ABD İran'da 300 milyon dolarlık uçaklarını bizzat imha edip pilot kaçırdı

İran semalarında düşürülen F-15E uçağının kayıp subayını kurtarmak için düzenlenen operasyon, modern savaş tarihinin en pahalı ve riskli eylemlerinden birine dönüştü. CIA’nın İran ordusunu 'sahte tahliye rotalarıyla' şaşırtan akıl oyunlarının ardından, bizzat Başkan Trump’ın onayıyla Navy SEAL Team 6 komandoları İran topraklarına sızdı. 2.100 metre yükseklikteki sarp bir dağ yarığında şifreli sinyallerle yerini belli eden yaralı albayı çekip alan elit birlikler, operasyonun izlerini silmek için kendi 300 milyon dolarlık uçaklarını bizzat havaya uçurdu.

İran semalarında 28 Şubat’ta başlayan harekatın en gerilimli 48 saati geride kaldı.

Cuma günü düşürülen ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-15E Strike Eagle uçağının kayıp Silah Sistemleri Subayı, İran topraklarının derinliklerinde düzenlenen ve sinema filmlerini aratmayan bir operasyonla kurtarıldı. Ancak bu operasyonun arka planındaki kayıplar ve CIA’nın yürüttüğü akıl oyunları, savaşın seyrine dair yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

DAĞ YARIKLARINDA HAYATTA KALMA MÜCADELESİ

F-15E uçağı Cuma günü İran'ın güneybatısında bir mermiyle vurulduğunda, fırlatma koltuğunu kullanan albay rütbesindeki subay için amansız bir hayatta kalma mücadelesi başladı. Yaralı olmasına rağmen yaklaşık 2.100 metre yüksekliğindeki sarp bir sırt hattına tırmanan subay, bir dağ yarığında gizlenmeyi başardı. Subayın yerini belli etmek için özel bir şifreli sinyal yöntemi kullandığı ifade edilirken, kurtarma operasyonu öncesinde CIA'nın İran ordusunu şaşırtmak için büyük bir dezenformasyon dalgası başlattığı öğrenildi.

CIA, ABD güçlerinin subayı çoktan bulduğu ve karadan tahliye etmeye başladığı yönünde sahte bilgiler yayarak İran birliklerinin kafasını karıştırdı. İranlılar bu sahte rota üzerine yoğunlaşmışken, CIA askerin gerçek konumunu tespit ederek koordinatları Pentagon ile paylaştı.

SEAL TEAM 6’DAN GECE OPERASYONU

Başkan Trump’ın bizzat onayladığı ve riski oldukça yüksek bir gece operasyonu olarak tanımlanan kurtarma eylemi için yüzlerce özel harekat askeri İran topraklarına sızdı. ABD uçakları, İran konvoylarını pilotun saklandığı yerden uzak tutmak için çevreyi bombalarken, Navy SEAL Team 6 komandoları dağ yarığındaki subaya ulaştı. Trump, operasyon sonrası yaptığı açıklamada bu cesur savaşçının düşman hatlarının gerisinde avlandığını, yaralı olduğunu ancak durumunun iyiye gideceğini belirterek kurtarma ekibinde herhangi bir Amerikalı kaybı yaşanmadığını kaydetti.

300 MİLYON DOLARLIK MALİYET!

Operasyonun faturası hem askeri hem de mali açıdan oldukça ağır oldu. ABD'li yetkililer, kurtarma operasyonu sırasında sorun yaşayan veya düşman eline geçme riski taşıyan iki adet MC-130J nakliye uçağını bizzat imha ettiklerini doğruladı.

Her birinin değeri 100 milyon doları aşan ve ısı güdümlü füzelere karşı gelişmiş sensörlerle donatılan bu uçakların imhası ABD'de yeni tartışmalara yol açtı.

ABD'li yetkili operasyonun teknik detaylarını şöyle açıkladı:

Soldaki dağ zirvesi bölgesi, ABD'li yetkilinin saklandığı yerdir. Oradan yaklaşık 5 mil kuzeybatıda fırlatma koltuğuna atladı. Sağdaki alan ise 2 adet C-130 uçağının indiği ve 4 adet MH-6 Little Bird helikopterinin bulunduğu geçici iniş pistidir.

Operasyonun en kritik anında, bir MH-6 Little Bird helikopteri albayın saklandığı sarp dağ zirvesine dikey iniş yaparak kendisini kurtardı ve güvenli iniş pistine geri getirdi. Ancak bu noktada operasyonun seyri değişti. Bölgedeki yumuşak zemin nedeniyle iki C-130 nakliye uçağının ön iniş takımları toprağa saplanarak mahsur kaldı. Beklenmedik aksaklık üzerine komuta merkezi acil tahliye planını devreye soktu. Birkaç saat sonra, hem kurtarılan albayı hem de operasyona katılan yaklaşık 100 komandoyu bölgeden çıkarmak için üç adet AFSOC Dash-8 tipi uçak operasyon sahasına getirilerek tahliye başarıyla tamamlandı.

Ancak Operasyonun maliyeti temelde 300 milyon dolara mal oldu çünkü iki AFSOC C-130'u ve dört MH-6 Little Bird'ü terk etmek zorunda kaldılar. Ardından ABD Hava Kuvvetleri, o pistte terk ettikleri tüm uçakları havaya uçurmak için çok sayıda bomba kullanıldı.

İranlılar ise 2 adet MQ-9 Reaper insansız hava aracını düşürdü. Neyse ki ABD'nin kayıpları olmadı ve dağa tırmanmaya çalışan IRGC araçlarını ve ayrıca piste gitmeye çalışanları havaya uçurmak için çok sayıda bomba ve füze kullanmak zorunda kaldık."

İRAN 'BİZ VURDUK' DEDİ

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise yanan enkaz fotoğraflarını paylaşarak, ABD'nin bu şekilde birkaç zafer daha kazanması halinde ekonomik ve askeri olarak tamamen mahvolacağı yönünde alaycı bir mesaj yayınladı.

İLK JET NEREDE VE NASIL DÜŞÜRÜLDÜ?

İran, Cuma günü ülkenin güneybatı kesiminde ABD’ye ait bir F-15E Strike Eagle savaş uçağını düşürdü.

Enkaz görüntülerindeki işaretler, uçağın İngiltere’deki Lakenheath üssünde konuşlu 494. Avcı Filosu’na ait olduğunu doğruladı. Uçaktaki iki mürettebat üyesi fırlatma koltuğuyla atlamayı başardı. Pilot kısa sürede kurtarılırken, diğer subayı için zamana karşı yarış başladı.

DÜŞEN DİĞER UÇAK: A-10 WARTHOG

F-15E'nin düştüğü saatlerde, bir başka Hava Kuvvetleri uçağı olan A-10 Warthog, Hürmüz Boğazı yakınlarında isabet alarak düştü. Tek başına uçan pilotun fırlatma koltuğunu kullanarak kurtulduğu bildirildi. İran ordusu, hava savunma sistemlerinin bu uçağı da vurduğunu iddia ederken, ABD yetkilileri uçağın düşüş nedenine dair henüz resmi bir açıklama yapmadı.

ADIM ADIM PİLOTLAR NASIL KURTARILDI?

Gazeteci Michael Weiss'ın aktardığı ve sahadaki askeri kaynaklarla doğrulanan yeni bilgilere göre, kurtarma operasyonunda 4 adet MH-6 "Little Bird" helikopteri yer aldı.

Yaralı subay, saklandığı sarp dağlık bölgeden bu küçük ve hızlı helikopterler tarafından doğrudan alınarak tahliye edildi.

Operasyona, personel taşıma ve yakıt ikmali kabiliyetine sahip 2 adet C-130J nakliye uçağı eşlik etti.

Kurtarma ekibini ve pilotu taşıyan C-130J uçakları, İran içerisindeki geçici bir çöl havaalanında muhtemelen teknik sorunlar veya arazi koşulları nedeniyle mahsur kaldı.

Mahsur kalan personeli kurtarmak için bölgeye acil olarak Dash-8 tipi uçaklar sevk edildi. Personelin güvenli bir şekilde tahliyesinin ardından, hassas teknolojilerin İran'ın eline geçmemesi için 2 adet C-130J uçağı bizzat ABD güçleri tarafından yerinde imha edildi.

İmha edilen uçakların ve operasyonda kaybedilen diğer varlıkların toplam maliyetinin 300 milyon doları aştığı belirtiliyor.

KULLANILAN UÇAKLARIN ÖZELLİKLERİ

F-15E Strike Eagle 1986'da hizmete giren, çift kişilik mürettebata sahip ve 20 bin poundun üzerinde yük taşıyabilen çok rollü bir avcı uçağı olarak biliniyor. Gizlilik (stealth) özellikleri bulunmamasına rağmen Irak, Libya ve Suriye gibi pek çok cephede aktif olarak kullanıldı.

A-10 Warthog ise alçak irtifada uçan, burnundaki devasa topuyla kara birliklerine destek veren bir saldırı uçağı. "Tank katili" olarak bilinen uçakların Orta Doğu’daki sayısı, bölgedeki gerilimin tırmanmasıyla birlikte son dönemde iki katına çıkarılmıştı.