EVRİM ÖCAL
WASHINGTON - Körfez Savaşı'nda 32 ülkeden oluşan geniş bir ittifakın desteğini alan ABD'nin, muhtemel Irak operasyonu konusunda yeterli desteği bulamadığı bildirildi.
Körfez Savaşı'ndan 4 hafta önce BM Güvenlik Konseyi bu operasyonu meşru kılarken, BM'in 678 sayılı kararıyla Irak'ın Kuveyt'i işgalinin askeri güç ile sona erdirilmesi için müttefik güçlere yetki verilmişti. Eski ABD Başkanı George Bush'un oğlu George W. Bush'un da benzer yöntemlerle Irak operasyonu için yandaş toplamaya çalıştığı, fakat bu kez Körfez Savaşı'nın aksine durumun farklı olduğu ifade edildi.
Irak, Ağustos 1990'da Kuveyt'i işgal etmişti. Iraklı askerler insan haklarını da ağır biçimde ihlal etmişti. Dönemin ABD Başkanı George Bush, BM'yi ''sorumluluğunu idrak etmeye'' çağırmıştı. Bu sözler son günlerde oğlu George W. Bush tarafından da sık sık yineleniyor.
1990 yılında ABD Dışişleri Bakanı James Baker, zorlu müzakereler sonucu, olanaksız görüneni başararak 32 ülkeden oluşan bir ittifak oluşturmuştu. Bu ülkeler arasında Fransa, Körfez ülkeleri, Suudi Arabistan ve Mısır da bulunuyordu. Hatta Irak'ın ezeli destekçisi Sovyetler Birliği'nın bile 678 sayısı BM kararını kabul etmesi, büyük bir sürpriz olmuştu. James Baker, yıllar sonra, tüm diğer ülkeler gibi Moskova'nın da bazı vaatler karşılığında onay verdiğini anlatıyor:
''Aralarında Sovyetler Birliği'nin de bulunduğu tüm ülkelere, Irak topraklarını işgal etmek gibi bir amacımızın olmadığını, hedefimizin Irak'ı Kuveyt'ten çekilmeye zorlamak olduğunu taahhüt ettik. Ve bu vaat nedeniyle uluslararası devletler topluluğunun desteğini alabildik. Eğer Irak'ı işgal etmeye kalkışsaydık, başta Arap devletleri ittifaktan derhal ayrılırdı. O zaman Ortadoğu barış süreci de gündeme gelmez, Madrid Konferansı gerçekleşmez ve büyük ihtimalle Ürdün ile İsrail arasında barış sözkonusu olmazdı.''
KÜBA VE YEMEN DİRENMİŞTİ
Ürdün o dönemde Körfez Savaşı'na karşı çıkan Arap ülkelerinden biriydi. Başkan Bush, Ürdün Kralı Hüseyin'i açıkça kınamış ve 41 milyon dolar tutarındaki kalkınma yardımını dondurmuştu. Körfez Savaşı müttefiklerinin yanında yer alan Suriye ise dolaylı yollardan silah yardımı almış, aynı zamanda Lübnan'da hiçbir engelle karşılaşmadan istediği gibi hareket etme fırsatını elde etmişti.
1990 yılında BM Güvenlik Konseyi kararına sadece Küba ve Yemen direnmişti. Yemen bu tutumunun bedelini ağır ödedi. ABD 70 milyon dolarlık yardım programını durdurmakla kalmadı, aynı zamanda Suudi Arabistan'a baskı yaparak, 80 bin Yemenli konuk işçinin sınır dışı edilmesini de sağladı.
Bugünkü koşullar farklı olsa da, ABD hala çek defterini diplomasiye alet etmeyi sürdürüyor. Ama bunda her zaman başarılı olamıyor. Örneğin Türk Parlamentosu, Amerikan askerlerinin ve askeri techizatının konuşlandırılmasını, 30 milyar dolarlık yardım vaadine rağmen onaylamadı.
ABD'nin Afrika Özel Temsilcisi Walter Kansteiner, Gine'ye yaptığı ziyarette, 29 milyon dolarlık bir çek bıraktı. Ancak Gine, BM Güvenlik Konseyi'nin Irak savaşı konusunda kararsız üyelerinden biri olma konumunu hala sürdürüyor.
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 19:32
