittifakın ‘artık oy’undan faydalanarak milletvekili çıkaramayacak.
GRUP ŞARTI KALKIYOR
En önemli değişikliklerden biri de siyasi partilerin seçimlere katılmalarına ilişkin TBMM’de grubu bulunması koşulunu kaldıran 3. madde. Bu maddede önceki seçimlere İYİ Parti’nin katılabilmesi için CHP’den yaptığı milletvekili transferleri feyz alınıyor. Düzenleme ile seçimlere girebilmek için milletvekili transferlerinin önü kesiliyor. Seçime katılmak için partilerin teşkilatlanma ve kongre yapmaları yeterli oluyor.
SEÇMEN KÜTÜĞÜNE GÜNCELLEME
Teklifle yerleşim yeri adresine göre bir yıl önceki seçmen kütüğü üzerinden güncelleme yapılıyor. Özellikle muhtarlık seçimlerinde tartışma konusu olan seçmen kütüklerinin değiştirilmesinin de önüne geçilmesi planlanıyor. Seçimlere kısa bir süre kala seçmen kütüklerinin yer değiştirilmesi mümkün olmayacak. Bunun için de seçmenin son bir yıl içinde sürekli olarak bulunduğu adres dikkate alınacak. Tayin ve atama gibi haller istisna tutulacak.
SEÇİM KURULLARI KURAYLA
Ayrıca adresi kapanmış olması sebebiyle gözükmeyenler, en son seçmen olduğu adrese göre kaydedilecek. Böylece vatandaşın seçmen kütüğünden düşmesi önlenecek. İl ve ilçe seçim kurulları ise, birinci sınıfa ayrılmış hâkimler arasından kurayla belirlenecek.
YENİ SEÇİM YASASI CHP'Yİ VURUR
AK Parti ve MHP'nin birlikte hazırladığı yeni seçim yasasını değerlendiren AREA Araştırma'nın sahibi Murat Karan, "çok akıllıca hesap edilmiş" diyerek yeni düzenlemenin yasalaşması halinde en büyük zararı CHP'nin göreceğini öne sürdü.
Korkusuz gazetesi yazarı Can Ataklı, bugün kaleme aldığı yazısında AREA Araştırma şirketi sahibi Murat Karan ile yaptığı görüşmeyi aktardı. Cumhur İttifakı'nın yeni seçim kanunu teklifini değerlendiren Karan, teklif için “Çok akıllıca hesap kitap yapılmış“ değerlendirmesinde bulundu.
Murat Karan, yeni seçim kanunun yürürlüğe girmesinden en çok CHP’nin zararlı çıkacağını düşündüğünü ifade ederek şunları aktardı:
“Eski sistem devam etseydi, bu şekilde Millet İttifakı altılı ittifaka dönüşürse bu CHP’nin büyük avantajına olurdu. Çünkü artık oylar, küçük partilerin oyları CHP’nin hanesine yazılırdı. Aslında bu sistem ile ülke barajı kalktı. Her parti kendi gücüne göre milletvekili çıkarabilecek, ittifak kurduğu partinin avantajını kullanamayacak. Yani, ülke barajı yok, her parti kendi gücünce D’Hondt sistemine göre oy çıkaracak. Bu yeni teklifle, Deva, Gelecek gibi diğer partilerin hiç milletvekili çıkaramayacakları muhafazakar bölgelerde CHP milletvekili çıkaracaktı, onun önüne geçtiler.”
Karan sözlerine somut bir örnekle devam ederek şunları söyledi: “2018 seçiminde artık oyların hesaplanması ile CHP 13, İYİ Parti 6 milletvekili fazla çıkardı. Bu yeni getirdikleri kanun 2018 de uygulansaydı 19 milletvekili Cumhur İttifakı’nın olurdu. Bir de yerel ölçekte bir örnek verelim; 2018’de Elazığ’da CHP yüzde 10,7, İYİ Parti yüzde 7,7 oy aldı. AKP’nin oy oranı ise yüzde 54,6 idi. Artık oyların da hesaplanması ile Elazığ’da CHP 1, AKP 4 milletvekili çıkardı. Getirdikleri sistem 2018 de uygulansa idi Elazığ’dan CHP milletvekili çıkaramıyordu.”
Murat Karan’ın final cümlesi ise şöyle oldu; “Takım oyunu bitti. Bireysel oy konuşur. Skor tabelasına en yüksek oyu yazdırmak partilerin artık tek hedefi.”
